Oda-jaar 2026: heel Rooi viert 1300 jaar verbondenheid
Historie HistorieSint-Oedenrode - In de parochiekamer van de Martinuskerk gaan we in gesprek met pastoor Bryan van de Mortel van de Heilige Odaparochie en Erry Dortmans, actief betrokken bij de organisatie van het Oda-jaar. Op tafel ligt de planning voor een bijzonder jaar: in 2026 viert de parochie het Oda-eeuwfeest, 1300 jaar verbondenheid met de heilige Oda. Een vrouw die ons nog altijd inspireert.
Door: Caroline van der Linden
Oda, meer dan alleen kerkgeschiedenis
Vraag in Sint-Oedenrode wie Oda is en je ziet al snel een blik van herkenning. Bryan wijst op de vele sporen: mensen die Oda heten, bedrijven met haar naam, de dorpsvlag die verwijst naar haar Schotse oorsprong. “Oda is veel meer dan alleen de parochie,” zegt hij, en hij duikt even terug in de tijd. “Volgens de overlevering was Oda een Schotse prinses die als pelgrim door Europa trok, een tijd in Venray verbleef en uiteindelijk in Rooi terechtkwam, waar ze rond het jaar 726 stierf en later heilig werd verklaard. In 1926 werd haar 1200-jarig sterfjaar groots gevierd. Pastoor Antonius Johannes van Erp, met zijn sterke persoonlijke devotie voor Oda, gaf toen een enorme impuls aan haar verering. Nu precies een eeuw later willen we opnieuw haar jubileum vieren, maar dit keer expliciet samen met het hele dorp. Van scholen tot verenigingen, van gezinnen tot kunstenaars. Oda is van ons allemaal”, benadrukt de pastoor.
Drie feestweken als kern
Het Oda-jaar wordt een jaar vol activiteiten, maar het zwaartepunt ligt in de zogenoemde drie feestweken van Oda, met als startdatum: woensdag 14 mei 2026, de feestdag van de heilige Oda. Die dag is er een grote viering in de Martinuskerk. En wat extra bijzonder is”, zegt Van de Mortel. “Het is dan zestig jaar geleden dat monsieur Bekkers werd begraven.” Zijn graf krijgt die dag een plek in de viering, als verbinding tussen verleden en heden. Vanaf de aftrap volgen drie weken met vieringen, activiteiten en ontmoetingen, met een feestweekend op 6 en 7 juni. Met op zaterdag 6 juni de Historische Markt en op zondag 7 juni een plechtige viering.
Historische Markt: Rooi door de eeuwen heen
Die Historische Markt wordt de publiekstrekker van het Oda-jaar. “Het centrum van Rooi wordt ingedeeld in drie tijdvakken”, legt Erry uit. “Rond het jaar 700,1300 en het heden. In elk tijdvak loopt het Oda-verhaal op eigen wijze door de straten. Met marktkramen, ambachten, workshops en acts die passen bij de tijd. Geen standaard braderie, maar een levende geschiedenisdag.”
Erry ziet het al helemaal voor zich: “Denk aan middeleeuwse kleding en oude ambachten, maar ook aan moderne kunst zoals graffiti, met in alles een verwijzing naar Oda. Mensen moeten het gevoel krijgen: dit is óns verhaal, van toen naar nu”, zegt ze enthousiast. ”En een mooie bijkomstigheid”, vult Bryan aan, “die dag valt samen met de jaarlijkse gezinsdag van het bisdom. Gezinnen uit het hele bisdom komen naar Sint-Oedenrode, sluiten aan bij de viering, workshops en activiteiten en lopen als vanzelf door de Historische Markt heen. Rooi wordt zo voor één dag het bruisende decor van kerk, cultuur en historie tegelijk.”
Startschot in 2025
Hoewel het zwaartepunt in 2026 ligt, begint het al eerder. Op zondag 30 november, twee dagen na de officiële feestdag van Oda op 27 november, wordt het Oda-jaar in de Martinuskerk geopend. Dat gebeurt op de eerste zondag van de Advent. “Tijdens die viering komt veel samen”, legt de pastoor uit. “Kunstenaar Adri Frigge heeft een nieuw schilderij van de heilige Oda gemaakt. Dat wordt onthuld en krijgt een vaste plek in de kerk. Daarnaast opent de heemkundekring een fototentoonstelling over Oda en de geschiedenis van Rooi en is er een pelgrimswinkeltje met Oda-artikelen en herinneringen. Na afloop is er koffie met “Oda-bonbons” en een jubileumkaars die speciaal voor het eeuwfeest is gemaakt. Zo krijgt het Oda-jaar in 2025 al een herkenbaar gezicht”, vertelt Bryan enthousiast.
Een programma voor jong en oud
Het jaarprogramma is breed, zodat iedereen wel ergens kan aanhaken. Een kleine greep uit het programma: een kunstexpositie in de Martinuskerk: van 22 mei t/m 6 juni 2026. Basisscholen die een lesbrief krijgen over Oda met een “schatkist” vol voorwerpen en een voorstelling in de kerk. Lezingen: onder meer over Monseigneur Bekkers en het leven van Oda. Een fietstocht op zondag 12 juli 2026: langs plekken in Sint-Oedenrode, Nijnsel en Son en Breugel die te maken hebben met Oda of religieus erfgoed met onderweg stops met uitleg en mogelijk een versnapering. Oda-Volkoren op 3 oktober 2026: de bekende korendag die een Oda-editie krijgt. En in het najaar volgt er nog een congres over de heilige Oda, georganiseerd door Rooi Cultureel Erfgoed. “Het zal je niet verbazen”, zegt Erry. “Er zijn inmiddels al ruim tien werkgroepen actief, om alles in goede banen te leiden.”
Een kist voor over 100 jaar
Op zondag 29 november 2026 wordt het Oda-jaar officieel afgesloten. “In de kerk gaat symbolisch een kaars uit, maar er blijft iets tastbaars achter”, legt Bryan uit, “een herinneringskist. In die kist komen voorwerpen en herinneringen aan het Oda-jaar: foto’s, kleine objecten, documenten, misschien iets van de kunstexpositie of de Historische Markt. De kist zal verzegeld worden en een plek krijgen in de Odakapel van de Martinuskerk. Het idee is dat deze over 100 jaar, bij een volgend Oda-eeuwfeest, weer geopend wordt”, legt Bryan uit. “Dan kunnen mensen zien hoe Sint-Oedenrode, Nijnsel en Son en Breugel in 2026 het Oda-jaar vierden. Dat geeft perspectief,” zegt hij. “We weten dat de kerk het moeilijk heeft en dat er veel verandert. Maar Oda hoort bij Rooi, al eeuwenlang en dat willen we laten voortbestaan.”
Een uitnodiging
Het Oda-jaar is geen nostalgische terugblik, maar een uitnodiging aan iedereen om mee te doen, gelovig of niet. In vieringen, projecten, kunst, muziek en ontmoeting. In DeMooiRooiKrant volgt de komende tijd meer informatie over het programma, interviews en praktische tips. Maar één datum mag nu al met dikke letters in de agenda: Zaterdag 6 juni 2026, de Historische Markt in het hart van Rooi.
Een dag waarop het dorp niet alleen terugkijkt, maar vooral viert dat het verhaal van Oda ook vandaag de dag nog springlevend is en misschien over 100 jaar nog steeds.
