Fraaie fotocollectie (1900-1960) van Rooienaar Jo van der Kaaij online
HistorieSint-Oedenrode - Geposeerde familieportretten, schoolfoto’s, dorpsgezichten, maar daarnaast ook veel foto’s van de lokale middenstand en andere Rooienaren. Wie door de rijke collectie van Jo van der Kaaij ‘bladert’, maakt kennis met Sint-Oedenrode in de vorige eeuw. Willie Damen van de Mosselaer, trouwe bezoeker van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC), attendeerde BHIC op deze bijzondere fotoverzameling van haar oude dorpsgenoot. Dankzij haar staat deze nu online op de website van het BHIC in ’s-Hertogenbosch.
De oudste foto is van rond 1890 en de meest actuele foto stamt uit 1973. “Toch zijn de meeste foto’s van rond 1900 tot in het midden van de twintigste eeuw”, vertelt Willie. “Ik mocht de foto-albums van degene die het huis en inboedel van de familie van der Kaaij had opgekocht gebruiken als ik de foto’s zou digitaliseren.” Een flinke klus, want de collectie omvat in totaal zo’n 700 foto’s in zwart wit en bruine sepiatinten verzameld door deze veelzijdige Rooienaar.
Wat deze collectie zo bijzonder maakt? Willie: “Jo was een echte verzamelaar, hij zag meteen wie en wat er op de foto te zien was. Hij kende alle families in Sint-Oedenrode bij naam. Vaak zelfs met roepnaam en al. Dat noteerde hij allemaal nauwkeurig bij de foto. Zijn fotoverzameling inspireerde me en daar heb ik dankbaar gebruik van gemaakt bij mijn historische verhalen en onderzoek. Nog steeds trouwens. Helemaal fijn is dat ik na al die jaren nog vaak leuke reacties krijg van Rooienaren die over de hele wereld verspreid zitten. Zij genieten van alles wat ik over Sint-Oedenrode in de archieven tegenkom en wat ik via www.bhic.nl/verhalen online zet. Uiteraard geïllustreerd met foto’s uit de verzameling van Jo van der Kaaij.”
Verzameling foto’s van Rooi
Als we bladeren door zijn foto’s zien we een foto uit april 1919 genomen voor het gemeentehuis aan de Markt in Sint-Oedenrode. Op het moment dat de foto genomen is, worden de verdachten van de roofmoord op de directeur van de boterfabriek daar verwacht. Dat zorgt voor veel politie op de been die de woedende menigte moet tegenhouden. Weer heel anders zijn de foto’s van de lokale middenstand; bijvoorbeeld van Graat van Zon die in de jaren ’30 een groente- en viswinkel heeft op het Kofferen, Jantje van Roosmalen (alias ‘Jentje Muziek’) die in diezelfde tijd elke zondag al bellend met zijn ijscowagen in Rooi rondrijdt om schepijs te verkopen of Marteke van de Brand met zijn petroleumhandel. “Er zitten ook veel schoolfoto’s tussen en foto’s van geestelijken, adellijke families en dorpsfestiviteiten”, vult Willie aan.
Schilder en verzamelaar
Jo van der Kaaij wordt op 5 oktober 1914 geboren in Sint-Oedenrode als zoon van Cornelis van der Kaaij en Adriana Vermeulen. Vader Cornelis is schilder en werkt in de gipsen-beeldenfabriek van Alphons Swinkels in Sint-Oedenrode. Daar beschildert hij gipsen plateautjes met landschappen. Later vestigt hij zich in Sint-Oedenrode als zelfstandig huisschilder, waar zoon Jo al snel van hem de fijne kneepjes van het schildersvak leert.
De bescheiden Jo van der Kaaij blijft tot aan zijn overlijden in 2001 in de directe omgeving van de St.-Martinuskerk in Sint-Oedenrode wonen. De kerk waar hij naast schilder ook vele jaren als koster werkt bij de pastoors Schoofs en Janssens. Maar bovenal wordt deze creatieve Rooienaar getypeerd als een echte collectioneur van foto’s en verhalen. Hij bezigt al ‘oral history’, nog voordat dat een begrip is. Al die kennis zal hem in het dorp een geliefde vraagbaak maken over alles wat met Sint-Oedenrode in vroeger tijden te maken heeft. Eenmaal gepensioneerd schildert hij een serie van 60 miniatuurtjes over het leven in Sint-Oedenrode, een katholiek dorp in de Meierij tussen 1900-1950. Een geschilderde ‘documentaire’ die zijn fotoverzameling perfect aanvult.
Bedankt
Graag wil BHIC Willie Damen van de Mosselaer, maar ook Joop van Hastenberg en Gijs van Aarle bedanken. Dankzij deze drie staat deze bijzondere verzamelcollectie Jo van der Kaaij nu online bij het BHIC.
