Vijftig jaar Odendael: zorg, ontmoeting en verbondenheid
Historie HistorieSint-Oedenrode - Wie de entree van zorgcentrum Odendael binnenloopt, ziet meteen twee oude gevelstenen. Ze zijn de stille getuigen van het verleden van deze plek: hier stond ooit Ons Huis, een markant gebouw dat vanaf 1936 het middelpunt van Sint-Oedenrode was. In de oorlog deed het dienst als noodhospitaal, later huisvestte het verenigingen, toneelgroepen en cursussen. Het was een plek van samenkomst, waar generaties Rooienaren herinneringen hebben gemaakt. Toen het gebouw begin jaren zeventig te verouderd raakte, werd het gesloopt. Op dezelfde plek verrees Odendael, een modern zorgcentrum dat op 29 september 1975 zijn eerste bewoners ontving.
Door: Caroline van der Linden
Vijftig jaar later ademt Odendael nog steeds diezelfde geest van ontmoeting en gemeenschap, al ziet het er nu totaal anders uit. Om die ontwikkeling beter te begrijpen, schuif ik aan tafel in de grote zaal van het zorgcentrum met twee medewerkers die samen een heel stuk van de tijdlijn van Odendael overbruggen: Mariëlle Duffhuis, al dertig jaar werkzaam in het huis, en Merel Dekkers, die er drie jaar geleden begon.
“We stonden aan de lopende band”
Mariëlle herinnert zich haar beginjaren nog goed. “We stonden letterlijk aan de lopende band eten op te scheppen,” zegt ze lachend. “Iedereen van de huishouding hielp mee. Het was een tijd waarin de zorg strak georganiseerd was en de bewoners zich aan het ritme van het huis aanpasten. Douchen gebeurde altijd tussen zeven en tien ’s ochtends, ongeacht iemands voorkeur.” “Dat is zo anders dan nu”, vult Merel aan. “Tegenwoordig kijken we veel meer naar de wensen van de bewoner. Als iemand liever ’s middags onder de douche gaat, dan regelen we dat gewoon. Het welzijn van de bewoner staat nu meer centraal dan het rooster. En die ontwikkeling zal zich de komende jaren alleen maar doorzetten.” Die verschuiving van strakke routines naar persoonlijke aandacht is tekenend voor de ontwikkeling van de ouderenzorg in Odendael. Waar vroeger vooral lichamelijke verzorging de boventoon voerde, draait het nu minstens zo sterk om beleving en kwaliteit van leven.
Een dorp in het dorp
Wie vandaag de dag door Odendael loopt, ziet dan ook dat het veel meer is dan een zorgcentrum. Je vindt er een kapper, een fysiotherapeut, een huisarts, een pedicure, een winkel, een bibliotheek en een grand café. In de grote zaal vinden danslessen, repetities van muziekverenigingen en uitvoeringen plaats. Vrijwel dagelijks is er een activiteit, van een optreden tot een thema-avond. “Het is eigenlijk een dorp in het dorp,” zegt Mariëlle trots. “Bewoners verhuizen niet alleen naar een zorginstelling, ze krijgen er een hele gemeenschap bij.” Merel vult aan: “Dat maakt het werken hier zo leuk. Je ziet dat het bewoners goed doet, al die levendigheid. Ook als ze zelf niet meer meedoen, zitten ze er vaak bij en genieten van wat er gebeurt.” Odendael heeft zich ontwikkeld tot een ontmoetingsplek voor heel Sint-Oedenrode. Verenigingen repeteren er, buurtgenoten drinken er koffie, en ook voor familieleden is de drempel laag om binnen te lopen. Het zorgcentrum is geen afgesloten wereld, maar een open huis midden in de samenleving.
Vrijwilligers en familie als onmisbare schakel
Die openheid zie je ook terug in de manier waarop vrijwilligers en familie worden betrokken. “Zonder vrijwilligers zouden we het hier niet redden,” benadrukt Merel. “Ze zijn met honderden en doen van alles: activiteiten begeleiden, technische klussen, bewoners naar afspraken brengen of gewoon een praatje maken.” Merel ziet hoe ook familie steeds actiever meedoet. “Ze helpen mee in de huiskamers, gaan wandelen met bewoners of pakken samen de duofiets. Dat geeft zoveel meerwaarde. Je ziet mensen echt opbloeien als hun dochter of kleinkind meedoet aan een activiteit.”
Kleine momenten van geluk
Wat beide vrouwen drijft, zijn de kleine momenten. “De glimlach van een bewoner, dat iemand zich gezien voelt, daar doe je het voor”, zegt Mariëlle. “Veel mensen hebben lang thuis gewoond voordat ze naar Odendael komen. De overgang is groot. Als je dan merkt dat iemand zich hier thuis gaat voelen, dat ze lachen of iets moois meemaken, dat is goud waard”, vult Merel aan.
Feestweek vol herinneringen
Het vijftigjarig jubileum laat Odendael niet ongemerkt voorbijgaan. Op 29 september aanstaande, precies vijftig jaar na de komst van de eerste bewoners, wordt de feestweek geopend. Vrienden van Odendael, zelf ook al 25 jaar actief, bieden een cadeau aan. Daarna volgen dagen vol activiteiten: een jubileumviering met de pastoor, een dansmiddag met live orkest, een kienmiddag, een Rock-’n-rollavond, en een feestdiner waarvoor de inschrijflijst inmiddels al vol zit. En op zaterdag is er een familiedag voor personeel en hun naasten, compleet met springkussen en kleurwedstrijd. “Voor iedereen is er wel iets,” zegt Merel enthousiast. “We vieren niet alleen de geschiedenis, maar vooral dat we het samen doen: bewoners, medewerkers, vrijwilligers, familie én het hele dorp.”
Vijftig jaar en verder
En wat de toekomst brengt? Mariëlle en Merel denken even na. “Er zullen altijd uitdagingen blijven, personeel, vrijwilligers, geld en regels. Maar ik hoop dat we nooit vergeten dat het hier uiteindelijk om mensen gaat. Om dat kleine beetje extra aandacht, dat maakt het verschil.”
En precies dát vormt de rode draad tussen verleden en toekomst. Waar ooit Ons Huis de basis legde voor ontmoeting en zorg, staat nu Odendael als eigentijds zorgcentrum. De gevelstenen bij de entree herinneren aan het verleden, maar het huis zelf staat midden in het heden. Met mensen als Merel en Mariëlle en iedereen die Odendael een warm hart toedraagt. Vijftig jaar zorg, maar vooral vijftig jaar samen leven in het hart van Rooi.
