Het geluk van Marcia Luyten
CultuurSint-Oedenrode - Als je in je vrije tijd het vriendelijke heuvelachtige zuiden van Limburg bezoekt denk je gewoonlijk niet meer aan de geschiedenis van ‘de Mijnstreek’. Auteur Marcia Luyten kwam 15 november op uitnodiging van Roois Kultuur Kontakt vertellen over haar boek met de titel ‘Het geluk van Limburg’.
Door: Ineke Bekkers
Was het een geluk dat Limburg rond 1900 op grote schaal steenkool in de bodem bleek te hebben? Het had grote gevolgen. Industrialisatie, slechte omstandigheden voor mijnarbeiders en hun gezinnen, in het begin grootschalige import van gastarbeiders die soms de goede zeden bedreigden, opkomend socialisme. Leverde het Limburg zelf ook iets op?
Marcia had zich voor haar boek verdiept in historische feiten en kende ook het familieleven in de mijnstreek. De invloed van de katholieke kerk. De nieuwe huishoudschool. Het verenigingsleven. De kolonie waarin men woonde. Het patronaat. Het bracht de streek een nieuwe identiteit.
Het zware onveilige werk in de mijn door Limburgse helden - opgeleid op de speciale Ondergrondse Vakschool - had ook gevolgen voor de vrouwen die thuis moesten zorgen dat alles spic en span was. Dit weet Marcia uit gesprekken die ze voerde, archieven en oude kranten die ze gedreven doorspitte.
Over de oorlogstijd en de naoorlogse jaren vertelde ze dat dit daar andere gevoelens teweegbracht dan in de rest van het land. Het had invloed op de politieke kleur en ook was er ineens een enorme welvaart te zien in Heerlen; de oorlogsindustrie was immers opengebleven.
Toen de mijnen midden jaren 60 plotseling werden gesloten omdat ze niet meer lonend waren, gaf dat een schokgolf voor de bevolking. De mensen hadden in hun arbeidersparadijs niet zelfstandig leren denken, de werkgelegenheid viel weg, het mooie plaatje spatte uiteen.
Uit vragen die na de pauze werden gesteld bleek dat weinig mensen beseft hebben wat er in die periode echt gaande was. Wat overbleef – zo schildert de schrijfster met woorden - was een bloedend land. Verloedering. Herstructurering was nodig. Er werd industrie aangetrokken waar mijnwerkers niet voor geschikt waren. Zoals kantwerk. De bevolking voelde zich vernederd.
Door het uitgeveegde verleden van dit stuk van Limburg in het licht te zetten wordt de wond volgens Marcia weer opengehaald, maar tegelijk is er mede daardoor erkenning gekomen. Is het helend. In Limburg is er uiteindelijk weer meer zelfvertrouwen gekomen. Zullen we ooit iets van zulke verhalen leren? Het geluk van Marcia Luyten: een indrukwekkend prijswinnend Limburgs verhaal. Ze ging met haar boek tot op de bodem, nee, zelfs tot ‘in’ de bodem. Een interessante avond. Dit artikel staat ook op www.mooirooi.nl
