Tussen waan en werkelijkheid: Luuk werkte 10 jaar aan documentaire
CultuurSint-Oedenrode - Een filmfestival over de werkelijkheid en een documentaire over mensen die de werkelijkheid heel anders hebben ervaren. Dat klinkt misschien als een ongewone combinatie, maar het is precies waar Luuk Bouwman dit jaar mee naar Beholders komt.
Door: Indy van Beers
Het zevendaags documentaire filmfestival Beholders strijkt voor de achtste keer neer in Meierijstad. Dit jaar staat ook het werk van film- en documentairemaker Luuk op het programma. Hij is bekend van films zoals ‘Gerlach’ en ‘De Propagandist’. Op het festival wordt zijn nieuwe documentaire ‘The Desert of the Real’ vertoond. Daarin duikt hij in de bijzondere wereld van mensen die een psychose hebben ervaren.
De reden voor het maken van de documentaire komt voort uit twee dingen. Aan de ene kant heeft Luuk interesse in de medemens, maar aan de andere kant zit er een persoonlijke reden achter. In zijn eigen familie zag hij hoe mensen in een depressie en een psychose terecht kwamen. “Ik heb gezien welk leed het kan veroorzaken en dat is altijd wel blijven hangen.”
In zijn onderzoek naar psychoses koos Luuk bewust voor persoonlijke benadering. In plaats van zich uitgebreid in te lezen over het onderwerp, besloot hij direct in gesprek te gaan met mensen die zelf een psychose hebben meegemaakt.
Luuk werkte maar liefst tien jaar aan The Desert of the Real. Een enorme periode voor een documentaire. Ondanks de lange duur van dit proces was hij altijd vastbesloten om niet te stoppen. Zelfs als de film uitdagingen met zich meebracht. Zo was er een hoofdpersoon uit de film die in haar oude dagboek teruglas over zelfmoord wat veel emoties losmaakte. “Ik vond het belangrijk dat diegene dat zelf kon zien toen de film af was en kon nadenken of ze dat wilde.”
Hoewel het een gevoelig onderwerp is om over te praten, heeft Luuk er voor kunnen zorgen dat de mensen in de documentaire zich op hun gemak voelden en zich veilig genoeg voelden om zich open te stellen. “De enige manier om dat te doen, is dat je meerdere keren met mensen spreekt en vertelt over wat je zelf van plan bent en van hen hoort hoe zij dat zien.”
Uit de verschillende gesprekken die Bouwman voor zijn documentaire filmde, herkende hij ook elementen uit zijn eigen leven. “Op een bepaalde manier komt het best dichtbij. Je realiseert je dat het iedereen kan overkomen.”
De bijzondere titel ‘The Desert of the Real’ kwam niet zomaar uit de lucht vallen. De naam komt van de Franse filosoof Jean Baudrillard. Hij schreef over een wereld waarin de media steeds belangrijk worden. Televisie en sociale media geven ons niet alleen een beeld van de werkelijkheid, maar ze maken als het ware hun eigen werkelijkheid. Luuk wilde dat de film een sluimerend effect heeft. “Dat je in een soort niet echte wereld zit. Dat gevoel beschreven de hoofdpersonen en dat wilde ik weergeven. Daar sluit die titel ook op aan.”
Wat is echt en wat lijkt echt? Dat is een vraag die zelfs buiten de documentaire behoorlijk interessant wordt en waar het Beholders Festival mooi op aansluit. Luuk was hier voor de eerste keer te gast in 2024 met de documentaire ‘Gerlach’. Zowel de plek als de manier waarop het festival is opgezet met filmmakers uit verschillende landen, spraken hem erg aan.
“Het is heel mooi dat je daar met het publiek in gesprek kan gaan over de film.” Er zijn andere grotere filmfestivals in de Randstad, maar de combinatie van internationale gasten en lokaal publiek dat interesse heeft voor dit soort films vindt hij mooi.
De regio waar het evenement plaatsvindt, is voor hem niet geheel onbekend. Hij komt zelf uit Oss, wat het extra bijzonder voor hem maakt. “Ik kan mensen uit Oss laten weten dat de film daar draait. Toen ik zelf in Oss opgroeide, was er niet veel qua cultuur, maar dat is nu veranderd.” Volgens Luuk is het fantastisch dat je niet alleen maar naar de televisie hoeft te kijken, maar zelfs in contact kan komen met de makers.
The Desert of the Real draait op Beholders op donderdag 1 oktober 2026 om 20.15 uur in Sint-Oedenrode bij Mariëndael.
