Als je bent wie je bent, kan niemand jou stoppen om te zijn wie je wil zijn

Cole Cortenraad (17) woonachtig in Boskant werd geboren als meisje, maar voelt zich niet zo. Als kind was hij een verlegen, maar stoer meisje. Als iemand hem een jongen noemde vond hij dat niet erg. Hij had niet het idee, dat het iets was, wat niet mocht. 

Door: Caroline van der Linden

“In de periode dat ik nog lang haar had en jurken droeg, voelde dit niet fijn. Ook met een strakke broek en hemdje voelde ik me niet prettig”, vertelt Cole. “Net op de middelbare school, dacht ik, oké, zo moet ik er dus uitzien, want zo zien alle meisjes eruit. Ik paste me aan aan mijn omgeving. Maar eind eerste jaar kwam ik erachter dat ik op meisjes viel. Ik werd verliefd en vertelde tegen vrienden dat ik op jongens en op meisjes viel. Dat was wat ik dacht, maar verliefd op een jongen was ik nog nooit geweest. Een jaar later kreeg ik door dat ik alleen op meisjes viel en van jongens zelfs op dat vlak niets moest weten.

Op veertienjarige leeftijd kwamen de eerste vragen en twijfels met betrekking tot mijn geslacht. Op vijftienjarige leeftijd knipte ik mijn haar af, keek in de spiegel en dacht: waarom heb ik nu zo’n lichaam? Ik kwam voor mijn familie uit de kast. ‘Mijn vader ging meteen voor me aan de slag, nam contact op met de GGD en heeft ervoor gezorgd dat ik op een wachtlijst kwam voor het genderziekenhuis. Ik voelde me door hem en mijn stiefmoeder echt gesteund. Ook haalde hij voor mij een binder, een soort hesje, waarmee je een platte(re) borstkas creëert. Ik voelde me meteen een stuk prettiger over de vorm van mijn lijf. Een meisjeslichaam, dat paste niet.

Officieel kwam ik ervoor uit transgender te zijn. Wel had ik last van alles wat er was gebeurd. Door EMDR, een therapeutische behandelmethode, leerde ik erover praten. En of ik nu ook op jongens val, ik weet het nog steeds niet. Een fase waar ik op dit moment doorheen ga en waar ik nog niet direct antwoord op heb.”

Voordat Cole zijn huidige naam aannam, heette hij Dorenda. Heel anders dan zijn huidige naam. Vanwaar zo anders? vraag ik hem. “Zij is voor mij een hele andere persoon”, legt Cole uit. “Als ik haar nu zou zien, zou ik denken: een leuke meid, maar innerlijk een heel ander persoon. Ik vind het fijn om te zien hoe ik veranderd ben. Dorenda was niet iemand die dit gesprek had aangedurfd.”

Inmiddels is Cole gestart bij de Mutsaersstichting in Helmond, een veelzijdig centrum voor jeugdzorg, GGZ, welzijn en onderwijs, waar hij een voortraject doorloopt, voordat er eventueel sprake is van operaties of hormonen. “Hier wordt ingezoomd op alle facetten van mijn leven, waarna er wel of niet geconcludeerd kan worden of ik genderdysforie heb.” Cole legt uit dat dit betekent dat daarmee wordt vastgesteld of er echt sprake is van een sterk gevoel van onvrede met het geslacht waarmee hij geboren en opgegroeid is. “Als hier twijfels over zijn, ga je het vervolgtraject niet in”, vertelt hij. “Wat ik wil, weet ik ook nog niet. Operaties zijn erg ingrijpend en risicovol, daarom is het uiterst belangrijk deze stappen zorgvuldig te nemen.

Wat in mijn situatie ontzettend fijn is, is dat ik geweldige vrienden heb die me door dik en dun steunen. Ze waren en zijn er nog steeds voor mij. Mijn zusje moest er even aan wennen, maar dat ze me inmiddels haar grote broer noemt, is natuurlijk super. Ook mijn broertje, inmiddels zes, heeft me leren kennen als een meisje. Maar op de dag dat ik zei dat ik een jongen wilde zijn, zei hij direct: “Dat is cool, dan heb ik gewoon een broer.” Op zijn school hier in Boskant heeft hij het aan zijn klasgenoten verteld. Hij is pas zes, maar zegt het wel en legt het nog goed uit ook. Geweldig.

Ik heb er niet vaak last van dat mensen het aan me zien of dat ik nare opmerkingen krijg. Een paar keer ben ik echt wel uitgescholden, maar vooral door jongens in het begin van hun pubertijd. Buiten enkele situaties om, voel ik me in deze omgeving prima op mijn gemak. Het feit dat ik een jongen werd is door de mensen hier goed ontvangen. Erg fijn, Boskant is immers geen Amsterdam waar het al een stuk normaler is.”

Een reden waarom Cole de stap nu ook durfde te zetten, zijn verhaal aan ons te doen. Graag zou hij voor anderen die in een soortgelijke situatie zitten, meer aandacht willen, want echt stilstaan bij transgenders doen we volgens hem nog net niet genoeg.

Zo noemt Cole als voorbeeld dat er niets in Sint-Oedenrode merkbaar is wanneer de Pride Parade in ons land wordt georganiseerd. Dat geldt volgens hem ook voor de internationale transgender dag of paarse vrijdag. “Ik weet zeker dat er meerdere inwoners in onze omgeving zijn, ook ouderen, die bijvoorbeeld op hetzelfde geslacht vallen of kinderen die over dingen nadenken en het fijn zouden vinden als er aandacht voor was”, vertelt Cole. “Dan wordt het net nog iets normaler. Dit hoeven we echt niet te overdrijven, maar het moet er wel mogen zijn”, zegt hij vastbesloten. “Het toejuichen hoeft niet, respecteren is genoeg. Het is niet raar, maar normaal dat dit bestaat.”

De acceptatie van transgender personen lijkt toe te nemen. Terwijl je vroeger bij een psychiater terechtkwam, is dat nu heel anders. Steeds meer mensen durven er dan ook voor uit te komen dat hun biologische geslacht niet past bij hoe ze zich écht voelen. In Nederland speelden televisieprogramma’s zoals ‘Geslacht!’ met Raven van Dorst, ‘Hij is een zij’ en ‘Love me gender’ een grote rol bij die acceptatie. YouTuber Nikkie de Jager, online beter bekend als Nikkie Tutorials, werd in 2020 overladen met positieve berichten toen zij in een video bekend maakte transgender te zijn.

Sinds de genderneutrale discussie in 2017 flink opspeelde spreekt de NS niemand meer aan met ‘beste dames en heren’, maar met het sekseneutrale ‘beste reizigers’. Daarna volgde winkelketen Hema, die aankondigde de kinderkleding voortaan alleen nog genderneutraal te verkopen. Dat betekent dat nergens meer op staat of een kledingstuk voor een jongen of een meisje is gemaakt. Ook winkelketen Zeeman ging overstag en startte begin 2018 met het uitzenden van genderneutrale reclames. Daarnaast verschenen er steeds meer genderneutrale (openbare) toiletten.

De Nederlandse samenleving is nog steeds verdeeld in de genderneutrale discussie, maar hoe je er ook over denkt, “Als je bent wie je bent, kan niemand jou stoppen om te zijn wie je wil zijn”. Met deze prachtige allesomvattende boodschap sluit Cole ons gesprek af, want dat is wat hij uit wil dragen met dit artikel.