Naar de Vlaamse minister voor vervuiling van de Dommel

De strijd tegen de lozingen in de Dommel door het bedrijf Nyrstar in het Belgische Pelt wordt onverminderd voortgezet door Waterschap De Dommel, de Dommelgemeenten Meierijstad, Eindhoven, Veldhoven, Valkenswaard, Waalre en zelfs Vlaamse natuurverenigingen. Ze tekenen opnieuw beroep aan tegen de vergunningverlening door de Vlaamse provincie Limburg, maar nu ‘een trapje hoger’ bij de Vlaamse minister van Omgeving, Jo Brouns. De Vereniging Natuurmonumenten en actiegroep Extinction Rebellion hebben eveneens bezwaar gemaakt bij de Vlaamse minister.

Door: Jan & Wenny van der Heyden

Eerder maakten deze instellingen al bezwaar tegen de lozingen bij de provinciale vergunningverlener in Vlaanderen, maar die heeft ze naast zich neergelegd. Volgens de nieuwe vergunning mag Nyrstar dagelijks 10.000 kilo Chloride en 5.300 kilo Sulfaat lozen. Per liter water mag er 40 microgram Seleen en 1,5 microgram Thallium in zitten. Daar is Waterschap De Dommel uiteraard niet blij mee. Daarom tekent het ‘administratief’ beroep aan. Zo krijgt het de kans om de bezwaren bij de Vlaamse minister kenbaar te maken. Het waterschap is van mening dat de Vlaamse provincie Limburg onvoldoende naar de Brabantse zorgen heeft gekeken. Nyrstar is een van de grootste metaalverwerkers ter wereld. Het bedrijf heeft een vestiging in Budel en een net over de Belgische grens in Pelt. Voor de locatie in Pelt is de Belgische overheid verantwoordelijk voor de vergunningen. De beek waarop Nyrstar loost, stroomt maar 1,5 kilometer door België. Daarna komt het water in de Dommel terecht. Het effect wordt dus vooral in Nederland gevoeld. De waterkwaliteit van de Dommel is al lange tijd niet goed genoeg volgens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Eind 2023 bleek dat thallium, dat Nyrstar loost, een belangrijke oorzaak is. In Vlaanderen zijn de regels voor dit giftige metaal minder streng dan in Nederland. Daardoor zijn de gevolgen over de grens groot. Begin 2024 heeft Vlaanderen de norm voor thallium iets aangescherpt. Maar dat is nog niet genoeg voor de Nederlandse waterbeheerders. Provinciebestuurder Saskia Boelema: “We willen dat de natuur in en rond de Dommel behouden of hersteld kan worden. En dat is niet zeker bij deze vergunningverlening.”

Stevige stap
Het Waterschap is er zich van bewust dat het beroep bij de Vlaamse minister een stevige stap is. “We maken als Nederlandse overheid bezwaar tegen een besluit van de Belgische overheid”, zegt men op het kantoor in Boxtel, “maar we willen een zo schoon mogelijke Dommel. Daarom vinden we het belangrijk dat de Belgische vergunningen geen belemmering vormen voor het behalen van onze waterkwaliteitsdoelen. Dat is nu wel het geval.”

Het waterschap werkt in dit dossier nauw samen met het Brabantse provinciebestuur en de gemeenten langs de Dommel. Maar het zit tegelijkertijd ook met Nyrstar en de Vlaamse provincie Limburg aan tafel, “omdat we allemaal een betere waterkwaliteit willen.” Zo reageert iedere partij vanuit de eigen rol op de vergunning. Het Brabantse provinciebestuur gaat voor een diplomatieke aanpak, de Dommelgemeenten en het Waterschap kiezen voor een administratief beroep.

Goede contacten
Ondertussen blijft het Waterschap inzetten op goede contacten met Nyrstar en de Belgische overheid. Zo zaten watergraaf Erik de Ridder en provinciebestuurder Saskia Boelema onlangs nog bij de directie van Nyrstar aan tafel om elkaar bij te praten over de situatie. Het waterschap heeft een Belgische advocaat ingeschakeld. Het verwacht in november meer te weten over het vervolg.