Welzijnscoördinatoren Marianne (links) en Leonie in de tuin van Odendael
Welzijnscoördinatoren Marianne (links) en Leonie in de tuin van Odendael Foto:

Bewoners Odendael krijgen tuin die écht van hen wordt

Zorg en Welzijn

Sint-Oedenrode - Kleurrijke bloemen, verschillende zitplekken, vogels, geuren en vooral een fijn rondje om te wandelen. De wens is om de huidige tuin van BrabantZorg Odendael te veranderen in een echte belevingstuin, ingericht vanuit de wensen van de bewoners zelf. Het ontwerp ligt inmiddels klaar. Nu begint de volgende uitdaging: de uitvoering. Daarvoor zoekt Odendael nadrukkelijk de samenwerking met ondernemers en organisaties uit Sint-Oedenrode en omgeving. 

Door: Nienke Habraken

Het idee voor de belevingstuin ontstond nadat welzijnscoördinator Marianne Bekkers met bewoners in gesprek ging over hun wensen en behoeften. “Ik ben gaan ophalen: wat missen jullie hier en wat zouden jullie graag willen doen?”, vertelt Marianne. “Ik denk dat zeven van de tien bewoners begonnen over hoe mooi hun tuin thuis was. Ze vertelden welke bloemen ze hadden, hoe graag ze in de tuin zaten en wat ze daar allemaal deden.” Dat zette Marianne, die van oorsprong tuinontwerper is, aan het denken. De bestaande tuin van Odendael is groen, maar wordt door bewoners nauwelijks gebruikt. “Toen dacht ik: kunnen we deze tuin niet veel meer inrichten naar de behoeften van onze bewoners? Het moet uiteindelijk ook echt hún tuin worden.”

Via haar voormalige docent aan de HAS kwam ze in contact met stagiair Jens. Hij werkte tien weken aan een ontwerp. De bewoners kregen daarin nadrukkelijk een stem. Tijdens interactieve sessies konden zij met afbeeldingen en een plattegrond aangeven wat ze graag terug wilden zien. Daaruit kwamen duidelijke wensen naar voren: kleurrijke beplanting, bloemen kunnen plukken, licht tuinieren, fijne zitplekken, meer vogels aantrekken en een goed wandelrondje.
“Nu is de tuin vooral groen. Bewoners missen kleur en er is eigenlijk geen fijn rondje dat je kunt lopen. Ook willen we iets toevoegen dat mensen motiveert om daadwerkelijk de tuin in te gaan.” De nieuwe tuin moet bovendien de zintuigen prikkelen. “Het gaat om zien, ruiken en voelen”, legt Marianne uit. “Zo’n tuin kan herinneringen oproepen aan vroeger. Maar het wordt ook een plek om andere bewoners te ontmoeten of juist even rustig te zitten en van de vogels te genieten.”

SamenZorg
De belevingstuin past volgens Marianne en collega-welzijnscoördinator Leonie Kamerbeek bij een bredere verandering binnen BrabantZorg. Daarbij wordt steeds meer gekeken naar wie iemand is en hoe iemand zijn of haar leven vóór de verhuizing naar Odendael leidde. “Iemand verhuist hiernaartoe, maar dat betekent niet dat alles wat daarvoor gewoon was ineens hoeft te stoppen”, vertelt Leonie. Familie, vrienden, mantelzorgers en andere mensen uit het netwerk blijven daarom een belangrijke rol spelen. “We willen juist samenwerken met de familie en het netwerk, in plaats van dat de zorg automatisch alles overneemt.” Die zogenoemde ‘SamenZorg’ krijgt straks ook letterlijk een plek in de belevingstuin. Samen koffiedrinken, bloemen plukken, tuinieren of met kinderen en kleinkinderen naar buiten: het zijn juist die gewone dingen die belangrijk kunnen zijn. “Als iemand vroeger altijd met zijn familie een rondje liep of een moestuintje bijhield, is het mooi als zoiets hier ook kan blijven”, aldus Leonie.

Hulp uit Sint-Oedenrode
Het ontwerp is klaar, maar voor de uitvoering is nog financiële en praktische ondersteuning nodig. “De voorbereiding is er, nu moeten we kijken hoe we het daadwerkelijk kunnen realiseren”, vertelt Marianne. De bestaande tuin blijft zoveel mogelijk behouden en wordt stap voor stap aangevuld. De eerste samenwerkingen zijn er al. IVN gaat het huidige bijenhotel vervangen en de heemkundekring gaat belevingskasten langs de wandelroute vullen met steeds wisselende thema’s. Ook ondernemers uit Sint-Oedenrode en omgeving kunnen bijdragen. Odendael stelt sponsorpakketten samen waarmee bedrijven de uitvoering financieel kunnen ondersteunen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar het sponsoren van specifieke onderdelen van de tuin. Ook praktische hulp is welkom.

Een bijzonder element staat er overigens al: de markante Cuneberthaboom. Deze is genomineerd voor de verkiezing van de mooiste boom van Meierijstad. Inwoners kunnen hun stem uitbrengen op de boom, die ook in de vernieuwde tuin een bijzondere plek houdt. Als alles volgens planning verloopt, hoopt Odendael in het voorjaar van 2027 met de werkzaamheden te beginnen. “Het zou heel mooi zijn als de bewoners er volgende zomer volop van kunnen genieten”, besluit Marianne.

Ondernemers, organisaties of inwoners die willen bijdragen aan de belevingstuin kunnen contact opnemen met Marianne Bekkers via marianne.bekkers@brabantzorg.eu