Dag van de Huis-aan-huiskrant: “Het bereik van huis-aan-huiskranten is waanzinnig.”
Roois nieuwsSint-Oedenrode - Met die woorden onderstreept Peter Smet, directeur van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SVDJ), het belang van een medium dat miljoenen Nederlanders wekelijks informeert. Jaarlijks op 1 juli, tijdens de Dag van de Huis-aan-huiskrant, staan redacties, uitgevers en lezers stil bij de onmisbare rol van deze krant binnen het Nederlandse medialandschap.
Met een wekelijkse oplage van ruim 7,5 miljoen exemplaren is de huis-aan-huiskrant veruit het grootste gedrukte medium van Nederland. Uit cijfers (NPM-DGM-HAH, augustus 2024) blijkt dat 10,7 miljoen Nederlanders van 13 jaar en ouder wel eens een huis-aan-huiskrant lezen. En dat niet alleen:
- 76% van hen doet aankopen naar aanleiding van advertenties
- 73% is geïnteresseerd in gemeentelijke berichten
‘Waanzinnig bijzonder bereik’
“Lokale kranten hebben een bereik dat ik waanzinnig bijzonder vind,” zegt Smet, die sinds 2016 bij het SVDJ werkt en in 2021 aantrad als directeur. “Ze onderscheiden zich duidelijk van andere media. In een snel veranderende samenleving is het belangrijk dat ze dat ook blijven doen.”
Smet benadrukt dat juist het enorme bereik van huis-aan-huiskranten perspectief biedt. “De vraag is: wat doen redacties met dat potentieel? Welke ambitie hebben ze? Wij helpen ze graag om hun rol binnen het pluriforme medialandschap te blijven vervullen. Onafhankelijke journalistiek is essentieel voor de democratie, en dat begint vaak lokaal.”
Journalistieke innovatie in de breedste zin
Het SVDJ wil meer zijn dan een subsidieloket en positioneert zich als kennishub voor journalistieke vernieuwing. “Innovatie is breder dan alleen techniek,” stelt Smet. “Natuurlijk kun je denken aan AI-chatbots of podcasts, maar vernieuwen betekent ook zoeken naar nieuwe vormen van vertellen, nieuwe manieren om met lezers in contact te komen.” Een voorbeeld daarvan is de SVDJ Incubator, waarin media – ook huis-aan-huiskranten – samenwerken aan toekomstgerichte oplossingen. “Soms wil je informeren, soms vermaken, soms een hulpvraag vanuit de lezers oppakken. Die variatie is de kracht van lokale journalistiek.”
Nieuwe uitdagingen vragen om actie
De uitdagingen voor lokale kranten zijn niet gering. Hoewel het papieren bereik sterk blijft, waarschuwt Smet dat stilzitten geen optie is. Volgens het Commissariaat voor de Media noemt 25% van de Nederlanders de huis-aan-huiskrant hun belangrijkste bron van lokaal nieuws – tegenover 20% voor regionale dagbladen en 13% voor omroepen.
“De journalistiek is in beweging,” aldus Smet. “We moeten inzetten op digitalisering, omgaan met een veranderende advertentiemarkt, het tekort aan bezorgers, de uitstroom van journalisten, én het bereiken van nieuwe doelgroepen, zoals jongeren en mensen met een migratieachtergrond.” Voor jongeren ligt de toekomst vooral digitaal. “Zij halen hun nieuws nu van sociale media,” weet Smet. “Ik zou willen dat jongeren zich niet alleen laten beïnvloeden door influencers op TikTok, maar ook interesse tonen in lokale journalistiek.”
Coachingstraject: samen sterker
Om lokale media te versterken startte het SVDJ een coachingstraject voor private uitgevers, veelal huis-aan-huiskranten die afhankelijk zijn van advertenties. Uitgevers uit onder meer Kampen, Middelharnis, Sint Philipsland, Sneek, Tholen en Volendam doen enthousiast mee aan de eerste ronde.
“Het draait om samen aan de slag gaan,” zegt Smet. “Kennis delen is essentieel. Als deelnemers hun successen willen delen, verspreidt die kennis zich als een olievlek over Nederland. En daar profiteert uiteindelijk vooral de lezer van.”
