Gemeentebelang wil inwoners meer betrekken bij de lokale politiek

Meierijstad - Francine van Lanen-Verkuijlen (36) wil de politiek teruggeven aan de burger. De lijsttrekker van Gemeentebelang Meierijstad is voorstander van een lokaal referendum, een gekozen burgemeester en wil het vertrouwen in de politiek en het bestuur herstellen. “Inwoners moeten gehoord worden”, aldus Van Lanen, die als lijsttrekker haar vader opvolgt.

Door: Ties van Dooren

Hoe bent u in de gemeentepolitiek terechtgekomen?
Mijn vader is natuurlijk oprichter van Gemeentebelang Meierijstad. In 2017 vroeg hij mij voor het eerst, maar ik was toen zwanger van ons eerste kindje. Dus heb ik toen vriendelijk bedankt. In 2022 stond hij weer op de stoep. Ik ging akkoord en na een voor ons succesvolle verkiezingsuitslag ben ik aan de slag gegaan als commissielid. 

En hoe is het bevallen?
Het was allemaal nieuw voor mij, maar vanaf het begin voelde ik me helemaal op m’n plek. Tijdens de eerste vergadering stond de verhuizing van de Aldi in Schijndel op het programma. Ik had daar meteen zóveel vragen over. 

Waarom bent u de politiek ingegaan?
(Lachend): Daar kwam ik eigenlijk pas achter toen ik was begonnen. Ik vind dat iedereen gehoord moet worden en als lokale politicus heb je ineens de middelen om onderwerpen op de politieke agenda te zetten. Het helpen van mensen is een belangrijke drijfveer van mij. 

U volgt uw vader Peter Verkuijlen op als fractievoorzitter. Is dat moeilijk?
Eigenlijk niet, want ik heb de volledige support van de partij en mijn vader. Alle leden zijn op gesprek geweest en uiteindelijk kwam ik uit de bus als beste kandidaat. Er is een heel proces aan voorafgegaan.

Hij bemoeit zich niet overal mee?
Nee hoor, ik krijg alle tijd en ruimte om er mijn eigen draai aan te geven. Het voelt als een natuurlijke overgang. We blijven wel gebruikmaken van zijn kennis en ervaring, want Peter is al sinds de middelbare school met politiek bezig. Hij verdwijnt dus niet helemaal van het toneel.

De leden van Gemeentebelang Meierijstad vonden het tijd voor verjonging. Waarom?
Peter is 71 jaar en heeft zelf aangegeven een stapje terug te willen doen. Hij zei: ‘Ik heb mijn leven geleefd en kijk vooral terug op het leven’. Hij gaf aan graag iemand te zoeken die nog een heel leven voor zich heeft. Ik heb een andere blik op de toekomst dan hij.

Heeft u daar een voorbeeld van?
Ik heb twee jonge kinderen en weet daarom dat er te weinig gymdocenten op basisscholen zijn. Gemeentebelang wil inzetten op meer vakdocenten op scholen. Dit is nieuw in ons verkiezingsprogramma.

Tot nu toe hebt u zich wat meer op de achtergrond gehouden.
Klopt, maar de partij schoof mij naar voren als lijsttrekker. Naast een grote eer voelde dat ook als een verantwoordelijkheid. Ik vind het wel spannend hoor, want ik stap uit mijn comfortzone. Tot op heden bevalt het hartstikke goed.

Wat gaat u anders doen?
Het is niet zo dat Gemeentebelang ineens een andere partij is. Mijn vader en ik zijn wel twee totaal verschillende personen. Hij is jurist en ik werk in de bouw, om maar eens even een verschil te noemen. Ik presenteer me anders dan hij.

Wat zijn uw drijfveren om politiek actief te zijn?
Ik vind de afstand tussen de politiek en de inwoner heel groot. Dat strookt ook met wat ik eerder zei: ik wil mensen graag verder helpen.

Hoe kijkt u naar het politieke landschap in Meierijstad?
We hebben een vrij verdeelde gemeenteraad, zonder een partij die er met kop en schouders bovenuit steekt. Dat is een goede zaak.
Wel is het als oppositiepartij lastig om iets voor elkaar te krijgen. Wanneer de coalitie de gelederen sluit, komen wij er niet tussen. Zoals bij een grotere sporthal in De Groene Long: iets wat volgens ons een goed idee was, maar door de coalitie werd afgewezen.
Tot slot vind ik dat we er met z’n allen voor moeten zorgen dat er op de inhoud wordt gedebatteerd en niet op de persoon.

Het lukt Gemeentebelang vaak vrij goed om de aandacht op te eisen. Volgens sommige partijen gebeurt dat geregeld met moties of amendementen die alleen worden ingediend voor de bühne. Dit leidt tot ergernis bij collega-gemeenteraadsleden. Hoe kijkt u daarnaar?
De Randweg Erp wordt dan vaak als voorbeeld genoemd. Als volksvertegenwoordiger moet je staan voor je ideeën en plannen. Onze partij is erg standvastig en we laten ons niet zomaar tegenhouden. Met de motie over de Randweg in Erp willen we de Erpenaren laten zien dat we voor ze blijven vechten.

Ook als het niet haalbaar is?
Ik zal niet zeggen dat het niet haalbaar is. Waarom zou het niet kunnen? Niemand heeft mij tot op heden goed kunnen uitleggen waarom het niet kan. Waarschijnlijk is het te duur, maar voor mij is alleen geld geen reden om het niet te doen. Als je een randweg om Erp legt, verminder je de overlast in de kern én creëer je ontwikkellocaties voor industrie. Het levert dus ook iets op.

Dus de motie Randweg Erp wordt de komende bestuursperiode gewoon weer ingediend als jullie in de oppositie terechtkomen?
Die kans is heel groot!

U verkiezingsprogramma bestaat onder andere uit elf uitgangspunten. Eén daarvan is Vertrouwen in de politiek en het bestuur herstellen. De gemeente doet wat ze moet doen. Waar baseert u zich op dat het vertrouwen in de politiek hersteld moet worden?
Inwoners moeten gehoord worden. Ik zie geregeld gebeuren dat mensen contact opnemen met de gemeente en niet verder worden geholpen. Als je naar de gemeente Meierijstad belt, krijg je zelden de persoon aan de lijn die je nodig hebt en die verder kan helpen. Er volgt een terugbelverzoek waar dan geen gehoor aan wordt gegeven. Mensen vinden dat frustrerend. Het vertrouwen van de inwoner in het openbaar bestuur is dan snel weg. Daar komt nog bij dat bedrijven vaak sneller worden geholpen dan de ‘gewone’ burger. Bedrijven krijgen niet per se voorrang, maar weten veel beter hoe de gemeente werkt. Daardoor krijgen zij sneller dingen voor elkaar. Als inwoner stel je een vraag en krijg je antwoord. Punt. Terwijl een inwoner vaak veel meer hulp nodig heeft om het antwoord te begrijpen of om op weg geholpen te worden. Een bedrijf heeft daar vaak experts voor in dienst.

Het is toch een utopie om te denken dat een gemeente van bijna 90.000 inwoners iedereen persoonlijk te woord kan staan. Dan moeten ze een heel callcenter optuigen?
Ik werk bij VolkerWessels, een groot bouwbedrijf. Waarom kunnen wij dat wel? Het is niet zo dat het nu slecht gaat, maar het kan een stuk beter. Er is nog veel te winnen.
Mensen willen gehoord en serieus genomen worden. Daar moet een gemeente oog voor hebben.

Gemeentebelang wil belangrijke beslissingen via een lokaal referendum voorleggen aan inwoners... Zijn de meeste politieke onderwerpen daar niet veel te ingewikkeld voor?
Je moet natuurlijk niet álle onderwerpen voorleggen.

Welk onderwerp zou zich volgens u lenen voor zo’n referendum?
De reclamemast in Eerde bijvoorbeeld. Dat is een onderwerp dat de inwoners direct raakt, zonder dat er werkgelegenheid of woningen tegenover staan. Wat heeft onze burger hieraan? Als er politieke keuzes zijn die impact hebben op de inwoners, leggen we die voor een lokaal referendum. Een mooi voorbeeld is het bestuurscentrum in Sint-Oedenrode. Bij de keuze voor de architect werden omwonenden, inwoners en maatschappelijke organisaties geraadpleegd. De burger floot de politiek terug, want als het aan de politiek had gelegen, was er voor een andere architect gekozen.

Er kleven best wat nadelen aan een referendum. Niet alle kiezers zijn goed geïnformeerd. Besluiten kunnen daardoor worden genomen op basis van gevoel of emotie. Ook ligt manipulatie op de loer. Om nog maar te zwijgen over de uitvoerbaarheid. Is een lokaal referendum altijd bindend?
Nee, dat hangt van het onderwerp af. Je kan het referendum ook gebruiken om de burger om advies te vragen, zeker bij gevoelige onderwerpen. Wij willen mensen dichter bij de politiek brengen. Om dat meer kracht bij te zetten, vinden wij dat elke inwoner onderwerpen en moties op de agenda van de raad moet kunnen zetten.

Moet burgemeester Kees van Rooij plaatsmaken voor gekozen burgemeester?
Nee, wij zijn heel blij met onze burgemeester. Maar Gemeentebelang is inderdaad wel vóór een gekozen burgemeester.

Bent u niet bang dat het dan een populariteitsverkiezing wordt?
Nee, want er komt een selectiecommissie aan te pas. Zij selecteren drie of vier geschikte kandidaten, waarna het aan de inwoners van Meierijstad is om hun voorkeur uit te spreken. 

Gemeentebelang gaat niet meewerken aan de bouw van grote windturbines in Meierijstad en de aanleg van grootschalige zonneparken. Is dat een breekpunt voor uw partij?
Een breekpunt gaat me iets te ver, maar we zijn er wel echt zwaar op tegen. Dus mochten we aan de formatietafel komen te zitten dan wordt dat wel een dingetje. Het staat niet voor niets in ons verkiezingsprogramma.

Waar bent u het meest trots op als u terugkijkt op de afgelopen 4 jaar?
Het natuurinclusief beleid van partijgenoot Gerard van Mil dat unaniem werd aangenomen, het behouden van de kiosk in Sint-Oedenrode en de overtollige kunstverkoop aan eigen inwoners.

Gaan jullie voor een plekje in de coalitie?
Oppositie is leuk, maar als je het voor het zeggen hebt, is dat natuurlijk nog beter.

Bent u beschikbaar als wethouder?
In mijn werk voer ik regie en heb ik een leidinggevende functie, dus ik denk dat het mij zou passen. Maar uiteindelijk beslissen onze leden. 

Zijn er partijen die u uitsluit?
Nee.

Met hoeveel zetels is Gemeentebelang tevreden?
Met drie zetels zijn we tevreden, met vier of vijf heel blij.

Lees ook

Een tweede hartinfarct is te voorspellen