Herdenken en vieren gaan samen bij 80 jaar bevrijding
HistorieSint-Oedenrode - Het is dit jaar op 17 september op de dag af tachtig jaar geleden dat Rooi door Amerikaanse parachutisten van de 101 Airborne division werd bevrijd. De dagen voor en na de zeventiende staan in Rooi in het teken van de herdenking van deze historische gebeurtenis. Voor de Oranjevereniging Sint-Oedenrode die nauw bij de herdenkingen in september en mei betrokken is elk jaar opnieuw een drukke maar mooie periode. DeMooiRooiKrant sprak met Jurgen Swinkels van de Oranjevereniging over september 1944 en de wijze waarop we die dit jaar herdenken.
Rooienaar Jurgen Swinkels heeft zich in de loop van de jaren zodanig in de gebeurtenissen rond de operatie Market Garden verdiept dat hij bijna kan vertellen alsof hij ooggetuige was van die roemruchte dagen in september 1944. “Ik heb me altijd in geschiedenis geïnteresseerd”, antwoordt Jurgen op de vraag waar zijn belangstelling voor Market Garden vandaan komt. “Het maakt niet uit of het om de oertijd, de Romeinen, de Middeleeuwen of de Tweede Wereldoorlog gaat. Omdat de geschiedenis zo uitgebreid is, heb ik ervoor gekozen om me te specialiseren in de Tweede Wereldoorlog en speciaal de operatie Market Garden omdat dat zeker tientallen jaren geleden nog levende geschiedenis was en het letterlijk op de grond waar ik leefde was gebeurd. De bevrijding van Rooi werd elk jaar uitgebreid gevierd en ook kwamen er elk jaar opnieuw veel veteranen die aan de bevrijding van ons dorp bij hadden gedragen. Van sommige van hen hoorde ik bijzondere verhalen en die verhalen hebben mijn interesse alleen maar meer doen groeien. Toch vind ik het nu jammer dat ik in die tijd niet aan hen alles heb gevraagd wat ik nu zou willen weten. Je kent dat wel, je bent jong en de afstand tot die veteranen lijkt dan nog zo groot dat je je wat te bescheiden opstelt en dan niet vraagt, wat je nu niet meer kunt vragen, simpelweg omdat die mensen niet meer leven”.
Eén van de mensen die Jurgen uitgebreid gesproken heeft is Fred Hancock. Hancock was een kapitein bij de 101 Airborne Division en voerde het commando over het onderdeel dat Sint-Oedenrode bevrijdde. “Sint-Oedenrode is na de bevrijding op zondag 17 september 1944 niet meer in Duitse handen gevallen, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Eerde dat wel zes keer van frontzijde wisselde in september 1944. Zeker de eerste vier dagen was het echt kantje boort. De parachutisten hadden geen zware wapens bij zich. Een geweer en misschien een bazooka, maar daarmee was het ook wel gedaan”, vertelt Jurgen over de eerste dagen van de Rooise bevrijding. Het moet een hele opluchting zijn geweest toen het Engelse landleger Rooi bereikte en Hancock en zijn manschappen kon ondersteunen met tanks”. De kleindochter van Kapitein Hancock zal met haar gezin aanwezig zijn bij de herdenking op zondag.
“Ja de eerste dagen van de bevrijding waren best wel hectisch”, vervolgt Swinkels. “Tijdens de herdenking van de bevrijding proberen we die hectische week op een memorabele wijze opnieuw te beleven. Zo komt er op 16 en 17 september een ware militaire post op de Markt. Dan kan iedereen met eigen ogen zien hoe het er in 1944 aan toe ging. Een enthousiaste groep reenactors van de Liberal Task Force zal dan een waarheidsgetrouw kamp opslaan. De voertuigen en de uniformen alles klopt. Zelfs een klein maar heroïsch verhaal zal na worden gespeeld. Een Engelse tank die op de Markt uit de lange rij voertuigen was gereden met technische problemen, kreeg plotsklaps een rol toen vanuit Schijndel Duitse gepantserde voertuigen met zwaar geschut richting Rooi kwamen. De Engelse tank van commandant James Mc Rory, die alleen nog maar langzaam kon rijden, vertrok vanuit boerderij de Hornic richting het Damianenklooster en schoot, ondersteund door para’s van Hancock, alle Duitse voertuigen in puin”. Kapitein Hancock & James Mc Rory hebben met deze actie de Silver Star Medal verdiend.
Ondanks dat Rooi door de Amerikanen is bevrijd en daarmee de rol van de Engelsen vaak onderbelicht is gebleven, wil Jurgen toch heel nadrukkelijk de rol van de Engelsen benoemen. Een voorbeeld daarvan is de hulp aan de Amerikanen. Maar ook nadat de Amerikanen alweer verder zijn getrokken, hebben de Britten Rooi vrij van Duitsers gehouden tot oktober, toen de aanval richting Schijndel en ’s-Hertogenbosch startte.
“Juist om ook de Engelsen het eerbetoon te geven dat zij hebben verdiend, gaan we dit jaar de herdenking op de Corridor bij het monument en de herdenking bij de Engelse oorlogsgraven op het kerkhof uit elkaar halen. Zondagochtend om elf uur komen de Amerikanen met een afvaardiging van het huidige 101 en de ambassade voor de Amerikaanse herdenking, ook de kleindochter van kapitein Hancock zal met haar gezin aanwezig zijn. Op dinsdag komt er een delegatie uit Groot-Brittannië bestaande uit kinderen en kleinkinderen van de Britse militairen die Rooi blijvend vrij hielden”, vertelt Jurgen als deel van het programma dat rond de 17e september in Rooi wordt gehouden. Bij beide herdenkingen is ook een rol voor leerlingen van de Odaschool weggelegd. De leerlingen van deze school zijn als adoptieklas bij de herdenkingen betrokken. Jurgen heeft ook een verhalenroute, die door het centrum van Rooi loopt, bedacht voor basisschoolkinderen met daarin verhalen die zich daadwerkelijk in de oorlog op die plekken hebben afgespeeld. Zie ook het eerdere artikel over dit onderwerp in DeMooiRooiKrant. Op verzoek van de Oranjevereniging heeft Hans Heunks dit met zijn team heel voortvarend & enthousiast opgepakt en zal op een voor groep 7 & 8 goed toegankelijke manier worden gebracht door Rooise toneelspelers. “We wilde graag ook een leuke activiteit aanbieden voor de basisschoolkinderen uit Rooi. We hopen dat dit een succes wordt en jaarlijks zal terugkeren!”, aldus Jurgen.
Gedurende de hele week zijn er verschillende activiteiten in en rond Sint-Oedenrode. “De voorbereiding verlopen voorspoedig en we laten niets aan het toeval over. Het weer hebben we niet in de hand maar ook met wat regen gaat het allemaal door.”, vertelt Jurgen. “Maar voor sommige activiteiten zoals het parachutespringen (wat georganiseerd wordt door Round Canopy Parachuting Team en die haar basis heeft in Meierijstad) zijn we afhankelijk van de weersomstandigheden. We werken als Oranjevereniging met veel vrijwilligers om alles voor elkaar te krijgen en we helpen ook andere organisaties in Rooi met hun activiteiten”. Naast de herdenkingen zijn er o.a. ook de concerten van het Roois Gemengd Koor en Nos Jungit Apollo. Kijk voor de exacte en verwachte tijden en data op de flyer van de Oranjevereniging die met DeMooiRooiKrant wordt verspreid.
