Tegen windmolens, maar wel vóór onderzoek
PolitiekSint-Oedenrode - Windmolens op de Rooise en Schijndelse Heide verdeelden de meningen in de raadszaal van Meierijstad, tijdens de commissievergadering van afgelopen donderdag in aanloop naar de raadsvergadering van 13 november. Vrijwel alle partijen spraken hun zorgen uit over geluid, slagschaduw en natuurimpact. Toch lijkt er een meerderheid te ontstaan die wil instemmen met de voortgang van een onderzoek naar haalbaarheid. Het lijkt er dus op dat de pauzeknop weer losgelaten wordt die in 2023 is ingedrukt.
Door: Jeroen van de Sande
Een opvallende tegenstelling die zich tijdens de vergadering ontvouwde: bijna geen enkele partij wil windmolens, maar een meerderheid wil waarschijnlijk wel een onderzoek naar de haalbaarheid. Dat terwijl wethouder Menno Roozendaal tijdens de avond aangaf dat het hem en zijn ambtenaren veel tijd en geld scheelt als het onderzoek niet door hoeft te gaan. De insprekers waren eensgezind kritisch. “Laagfrequent geluid is zeer hinderlijk, tot kilometers ver,” waarschuwde dhr. Buijsse uit Olland. “U had de moed om Wijboschbroek te beschermen, heb dan ook het lef om de Rooise Heide te behouden.” Ook dhr. Van Gorkum zette vraagtekens bij de transparantie van het proces: “Waarom hebben sommige grondeigenaren al teken- en zwijggeld gekregen, als er nog geen besluit ligt?” De Stichting Bescherming Rooiseheide bij monde van dhr. Wouters wees op gezondheidseffecten en pleitte voor ruimere afstanden tot woningen, zoals in Denemarken.
Geen besluit over plaatsing
Wie dacht dat de raad al zou stemmen over plaatsing van windmolens, vergist zich. Het voorstel op 13 november gaat enkel over het vervolgonderzoek naar de mogelijkheden in het gebied ten westen van de Schijndelseweg. Daarbij hoort een actualisatie van het milieueffectonderzoek (planMER) en een gebiedsaanpak waarin ook natuur, gezondheid en participatie worden meegenomen. “Met dit voorstel geven we géén vrijbrief voor windmolens,” benadrukte de wethouder. “Het gaat om het opheffen van de pauzeknop die in 2023 werd ingedrukt.” Sinds die pauzeknop werd ingedrukt, is vanuit de gemeente geen stap gezet — behalve het uitvoeren van een second opinion op de radartoets.
Vier kampen in de raad
Tijdens het debat tekenden zich vier duidelijke richtingen af.
Hart en Lokaal Meierijstad spraken zich resoluut uit tegen windturbines in dit gebied. “De opbrengst is te klein, de overlast te groot,” zei Van Voorst namens Hart. D66 en PvdA/GroenLinks daarentegen zijn uitgesproken voorstander van het vervolgonderzoek en zien windenergie als essentieel onderdeel van de energietransitie. Hier, CDA en VVD toonden bedenkingen, maar willen wel door met het onderzoek: eerst de feiten op tafel, daarna pas oordelen. Gemeentebelangen neemt een middenpositie in en wil pas later een beslissing nemen en vooral de landelijke politieke besluiten afwachten rondom dit onderwerp. Daarmee lijkt een meerderheid zich te vormen vóór het loslaten van de pauzeknop.
De vraag die bleef hangen
CDA’er Maarten van Bakel vroeg tijdens de vergadering of “alleen initiatiefnemers en grondeigenaren precies weten waar de windturbines gepland zijn” en of de gemeenteraad daarmee “buitenspel is gezet.” De wethouder ging daar toen niet op in. Even later vroeg hij of hij nog iets was vergeten te beantwoorden, maar niemand kwam op de vraag terug. Van Bakel bevestigde later: “Het klopt, er is geen antwoord op de vraag gekomen. De voorzitter zei dat de vragen te technisch waren en dat ze schriftelijk gesteld moesten worden. Daarom heb ik het niet nogmaals gevraagd.”
Gemeente: geen plan, geen vrijbrief, geen zicht op private deals
De gemeente verduidelijkt dat er nog geen plan is ingediend voor de plaatsing van windmolens. Wel erkent zij dat het voorkomt dat marktpartijen en grondeigenaren in een vroeg stadium onderlinge overeenkomsten sluiten. Dat kan via een erfpachtconstructie, waarbij afspraken worden gemaakt over vergoedingen — bijvoorbeeld een bedrag bij ondertekening of een jaarlijkse betaling. Volgens de gemeente lijkt dit op vormen van grondspeculatie die ook bij andere ruimtelijke ontwikkelingen voorkomen, zoals mogelijke woningbouwlocaties. “Als gemeente hebben wij geen zicht op dit soort afspraken. Ze worden gesloten tussen private partijen en hoeven niet openbaar te worden geregistreerd, bijvoorbeeld in het Kadaster,” aldus de toelichting. De gemeente laat verder weten dat deze grondposities geen formele status hebben en geen invloed zullen hebben op toekomstige planvorming. Mocht de raad besluiten het traject voort te zetten, dan volgt volgens de gemeente een bredere gebiedsverkenning, onafhankelijk van bestaande grondposities. Ook benadrukt de gemeente dat de raad nadrukkelijk betrokken blijft bij vervolgstappen zoals de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), de gebiedsvisie en het planMER.
Vooruitblik op 13 november
De stemming op 13 november gaat niet over de komst van windmolens zelf, maar over het wel of niet hervatten van het onderzoek. Toch voelt het voor veel inwoners als meer dan dat. “Duurzaamheid begint bij zorgvuldigheid,” zei een inspreker. “En dat vraagt soms om een pas op de plaats.”
