Ronald geeft Joey meer dan een nier: “Een nieuw leven”
GezondheidSint-Oedenrode - Een nier afstaan aan een goede vriend. Ronald Thijssen uit Sint-Oedenrode hoeft niet lang na te denken als hij ontdekt hoe slecht de gezondheid van zijn vriend Joey ervoor staat. Wat begint met een toevallig Facebookbericht, mondt na bijna een jaar van onderzoeken en gesprekken uit in iets heel bijzonders. Op donderdag 17 september doneert Ronald een van zijn nieren aan Joey. Voor Ronald betekent het verder leven met één nier. Voor de 35-jarige Joey kan het vooral iets betekenen waar hij al jaren naar verlangt: zijn leven terug.
Door: Nienke Habraken
Ronald en Joey kennen elkaar al jaren. Ze kwamen elkaar tegen via een vrijwillige groep rond Sinterklaas en door de jaren heen ontstond een goede vriendschap. Samen een bak koffie drinken, bijpraten en plezier maken: dat was heel normaal. Over de gezondheid van Joey ging het opvallend weinig. “We hebben heel veel contact samen”, vertelt Ronald. “Maar dan gaat het over koetjes en kalfjes. Over het feit dat hij ziek is, praatten we eigenlijk nauwelijks.” Joey wilde zijn ziekte ook niet voortdurend centraal stellen. Terwijl achter de schermen zijn leven steeds meer werd bepaald door zijn nieren.
Een bericht op Facebook
Het keerpunt kwam onverwacht. Joey had via Facebook een oproep gedeeld omdat hij op zoek was naar een nierdonor. Ronald zag het bericht toevallig voorbij komen. Opmerkelijk genoeg had hij kort daarvoor thuis met zijn vrouw nog naar een televisieprogramma over donoren gekeken. “Ik keek daarna op mijn telefoon en kreeg ineens zo’n bericht te zien”, vertelt Ronald. “Ik begon te lezen en kwam Joey zijn naam tegen.” Toen las hij pas hoe ernstig de situatie daadwerkelijk was. Joey had dringend een nieuwe nier nodig en was op zoek naar iemand met bloedgroep B-negatief. Ronald herkende die bloedgroep onmiddellijk: die had hij zelf ook. Slechts 1,3% van de Nederlandse bevolking heeft bloedgroep B-negatief.
Hij probeerde Joey meerdere keren te bellen. Uiteindelijk kreeg hij hem te pakken. “Ik zei: ‘Ik heb ook B-negatief. Wat het precies inhoudt weet ik niet, maar misschien kan ik jou wel helpen.’” Op dat moment was het vooral een ingeving. Ronald had geen idee of hij daadwerkelijk geschikt zou zijn als donor. “Ik had nooit gedacht dat het uiteindelijk zo serieus zou worden.”
Van één telefoontje naar een jaar onderzoeken
Ronald besloot zich erin te verdiepen. Hij ging naar zijn huisarts, verzamelde informatie en meldde zich vervolgens aan als mogelijke donor. Daarna kwam het traject in het Radboudumc in Nijmegen op gang. En dat bleek behoorlijk intensief.
Ronald werd uitgebreid onderzocht. Zijn hart, longen, bloedvaten en nieren werden gecontroleerd, er werden scans gemaakt en ook gesprekken met onder anderen psychologen maakten deel uit van het traject. Soms bracht hij vrijwel een volledige dag in het ziekenhuis door. “Je gaat echt helemaal door de molen”, vertelt hij. “Maar dat moet natuurlijk ook. Ze willen precies weten of je gezond genoeg bent en of je volledig achter je beslissing staat.” Na alle onderzoeken kwam uiteindelijk het verlossende nieuws: Ronald bleek een honderd procent match voor Joey.
Joey vreesde slecht nieuws
Ronald wilde dat nieuws niet telefonisch vertellen. Samen met zijn vrouw ging hij bij Joey langs. De kinderen bleven thuis. Alleen dat was voor Joey al reden om te vermoeden dat er iets aan de hand was. Alleen dacht hij precies de verkeerde kant op. “Ik was die hele middag chagrijnig”, vertelt Joey. Hij vreesde dat Ronald kwam vertellen dat de donatie niet door kon gaan. Ronald had juist iets heel anders voorbereid. Er was een liedje gemaakt waarin hun gezamenlijke verhaal werd verteld. Uiteindelijk kwam daarin de boodschap voorbij dat Ronald daadwerkelijk zijn nier aan Joey zou geven. Joey reageerde aanvankelijk nauwelijks. “Hij sloeg helemaal dicht”, vertelt Ronald. “Ik keek nog naar zijn vrouw en dacht: snapt hij wel wat ik nou vertel?” Joey moest het nieuws simpelweg verwerken. Want voor hem stond er veel meer op het spel dan alleen een operatie. “Een nieuw leven”, zegt hij over wat de nier voor hem kan betekenen.
Joey is 35 jaar en was gewend om hard te werken. Als airco-installateur klom hij op daken en dakkapellen. Dat hij steeds vermoeider werd, vond hij aanvankelijk niet vreemd. Hij had fysiek zwaar werk en koppelde zijn vermoeidheid daar simpelweg aan. Later bleek dat hij diabetes had en dat zijn nieren ernstig waren aangetast. Zijn nierfunctie ging uiteindelijk sterk achteruit. Inmiddels dialyseert Joey ongeveer vier jaar. Een van zijn nieren werkt niet meer en de andere nog maar drie procent. Daarmee werd zijn leven steeds meer ingericht rondom zijn ziekte en behandelingen. Zelf probeerde hij dat voor de buitenwereld zo min mogelijk te laten merken. “Veel mensen in mijn omgeving weten niet eens dat ik ziek ben”, vertelt hij. “Ik probeer er gewoon het beste uit te halen.” Maar achter de schermen is de werkelijkheid een stuk zwaarder. Zijn energie nam af en het leven dat hij voorheen leidde, werd steeds moeilijker vol te houden. Waar hij vroeger altijd werkte en bezig was, werd hij noodgedwongen veel meer aan huis gebonden. Na vier jaar dialyse merkt hij bovendien dat zijn lichaam steeds zwakker wordt.
Gewone dingen worden bijzonder
Juist daardoor kijkt Joey uit naar zaken waar een gezond persoon nauwelijks bij stilstaat. Meer energie hebben. Niet voortdurend rekening hoeven houden met dialyse. Weer meer vrijheid krijgen. Zelfs gewoon naar het toilet gaan krijgt ineens betekenis. Door zijn sterk verminderde nierfunctie plast Joey nog maar weinig. Het idee dat zijn lichaam dat na de transplantatie mogelijk weer zelf gaat doen, vindt hij bijzonder. “Ik vind het eigenlijk wel tof dat ik straks weer gewoon naar de wc moet”, zegt hij lachend. Het typeert het gesprek met Ronald en Joey. Het onderwerp is zwaar, maar de humor is nooit ver weg. Ze plagen elkaar en maken grappen over wat hun straks te wachten staat. Voor Ronald is de beslissing inmiddels heel vanzelfsprekend geworden. Natuurlijk weet hij dat hij een gezond orgaan afstaat en dat ook hij een operatie en herstelperiode tegemoet gaat. Toch wil hij vooral niet dat Joey zich de rest van zijn leven bij hem in het krijt voelt staan. “Ik heb tegen hem gezegd: dankbaarheid is prima, maar je moet niet dankbaar blijven”, vertelt de Rooienaar. “Ik doe dit omdat wij nu goede vrienden zijn. Stel dat we over tien jaar geen vrienden meer zouden zijn, dan gun ik jou nog steeds het allerbeste.”
Samen naar 17 september
Nu komt donderdag 17 september steeds dichterbij. De spanning neemt toe. Niet alleen vanwege de operatie, maar ook omdat er tot het laatste moment iets tussen kan komen. Ziek worden zou bijvoorbeeld kunnen betekenen dat de ingreep moet worden uitgesteld. Voor Joey is het vooral spannend hoe hij na de zware operatie wakker wordt. Ronald kijkt er op zijn eigen manier naar. “Bij mij is het ook nieuwsgierigheid. Je hebt er inmiddels zoveel over gehoord en gelezen. Nu gaat het echt gebeuren.” Als alles volgens plan verloopt, wordt een nier van Ronald bij Joey getransplanteerd. Daarna begint voor beiden het herstel. Ronald verwacht ongeveer acht weken nodig te hebben voordat hij zijn normale bezigheden weer volledig kan oppakken. Voor Joey duurt het traject aanzienlijk langer. Hij rekent erop dat het maanden duurt voordat hij weer meer kan en ongeveer een jaar voordat hij zich volledig hersteld voelt. Maar daar kijkt hij graag naar uit. Want na jaren waarin dialyse en vermoeidheid zijn leven bepaalden, lonkt er eindelijk een ander perspectief.
En één ding staat al vast: dit verhaal krijgt een blijvende herinnering. Ronald en Joey willen na de transplantatie samen een tatoeage laten zetten. Het ontwerp is al gemaakt: een nier die overgaat in een hartslag, een hart en de woorden ‘Give to live’. Ook de datum van hun bijzondere dag krijgt daarin een plek.
Een tatoeage die straks niet alleen herinnert aan een operatie, maar vooral aan een vriendschap die een onverwachte wending kreeg. Want nog geen jaar geleden zat Ronald thuis op zijn telefoon te kijken toen hij toevallig de oproep van Joey voorbij zag komen. Hij herkende een naam, zag een bloedgroep en besloot te bellen. “Misschien kan ik jou wel helpen.” Een kleine zin, met voor Joey mogelijk grote gevolgen. Hij krijgt zijn leven terug.
