De Knoptoren als Roois icoon van ‘Erfgoed en Architectuur’
HistorieSint-Oedenrode - Zondag 14 september 2025 openen honderden monumenten in Nederland hun deuren tijdens Open Monumentendag. Het thema van dit jaar is ‘Erfgoed en Architectuur’. Het Rooise monument de Knoptoren staat als geen ander symbool voor die verbinding!
Tijdens Open Monumentendag is iedereen van harte welkom om gratis de toren te beklimmen, het interieur te bewonderen, én het verhaal achter de architectuur te ontdekken. De torenwachters ontvangen je graag op 14 september van 13.00 tot 16.00 uur voor een unieke kans om letterlijk en figuurlijk de hoogtepunten van dit Rooise erfgoed te ervaren.
De Knoptoren: hoe zat het ook weer?
Aan de Kerkdijk in Sint-Oedenrode staat de eeuwenoude Knoptoren, prachtig gelegen aan de Dommel. Wat ooit begon als een houten kapel in de 11e eeuw, groeide uit tot een monument met een diepgewortelde architectonische geschiedenis. De huidige toren stamt uit de 15e eeuw, en is het enige overblijfsel van de middeleeuwse stenen kerk die hier ooit stond. De naam “Knoptoren” verwijst naar de koperen knop (of “peer”) die tijdens het Twaalfjarig Bestand (1609–1621) op de toren werd geplaatst, nadat Staatse troepen in 1583 de toren nagenoeg geheel hadden verwoest.
Bij een zeer zware storm in1800 werd de knop van de toren geblazen en beschadigde het kerkgebouw zwaar. Dankzij steun van Lodewijk Napoleon kon men herbouwen, en werd de knop vervangen door een lantaarn die je tot op heden op de toren ziet.
De restanten van de oorspronkelijke kerk bleven deels behouden in de muren rondom de begraafplaats.
Thema 2025:
Erfgoed en Architectuur
Met het landelijke thema ‘Erfgoed en Architectuur’ wordt stil gestaan bij de manier waarop de Rooise (Eerschotse) Knoptoren vorm heeft gegeven aan onze leefomgeving. Architectuur is meer dan bouwkunst—het is een spiegel van de tijdsgeest, van religieus gebruik tot burgerlijke trots, van verwoesting, wederopbouw tot herbestemming.
De Knoptoren is daarvan een levend voorbeeld met zijn middeleeuwse gotiek in de toren, zijn interieur-onderdelen uit de 18de en 19de eeuw zoals barokke preekstoel en orgel, en zijn restauraties en (her-) bestemmingen in de 20ste en 21ste eeuw met behoud van zijn historisch karakter.
Erfgoed in gebruik: van kerk naar cultuur
De Knoptoren wordt al enige tijd niet meer als kerk gebruikt. Dankzij de inzet van de Stichting Knoptoren is het monument nu een plek waar geschiedenis, architectuur en samenleving samenkomen. Van exposities tot concerten, van trouwceremonies tot rondleidingen: het erfgoed leeft en blijft relevant; in het beschermde dorpsgezicht van Eerschot, worden architectuur en omgeving met elkaar verbonden.
Tijdens uw bezoek is er ook informatie beschikbaar over gebruiksmogelijkheden van de knoptoren en over de werkzaamheden van de Stichting Knoptoren voor het behoud van dit monument. Daarvoor zijn wij steeds op zoek naar nieuwe bestuursleden, overige vrijwilligers en “Vrienden van de Knoptoren”. Vrienden van de Knoptoren (zowel particulieren als organisaties) steunen het werk met een jaarlijkse financiële bijdrage.
