Van Moes groeit uit tot sociale tuin in Sint-Oedenrode

Sint-Oedenrode - Tussen het groen van het Land van Kien ligt een plek waar rust, natuur en ontmoeting samenkomen. Hier vind je Van Moes: een groeiend initiatief waarbij inwoners zélf hun groenten kunnen oogsten, midden in de natuur. De kleine moestuin is uitgegroeid tot een levendige plek waar mensen samenkomen, oogsten en genieten van alles wat de natuur te bieden heeft tussen de bedden vol groenten.

Door: Nienke Habraken

Initiatiefnemers Susan van de Ven en Marianne Bekkers vonden elkaar op deze plek, zonder dat ze het van tevoren wisten. “We kwamen allebei als vrijwilliger bij Land van Kien,” vertellen ze. “We kenden elkaar wel van vroeger, maar wisten niet dat we hier tegelijk zouden beginnen. Dat was eigenlijk het startpunt.”

Beiden groeiden op op een boerderij, waar buiten zijn en werken met de handen vanzelfsprekend was. Later verruilden ze dat leven voor kantoorwerk. “En toen merkten we eigenlijk pas hoe erg we die verbinding met de natuur misten,” zegt Marianne. “Hier op het Land van Kien vonden we dat gevoel weer terug.” Het idee voor Van Moes ontstond vanuit die gedeelde behoefte. “We wilden iets creëren waarin onze achtergrond, onze liefde voor het verbouwen van voedsel en het sociale aspect samenkomen,” legt Susan uit. “Dat is uiteindelijk Van Moes geworden.”

Zelf oogsten

Het concept is eenvoudig, maar tegelijkertijd bijzonder. Mensen nemen een oogstaandeel en mogen vervolgens wekelijks hun eigen groenten oogsten in de tuin. “We stellen iedere week een oogstmenu samen,” vertelt Susan. “Op een bord staat precies wat er die week geoogst kan worden. Daarna mogen mensen zelf de tuin in met een knipschaar en een mandje.” Het aanbod is breed: van sla en courgettes tot pompoenen, bonen en aardappelen. In totaal worden er zo’n zestig verschillende gewassen verbouwd. “Alles is onbespoten en volledig seizoensgebonden,” benadrukt Marianne. “We werken ecologisch en kijken goed naar wat de natuur ons geeft.” Daar komt meer bij kijken dan veel mensen denken. “We maken een heel teeltplan,” zegt Susan. “We berekenen precies hoeveel we moeten zaaien en planten, zodat iedereen voldoende kan oogsten. We werken met wisselteelt, zodat de grond gezond blijft. Dat is soms een puzzel.” Het seizoen loopt van mei tot en met november. In de winterperiode ligt het werk echter niet stil. “Dan zijn we juist druk met voorbereidingen,” vertelt Marianne. “Bedden klaarmaken, plannen maken, zaaien. Mensen denken vaak dat het in de winter rustig is, maar dat is eigenlijk niet zo.”

Beleving en rust

Wat Van Moes onderscheidt, is niet alleen het oogsten van groenten, maar vooral de beleving eromheen. “We zien het als een uitje,” zegt Susan. “Mensen komen hier niet alleen om snel hun boodschappen te doen, maar om even tot rust te komen.” Dat merkt het duo in de praktijk. “In het begin zag je dat mensen snel door de tuin gingen,” vertelt Marianne. “Even oogsten en weer weg. Maar nu blijven ze hangen. Ze maken een praatje, wisselen recepten uit en lopen rustig rond. Dat is precies wat we hopen te bereiken.” De doelgroep is breed: van jonge gezinnen tot ouderen. “Voor gezinnen is het leuk om met de kinderen te komen,” zegt Susan. “Kinderen ontdekken hier waar eten vandaan komt. Dat een wortel in de grond zit, dat is voor sommigen toch nieuw.” Daarnaast zijn er mensen die het zien als een sociaal moment. “We hebben leden van verschillende leeftijden die hier graag komen,” vertelt Marianne. “Even naar buiten, onder de mensen, dat is voor hen heel waardevol.” Zo ontstaan er spontane verbindingen. “We zien dat mensen samen gaan oogsten, of dat buren elkaar helpen tijdens vakanties,” zegt Susan. “Zo groeit er echt een gemeenschap.”

Van vijftig naar honderd oogstdelen

De belangstelling voor Van Moes groeit. In het eerste jaar waren er ongeveer vijftig oogstaandelen verkocht. “Dit jaar willen we doorgroeien naar honderd,” zegt Marianne. “De vraag is er zeker.” Om de drempel te verlagen, wordt er gewerkt met proefabonnementen. “Mensen kunnen twee keer komen proeven,” legt Susan uit. “Zo ervaren ze zelf hoe het werkt en of het bij ze past.” Daarnaast worden er regelmatig activiteiten georganiseerd, zoals ‘Proef van Moes’. “Dan geven we rondleidingen en uitleg,” vertelt Marianne. “Mensen kunnen de tuin zien en vragen stellen. Dat helpt om het concept beter te begrijpen.”

Vrijwilligers onmisbaar

Een belangrijke rol binnen Van Moes is weggelegd voor vrijwilligers. “We hebben een kleine, vaste groep die ons helpt,” zegt Susan. “Daar zijn we ontzettend blij mee.” De werkzaamheden zijn divers: ondersteunen in het (voor)zaaien, planten, onderhouden van bedden zoals watergeven, zorgen voor leuke aankleding en sfeer van de tuin. “We kijken vooral naar wat iemand leuk vindt en kan,” legt Marianne uit. “Het moet vooral gezellig en ontspannen blijven.” Die aanpak werkt. “Vrijwilligers komen elke week terug,” zegt Susan. “Dat zegt genoeg. Ze halen er zelf plezier en voldoening uit.” Van Moes is nog op zoek naar enthousiaste vrijwilligers die zich zouden willen aansluiten.

Naast de vaste groep zijn er maandelijkse MOESdagen. “Dan komen vrienden, familie en leden helpen,” vertelt Marianne. “Dat zijn hele leuke zaterdagochtenden, waarin we samen werken en tegelijk gezellig bezig zijn. We zorgen voor iets lekkers in de pauze en sluiten gezamenlijk af met een warm soepje. Iedereen is hier welkom.”

Nieuwe plannen

Van Moes blijft zich ontwikkelen. Zo is er inmiddels een bloementuin toegevoegd. “Dat is nieuw,” zegt Susan. “We werken samen met ecologisch bloemstylist Jacqueline de Wit, die hier al actief was. Zij helpt ons met het opzetten van een pluktuin.” Bezoekers kunnen straks niet alleen groenten, maar ook bloemen plukken. Daarnaast is de kruidentuin in ontwikkeling. “Deze wordt dit oogstseizoen al in gebruik genomen.” Bovendien zijn er plannen voor meer zitplekken. “We willen de beleving verder vergroten,” zegt Susan. “Dat mensen hier echt even kunnen zijn.” Ze dromen van workshops, op hun eigen terrein maar ook op scholen over moestuinieren en hoe groentes groeien.

De dames helpen mensen die een moestuin willen ontwikkelen. “We ontwerpen de moestuin en begeleiden het proces daarna ook. Inmiddels zijn we met het eerste project begonnen”, vertelt Susan. Marianne vult haar aan: “We krijgen steeds vaker vragen van mensen die zelf willen beginnen,” vertelt Marianne. “Dat is leuk om te zien.”

Een plek die klopt

De locatie op het Land van Kien speelt een grote rol in het succes. “Het is een prachtige plek,” zegt Susan. “Zodra je hier bent, voel je rust.” De samenwerking met andere partijen op het terrein is waardevol. “Je begint hier niet alleen,” zegt Marianne. “Er is veel steun en betrokkenheid. Dat helpt enorm.” Voor beide initiatiefnemers voelt het alsof alles op zijn plek valt. “Het had zo moeten zijn,” zegt Susan. “Dat we hier allebei begonnen en dit samen zijn gaan doen.”

Wat begon als een idee, groeit uit tot iets groters. Niet alleen een moestuin, maar een plek waar mensen samenkomen, leren en genieten. “We willen mensen enthousiast maken,” besluit Marianne. “Voor gezonde, onbespoten groenten én voor het samen zijn. Dat is waar het om draait.”

Ben je nieuwsgierig? Neem dan een kijkje op www.vanmoes.nl. Via www.vanmoes.nl/aanmelden-als-plukker-van-moes kan je je aanmelden als lid. 

Dit verhaal is een productie voor de Krant van Kien, een uitgave van het Land van Kien en Mediahuis Meierijstad.

Lees ook

De verborgen wereld van WSD