Vivaldi om je vingers bij af te likken

52 minuten geleden Cultuur

Sint-Oedenrode - Hoe klinkt de lente? Hoe smaakt de herfst? En kun je de winter niet alleen horen, maar ook op een bord herkennen? Tijdens een bijzonder dinerconcert op 15 november komen muziek, beeld, verhaal en gastronomie samen. Het Brabants Gelders Barokconsort brengt Vivaldi’s wereldberoemde De Vier Jaargetijden, terwijl Ralf Dirven van Restaurant De Beleving de vier seizoenen vertaalt naar een viergangendiner. Violist Rob Meeusen neemt het publiek ondertussen mee in de verhalen die achter de bekende muziek schuilgaan.

Door: Nienke Habraken

Het idee om De Vier Jaargetijden te combineren met eten ontstond niet in Sint-Oedenrode. Rob Meeusen deed eerder een soortgelijk dinerconcert in De Mortel. Daar bewogen bezoekers tussen kerk en restaurant en bleek de combinatie verrassend goed te werken. “De Vier Jaargetijden is eigenlijk een feest voor een kok”, vertelt Rob. “Ieder jaargetijde heeft zijn eigen sfeer en verhaal. Daardoor leent het stuk zich uitstekend voor een totaalbeleving.” Die eerdere uitvoering trok bijna tweehonderd bezoekers en bleef niet onopgemerkt. Via een uitvoering in het Vestzaktheater in Son kwam het idee uiteindelijk in Sint-Oedenrode terecht. Daar bleek het goed te passen bij het jubileum van Roois Kultuur Kontakt.

Een verhaal horen
Dat De Vier Jaargetijden zo geschikt is voor deze opzet, komt volgens Rob doordat achter de muziek veel meer schuilgaat dan veel mensen weten. Antonio Vivaldi schreef bij de vier concerten gedichten die beschrijven wat er in de muziek gebeurt. In de muziekpartijen staan bovendien verwijzingen naar gebeurtenissen uit die verhalen. Zo begint de lente met vogels die fluiten. Even later ligt een herder te slapen. “Dan hoor je de verstilling, het ritselen van de bladeren en als het ware de ademhaling van de herder”, legt Rob uit. Zelfs de hond naast de herder krijgt een rol: een altviool verbeeldt zijn geblaf. Ook in de andere jaargetijden zijn dergelijke scènes te ontdekken. Er is een man die zich op het ijs waagt en later bij de warmte probeert te ontdooien. En er duikt zelfs een dronken man op, die muzikaal wordt uitgebeeld door de soloviool. “Als ik dat speel, zie ik die man voor me. Langzaam maar zeker mag je als violist steeds iets meer afwijken van wat er staat. Je gaat het verhaal zelf beleven.” Voorafgaand aan ieder deel laat Rob met beelden en korte muzikale fragmenten zien en horen waar bezoekers op kunnen letten. Daarna wordt het betreffende jaargetijde volledig uitgevoerd. “Als mensen het verhaal kennen, luisteren ze anders. De muziek komt veel meer tot leven.”

Van muziek naar bord
Na die muzikale belevenis volgt de smaak. Kok Ralf Dirven van Restaurant De Beleving, kreeg de opdracht om lente, zomer, herfst en winter om te zetten in vier gerechten. De link met Roois Kultuur Kontakt is bovendien een persoonlijke: zijn vader Mathieu Dirven was zeer muzikaal. “Dat muzikale talent heb ik duidelijk niet van hem meegekregen, maar het creatieve gelukkig wel”, zegt Ralf met een knipoog. “Nu mag ik me dus uitleven op De Vier Jaargetijden. Gelukkig met pannen in plaats van een muziekinstrument, voor iedereen beter.” Ralf laat zich vooral inspireren door producten, kleuren en smaken die bij de verschillende seizoenen horen. Het moet straks bij het zien van het bord al enigszins duidelijk zijn welk jaargetijde wordt uitgebeeld. Toch komt er ook een kleine verwijzing naar Vivaldi in terug. “Bij Vivaldi worden nogal wat noten gespeeld, dus dan ligt het voor de hand dat wij daar culinair ook iets mee gaan doen.” Het precieze menu blijft nog geheim. Dat is deels om de verrassing te bewaren, maar ook omdat Ralf zo lang mogelijk wil kunnen inspelen op de beschikbaarheid en kwaliteit van producten. Wel staat vast dat ieder gerecht duidelijk verwijst naar een van de vier seizoenen.

Geen klassieke kennis nodig
Muziek en keuken worden achter de schermen nauwkeurig op elkaar afgestemd. Bezoekers wisselen gedurende de middag tussen muziek en diner. Dat vraagt om een strakke timing: terwijl de musici hun verhaal vertellen, moet in de keuken precies op het juiste moment een volgende gang klaarstaan. Volgens zowel Rob als Ralf hoeft het publiek vooral niet bang te zijn voor een ingewikkelde klassieke middag. Muzikale voorkennis is absoluut niet nodig. Juist de combinatie van uitleg, beeld en muziek maakt Vivaldi toegankelijk. “Je gaat eigenlijk naar een film in geluid”, omschrijft Rob het. “Je beleeft bijvoorbeeld eerst de lente in de muziek en daarna krijg je die lente ook nog eens in smaak voorgeschoteld.” Dat is precies de sfeer die Ralf voor ogen heeft. Geen middag waarop bezoekers voortdurend hoeven te analyseren wat ze horen of proeven, maar een gelegenheid om alles over zich heen te laten komen. Mooie muziek, een gerecht dat daarbij aansluit, een goed glas en prettig gezelschap. Voor Rob is De Vier Jaargetijden bovendien muziek die ook na talloze uitvoeringen blijft boeien. Een van zijn favoriete momenten is het tweede deel van de winter. “De man is gaan schaatsen en gaat ergens zitten om weer op te warmen. Dat stuk is wonderschoon. Het publiek is dan stiller dan stil.”

Als die stilte straks wordt gevolgd door geroezemoes aan tafel, een nieuw gerecht en vervolgens het volgende jaargetijde, is de opzet geslaagd. Ralf: “Als iemand later zegt: ‘Weet je nog, die middag met Vivaldi? Dat was echt genieten’, dan is dat eigenlijk het mooiste compliment.”

Tickets zijn verkrijgbaar via DEZE link.