Icoon Toon is een echte boekenwurm

Sint-Oedenrode - In het hart van Sint-Oedenrode, aan een straat waar menig Rooienaar al generaties lang zijn dorst lest, bevindt zich een bijzonder stukje lokale geschiedenis: de Kofferenbar. Een bruin café zoals je ze nog maar zelden tegenkomt. De man achter deze kroeg? Toon Leijten. Al 34 jaar is hij het vertrouwde gezicht achter de tap, de stille kracht van het stamcafé, en voor velen een luisterend oor en vaste waarde in het veranderende dorpsleven.

Door: Caroline van der Linden

Een geboren horecaman
Toon Leijten, inmiddels 67 jaar, groeide op in Geldrop en vond zijn roeping achter de bar. “Ik had eerder al een zaak in Geldrop, een discotheek zelfs,” vertelt Toon. Maar zijn echte thuis vond hij pas in Sint-Oedenrode. De Kofferenbar kwam toevallig op zijn pad. “Ik was eigenlijk niet specifiek op zoek naar iets nieuws, maar ik kwam hier binnen, en het voelde meteen goed. De toenmalige eigenaresse gaf me haar nummer met de boodschap: bel me morgen maar. En zo is het begonnen.” In de beginjaren nam Toon het café over zoals het was, maar al snel voegde hij er zijn eigen stempel aan toe. Zo kwamen er wanden bij om het rookverbod te kunnen omzeilen en het aantal vierkante meters slim in te delen. “Je moest creatief zijn, zeker in die tijd,” grinnikt hij.

Altijd open, altijd klaar
Waar de vorige eigenaresse nog vaste sluitingsdagen had, zo was de woensdag standaard dicht, besloot Toon het anders aan te pakken. “Ik wilde er zijn voor mijn klanten. Dus sindsdien ben ik iedere dag open. Vanaf twee uur ’s middags tot in de late uurtjes.” Al is de nachtelijke doorzakcultuur van vroeger wel wat verdwenen. “Vroeger bleven mensen hangen tot diep in de nacht, nu gaan ze sneller naar huis. Corona heeft daar ook invloed op gehad. Mensen zijn voorzichtiger geworden.”

Een stamkroeg in de puurste zin
De Kofferenbar is een echte stamkroeg. “Vaste klanten zijn de ruggengraat van dit café,” zegt Toon. Sommigen komen dagelijks, anderen wekelijks of maandelijks. “De meesten komen uit Rooi zelf, maar er zitten ook mensen bij van buitenaf. Het is een fijne mix.” De bar is ook een thuis voor vier verschillende biljartverenigingen en onder andere de Soft-tip- en Steel dartteams. “Iedereen kent elkaar, het is hier een sociaal netwerk op zich.”

Veranderingen in de horeca
In ruim drie decennia zag Toon de horeca drastisch veranderen. “Vroeger was het allemaal wat gemoedelijker. Als je de kermis goed gevierd had, had je een week nodig om bij te komen,” lacht hij. Tegenwoordig zijn de marges kleiner, de regels strenger en de kosten hoger. “De bierprijzen zijn echt fors gestegen. We verdienen er zelf nauwelijks nog op, het meeste gaat naar de brouwerij. Ook de gokautomaten zijn zo goed als verdwenen, te duur, te weinig rendement. En eerlijk gezegd, het bracht soms ook ellende. Nu is het vooral bier, dart en biljart. Maar je moet slim inkopen, anders red je het niet.” Toon haalt daarom veel zelf op, van de Sligro tot de Action, van Jumbo tot de lokale slager. “Bezorging is te duur, dus ik doe het liever zelf. Zo hou ik controle over de kosten.” Ondernemen is volgens hem vooral een kwestie van logisch nadenken en doorzetten.

Een café met geschiedenis
De Kofferenbar bestaat al meer dan honderd jaar en was vroeger zelfs een slijterij, met daarnaast een slagerij. Toon koestert het verleden van zijn zaak. Aan de muren hangen foto’s van zijn grootouders, een oude kassa van een inmiddels verdwenen kruidenier, en een indrukwekkende verzameling bierpullen en tegeltjes. “Elk tegeltje heeft een verhaal. Sommige kreeg ik bij een jubileum, andere vond ik op rommelmarkten. Inmiddels heb ik er meer dan honderd.”

Een leven boven de kroeg
Toon woont boven de Kofferenbar. “Dat is wel zo makkelijk,” zegt hij nuchter. “Dan ben ik er altijd.” Ook zijn hondje Nukkie loopt soms rond door het café. Iedereen kent hem. Net als iedereen Toon kent. Zijn zoon woont bij hem in huis, zijn dochter woont elders in Rooi. En sinds kort is Toon ook opa van een kleinzoon van bijna één jaar oud. “Dat is toch prachtig? Zo’n manneke geeft weer een hele andere dimensie aan het leven.” Toon heeft zijn kinderen grotendeels alleen opgevoed, want hij is al jaren gescheiden. Toch kijkt hij met veel liefde en trots terug op hun jeugd. “Ze zijn allebei goed terechtgekomen.”

Geen opvolging en toch geen afscheid
Of een van zijn kinderen het café ooit overneemt? “Nee,” zegt Toon beslist. “Als ik stop, dan stopt het.” Maar zover is het nog lang niet. “Zolang ik gezond blijf, ga ik door. Ik heb geen behoefte aan pensioen. Dit café is mijn leven.” Het is duidelijk dat hij er nog volop van geniet. “Het mooiste is toch het sociale aspect. De mensen die hier komen, de verhalen, het contact. Sommige klanten komen hier al 34 jaar. Dat schept een band.”

Een bijzondere verzamelaar
Naast zijn werk in het café heeft Toon ook een passie voor verzamelen. Hij spaart ‘eerste dag enveloppen’, speciale postzegels die op de dag van uitgifte gestempeld zijn. “Dat doe ik al jaren. Alles zit netjes in mappen en bakken. Het is een rustgevende hobby.” Ook verzamelt hij bijzondere flessen drank. “Ik heb er achter in de kast nog zeker 200 staan. Sommige zijn nooit open geweest.”

Boekenwurm
Wat je misschien nooit van hem had verwacht: achter de stoere barkrukken en tussen de bierpullen schuilt een echte boekenwurm. Toon Leijten bezit maar liefst 38.000 boeken op zijn e-reader. “Van thrillers tot historische romans, van sciencefiction tot biografieën. “Ik lees echt alles,” zegt hij met een glimlach. “Ik ben gewoon overal in geïnteresseerd.” Lezen is voor hem ontspanning, inspiratie en avontuur in één. Het is haast niet voor te stellen dat de man die je biertje tapt, ’s avonds in zijn eentje nog even wegduikt in een digitale bibliotheek die een gemiddelde boekenwinkel jaloers zou maken.

Carnaval en oude tijden
Toon vertelt met een glimlach over de carnavalsfeesten van vroeger. “Dan hingen we het hele café vol, alles ging eruit, inclusief de lampenkappen.” Ook organiseerde hij ooit voetbaltoernooien met teams van verschillende cafés. “Dat was echt mooi. Zondagochtend voetballen, en daarna met z’n allen naar de kroeg. Jammer dat dat verdwenen is. De KNVB heeft het allemaal te officieel gemaakt.”

De laatste der Mohikanen
Toon maakt deel uit van een generatie kroegbazen die langzaam verdwijnt. Hij toont een ietwat vergeelde groepsfoto van alle kasteleins van Rooi uit de jaren ’90. Terwijl hij over het glas wrijft vertelt hij: “Ik ben de enige die nog steeds een café runt. De rest is gestopt of overleden. Dat zegt toch iets.” Hij koestert die tijd, maar is ook realistisch. “Alles verandert. Maar zolang ik het leuk vind, ga ik door. En ik denk dat veel mensen dat ook waarderen. Toon is geen type van grote woorden. Maar als hij over zijn klanten praat, is daar die glinstering in zijn ogen. “Ik zie ze niet als klanten, eerder als vrienden. Ze vertrouwen je. Vertellen je hun zorgen en successen. Je maakt deel uit van hun leven.”

Een baken in Rooi
Toon Leijten is veel meer dan de man achter de tap. Hij is een verhalenverteller, een verzamelaar, een ondernemer, een familieman en vooral een dorpsicoon. De Kofferenbar is niet zomaar een café, het is een stukje Rooi. En zolang Toon er is, blijft dat ook zo. De dagen zijn lang, zijn lichaam werkt niet altijd mee, maar zijn geest is helder en zijn hart klopt nog altijd ’t hardst wanneer het café leeft. Wanneer het glas klinkt, de deur opengaat, en een vaste klant binnenstapt met de groet: “Toon, doe mij er maar eentje”.