Bernhoven draagt bij aan wetenschappelijk onderzoek

Regio - De deelname van Bernhoven aan een recent grootschalig onderzoek naar de effecten van vochtbeperking bij hartfalen toont aan dat ook regionale ziekenhuizen een waardevolle rol kunnen spelen in wetenschappelijk onderzoek. Bernhoven werkte actief mee aan dit onderzoek, dat werd gecoördineerd door het Nijmeegse Radboudumc en onlangs werd gepubliceerd in het vooraanstaande medische tijdschrift Nature Medicine. Door deelname aan het onderzoek draagt het ziekenhuis in Uden bij aan kennis die direct relevant is voor de praktijk en de kwaliteit van leven van de eigen patiënten.

Door: Jan & Wenny van der Heyden

Patiënten met hartfalen krijgen vaak het advies om hun vochtinname te beperken, bijvoorbeeld tot 1,5 liter per dag. Maar is dat wel nodig? Het onderzoek laat zien dat dit geen voordelen oplevert voor de gezondheid. Als patiënten zelf bepalen hoeveel ze drinken, blijkt dat bij stabiel hartfalen veilig.

De studie werd uitgevoerd in zeven verschillende ziekenhuizen. Vanuit Bernhoven waren cardioloog Bas Bekkers en verpleegkundig specialist Elke Leijendekkers, samen met het researchbureau van Bernhoven, betrokken. In totaal deden 506 patiënten mee, waarvan de ene helft het doktersadvies kreeg om hooguit anderhalve liter per dag te drinken en de andere helft het advies om naar eigen inzicht te drinken. De onderzoekers keken drie maanden lang naar zowel mannen als vrouwen met verschillende oorzaken voor hartfalen. Daaruit werd duidelijk dat er geen verschil is tussen beide groepen als het gaat om gezondheid, ziekenhuisopnames, medicijngebruik of sterfte. Wel bleek dat mensen die minder mochten drinken, vaker dorst hadden met een negatieve invloed op hun dagelijks leven.

Belangrijk
Cardioloog Roland van Kimmenade van het Radboudumc: “Onze conclusie is dat bij mensen met stabiel hartfalen een vochtbeperking niet nodig is. Dat is belangrijk voor patiënten over de hele wereld en kan meteen worden toegepast. Ook de richtlijnen kunnen we op basis van deze studie wereldwijd aanpassen.”
Het is voor het eerst dat de effecten van vochtbeperking bij hartfalen op deze schaal zijn onderzocht. De resultaten kunnen bijdragen aan nieuwe inzichten in de behandeling van mensen met hartfalen. Voor patiënten met stabiel hartfalen lijkt het beperken van vochtinname niet noodzakelijk, maar de situatie verschilt per persoon.

Nooit bewezen
Het nut van het advies voor mensen met hartfalen niet meer dan anderhalve liter vocht per dag te nemen is nooit bewezen. “Het idee is dat je minder vocht zou vasthouden als je minder drinkt”, zegt cardioloog Roland van Kimmenade. “Maar als je daar goed over nadenkt is het eigenlijk helemaal niet zo logisch als het in eerste instantie lijkt. Dat vocht komt niet op de plek waar je problemen van krijgt bij hartfalen.”
Daarnaast kent vochtbeperking veel nadelen. Van Kimmenade: “Het is vervelend en confronterend. Mensen krijgen stress door dorst en gedoe met meten wat ze binnenkrijgen. Dat herinnert ze steeds aan hun hartfalen. Ook is het sociaal gezien schipperen: als ik nu een kop thee neem, kan ik dan straks nog wel koffiedrinken met de buurvrouw?”

Knijpkracht
In westerse landen, waaronder Nederland, krijgt één op de vijf mensen ooit in het leven hartfalen. De aandoening komt vooral voor bij mensen boven de zestig. Hartfalen kent twee oorzaken: de knijpkracht van het hart neemt af of de hartkamer wordt stijver. In beide gevallen kan het hart het bloed moeilijker rondpompen en dat leidt tot vocht in de longen.