Rijk toont bereidheid tot samenwerking rond Sandwyck

Sint-Oedenrode / Son en Breugel - De ontwikkeling van Sandwyck, het grote landelijke gebied tussen Best, Meierijstad en Son en Breugel, lijkt een stap dichterbij gekomen met de toezegging van secretaris-generaal Chris Kuijpers (Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) om mee te werken aan oplossingen voor belemmerende regels. Tijdens de bijeenkomst ‘Koplopers zonder fritessnijders’ afgelopen donderdag in Son en Breugel benadrukte Kuijpers echter ook dat het Rijk eerst meer concreetheid wil zien voordat er echt sprake kan zijn van een experimentele aanpak.

Door: Jeroen van de Sande

Sandwyck staat voor een gezamenlijke gebiedsontwikkeling waarbij gemeenten, waterschap De Dommel, provincie Noord-Brabant, ondernemers en maatschappelijke organisaties proberen het buitengebied toekomstbestendig te maken. Belangrijke thema’s zijn woningbouw, natuur, water, recreatie en duurzaam ondernemen. Maar in de praktijk lopen partijen voortdurend vast op een wirwar aan landelijke en provinciale regelgeving.

Oproep tot bestuurlijke lef
Burgemeester Suzanne Otters van Son en Breugel trapte de bijeenkomst af met een oproep tot durf. Gemeenten en waterschap hebben elkaar hard nodig, stelde ze, maar óók steun van provincie en Rijk: “Geef ons de ruimte om te doen wat nodig is, en niet enkel wat binnen het systeem past. We willen leren, ontwikkelen en onze lessen delen – als pilotgebied.” Die roep om een bijzondere status werd breder gedragen. Wethouder Jan van Burgsteden uit Meierijstad ging zelfs nog een stap verder: hij pleitte openlijk voor een blanco zone zonder regels. “Een witte vlek,” noemde hij het, waarin gebiedsontwikkeling niet telkens wordt afgeremd door voorschriften op het gebied van geur, natuur, verkeer of milieu. Volgens Van Burgsteden zou Sandwyck moeten uitgroeien tot een experimenteel gebied, mits provincie en Rijk dat aandurven.

Ondernemers raken verstrikt in regels
Ook ondernemers deelden hun ervaringen. Paul en Melissa van Genugten van de Buurderij in Best vertelden hoe hun initiatieven telkens vastlopen in regels en procedures. “Ondernemers hebben de klok, de overheid heeft de tijd,” zei Melissa van Genugten. De wens voor één aanspreekpunt, meer samenhang en snellere besluitvorming klonk vaker vanuit de zaal. De discussie werd op momenten emotioneel: aanwezigen – met name agrariërs - benadrukten dat langdurige onzekerheid ondernemers persoonlijk raakt.
Hans Mommaas, voorzitter van de Commissie voor de m.e.r. en van de Ecologische Autoriteit, riep bestuurders op om te stoppen met ‘algemene termen’ rondom regeldruk. Zijn advies: “Benoem vijf concrete regels waar jullie in Sandwyck tegenaan lopen, en werk daar gericht aan met de verschillende overheden.” Vanuit de zaal klonk instemming, maar ook de waarschuwing dat regels voor ondernemers inmiddels zó zwaar wegen dat sommigen er ‘aan onderdoor’ gaan.

Kuijpers: welwillend, maar voorzichtig
De meeste aandacht ging uit naar de bijdrage van Chris Kuijpers. Hij erkende dat Nederland “veel te veel regels” heeft en dat minister Mona Keijzer openstaat voor verandering. Toch temperde hij verwachtingen: Hij wilde het woord pilot niet gebruiken. Een volledig regelvrije zone noemde hij “wel heel experimenteel”. Hij benadrukte dat het Rijk pas stappen kan zetten als duidelijk is welke regels precies knellen. “Ik wil graag helpen, ook hier in dit gebied,” zei Kuijpers. “Maar dan helpt het enorm als we concreet maken: waar gaat het nou wél en níet over?” Hij pleitte ervoor om Sandwyck vooral als gebiedsontwikkeling te benaderen. De bijdrage van de provincie leidde tot een kritische reactie vanuit de zaal. Hoewel programmamanager Ireen Cortenbach benadrukte dat de provincie ‘diep, rond en breed’ wil kijken en Sandwyck ziet als gebiedsgerichte proeftuin, merkten aanwezigen op dat die integrale aanpak in de praktijk nog weinig zichtbaar is. Tegelijk werd een recent succesvol project – het fietspad tussen Best en Son – als positief voorbeeld genoemd.

De bijeenkomst maakte duidelijk dat er in het gebied een sterke behoefte is aan bestuurlijke lef. De bereidwilligheid van het Rijk is belangrijk, maar de nuance van Kuijpers onderstreepte tegelijkertijd hoe complex de route naar een pilotstatus zal zijn.