Verrassingen in het boerenland

Wie denkt dat het boerenland bestaat uit louter mais en aardappelen heeft iets gemist. Op woensdag 8 juli lieten de boeren van agrarische natuurvereniging (ANV) Het Groene Woud zien dat er nog meer bestaat en ook combinaties zijn goed mogelijk. Steeds meer boeren zien die kansen.

Voedselproductie maar dan anders

Geinteresseerden werden verwelkomd met koffie en boerencake op het gastvrije terras van de familie Latijnhouwers. Namens de ANV sprak Hans Houbraken het gezelschap toe over het werk van de boeren van ANV Het Groene Woud. Hier ter plekke gaf hij het voorbeeld van zijn eigen samenwerking als boer met grondeigenaar John, die het beheer van zijn grond aan hem toevertrouwt. Samen met de lokale veldcoordinator van BoerenNatuur Brabant hebben ze gekozen voor het beheerpakket ‘Wintervoedsellakker’. Dat is ook voedselproductie, maar dan voor vogels, insecten en kleine dieren. Dat John daar hart voor heeft is niet moeilijk te ontdekken want erf en houtsingels zijn bezaaid met nestkastjes en bijenhotels in alle soorten en maten. ‘De meeste zijn zelf gemaakt’, glimlacht hij.

Beheerpaketten...dat vraagt om uitleg

Namens BoerenNatuur Brabant Midden schetste Monique Leesberg de opgave van natuur in het boerenland en het belang van de beweging van onderop en het perspectief van Midden-Brabant binnen het landelijk schaalniveau. BoerenNatuur is en blijft een coöperatie van boeren met een missie: natuurbeheer in de boerenbedrijfsvoering mogelijk te maken. Na 10 jaar is Boerennatuur geen hobby meer, het past in elk agrarisch bedrijf. Daarvoor bestaan zorgvuldig afgewogen, meerjarige beheerpakketten die inmiddels ook een concurrerende vergoeding bieden. Maatwerkpakketten! Dat maakt dat natuur in elk agrarisch bedrijf inzetbaar is als onderdeel van de bedrijfsvoering. Bovendien staat de veldcoordinator en de lokale ANV aan je zijde voor advies aan de keukentafel.

Arbeidsvreugde

“We hadden natuurlijk ook voor mais kunnen kiezen”, zegt John, “Dit is toch weer iets anders en de uitdaging van iets nieuws wil je niet altijd aangaan. Maar met de vakkennis van de boer had ik er wel vertrouwen in. Je moet het zien als een serieuze teelt. We hebben in het najaar al ingezaaid en die keuze is goed uitgepakt. Iedere keer steekt er een ander bloeiend kruid de kop op. Mais is mooi, maar hier heb ik toch meer arbeidsvreugde van.”

Het veld in

Te beginnen bij een 60-jarige treurwilg trok de groep het veld in. Allemaal mee, met de dame die het net niet op eigen kracht aankon in de rolstoelslee. Alom verbazing over de veelkleurige bloei in de kruidenvegetatie. Ouderen herkenden gewassen uit hun jeugd: de zachtrose boekweit, het blauwe bloempje van de vlas, tarwe-aren, haver, maar ook de felgele ganzenbloem, wikke, klaprozen en korenbloemen. Jongeren hielden niet voor mogelijk dat er zoveel variatie is.

Zwaluwen scheerden laag over de bloeiende kruiden, maar nog niet naar de zwaluwentil, die was tot dusver onbewoond. Nu trekken de bloeiende kruiden insecten aan, als de kruiden straks in het zaad schieten, dan helpen zaden en granen de vogels de winter door.

Hakhoutsingel en fruitbomen

De wintervoedselakker wordt omzoomd door houtsingels, met een voorkeur voor wilg. Maar we zagen ook hazelaar, spork en vlier. Het hout tempert de wind een beetje. Vooral vlinders zoeken die luwte. Fruitbomen van verschillende oude rassen geven het hele seizoen vers fruit. De pruimen begonnen al te vallen en de appels hingen geduldig te rijpen.

De volgende tien jaar

Even napraten met een drankje en een beetje op verhaal komen. Verrassing, dat was het meestgehoorde woord. Hoe zal de boerennatuur zich ontwikkelen in de volgende tien jaar?