Sint-Oedenrode maakt diepe buiging voor bevrijders

In Sint-Oedenrode is de herdenking van de bevrijding inmiddels uitgegroeid tot een diepgewortelde traditie. Het leeft in Rooi ontzettend. Inwoners van alle leeftijden dompelen zich onder in de rijke geschiedenis van ons dorp. Die geschiedenis komt in de maand september tot nog meer leven door grootschalige bezoeken van (oud-)militairen en tientallen evenementen die de aandacht vestigen op het feit dat dankzij Operatie Market Garden Sint-Oedenrode 80 jaar geleden werd bevrijd.

Door: Nienke Habraken

Op de basisschool word je als jonge Rooienaar meegenomen in de Rooise geschiedenis. In de hogere klassen wordt veel aandacht besteedt aan de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hierdoor groei je op met veel respect en dankbaarheid voor de bevrijders van Sint-Oedenrode, een sentiment dat weer naar voren komt tijdens de septemberherdenkingen. Het dorp maakt tijdens Remember September letterlijk en figuurlijk een diepe buiging voor de geallieerden die hun vrijheid hebben teruggegeven.

Indrukwekkende herdenkingen
Afgelopen zaterdag was het centrum van Sint-Oedenrode gevuld met inwoners van alle leeftijden. De straten waren weliswaar afgesloten voor verkeer, maar ze waren allesbehalve verlaten. De reden: een indrukwekkende colonne van zo’n tweehonderd legervoertuigen uit de Tweede Wereldoorlog, die de oorspronkelijke route van de geallieerde opmars uit september 1944 volgden. De optocht is een belangrijk onderdeel van de herdenking van Operatie Market Garden, en markeert de viering van 80 jaar vrijheid. Jong en oud genoten zichtbaar van de enorme stoet voertuigen. Soldaten deelden high fives uit en overal werd de historische optocht bewonderd.Niet alleen de voertuigen maakten diepe indruk. De herdenkingen op zondag en dinsdag zijn stille maar krachtige momenten van reflectie. Hetzelfde geldt voor de vele muzikale optredens in Sint-Oedenrode. Op zondag vond de herdenking plaats bij het ‘Monument to the Dutch’, waar de Amerikaanse bevrijders werden geëerd. Dinsdag was het de beurt aan de Britse soldaten, met een ceremonie op de begraafplaats bij de Martinuskerk.
Een van de meest indrukwekkende momenten vond echter plaats op maandagochtend, toen de parachutisten van de Airborne Division landden bij de Sloef in Sint-Oedenrode. Een Britse oud-militair keek vol trots toe. Als ik hem aanspreek, is hij meteen enthousiast. “This is exciting”, jubelt hij. Hij kent de parachutisten en piloten goed. “It is great to see how much it is appreciated”, wijst hij naar het vele publiek dat met grote ogen toekijkt hoe de tientallen dames en heren uit de Dakota springen.

Prinses Irene Brigade
Op de Markt, dé ontmoetingsplek in Sint-Oedenrode, tref ik later die dag een groep militairen aan die deel uitmaakten van een re-enactment groep. Zij reisden mee met de 30 Corps Tour, die de route volgt die de geallieerden aflegden tijdens Operatie Market Garden. Onder hen bevond zich de Prinses Irene Brigade, een Nederlandse eenheid die een belangrijke rol speelde in de bevrijding van Europa. Gevormd in Groot-Brittannië in 1941, bestond de brigade uit Nederlandse vrijwilligers die naar Engeland waren gevlucht na de bezetting van Nederland in 1940.

Herdenken, vieren en doorgeven
Voor René Klein (62) is dit zijn eerste jaar bij de groep. Samen met tientallen anderen deelt hij een passie voor de Tweede Wereldoorlog en de Prinses Irene Brigade. “Ik vind het geweldig om hier te zijn, er is volop belangstelling.” Sint-Oedenrode is een van de vele tussenstops op de route naar Arnhem. Hij en zijn twee soldaten zijn nieuwsgierig naar Sint-Oedenrode, mede dankzij de grote kennis die de inwoners hebben. Samen met hen ga ik op verkenningstocht door het centrum, oftewel: we gaan een patrouille lopen.

Via de begraafplaats bij de Martinuskerk lopen we naar de Hambrug en de oorlogsmonumenten aan de Corridor, om weer via de begraafplaats langs de oorlogsgraven terug te keren op de Markt. Ze zijn onder de indruk van de monumenten en nemen rustig de tijd om ze te bekijken. Eenmaal op de Markt vormt een groepje kinderen een haag om de mannen. René is geraakt door de kennis van de jonge inwoners. “Ze weten er best veel van,” zegt hij verbaasd, terwijl hij geduldig vragen beantwoordt van een groepje kinderen. “Het is zo belangrijk dat we deze periode blijven herdenken. Zoveel mensen hebben hun leven gegeven, aan beide kanten. Het is goed dat er zoveel aandacht aan wordt gegeven vanaf jongs af aan.”

Dinsdag is de Prinses Irene Brigade aanwezig bij de herdenking van de Britse soldaten. Mrs. Poppy Hudson van de Britse ambassade spreekt de Rooienaren toe. Vol bewondering heeft ze de herdenkingen meegekregen. In het Nederlands spreekt ze uit: “De inzet van vele vrijwilligers en organisaties, maar ook de toewijding, interesse en het respect vanuit iedereen uit Sint-Oedenrode heeft me diep geraakt.” Voor René is het de eerste keer om een herdenking mee te maken bij de Prinses Irene Brigade“Ik vond het erg mooi”, geeft hij met een grote glimlach toe als we weer op de Markt staan omringd door Engelse voertuigen uit de Tweede Wereldoorlog. “Wie weet tot over vijf jaar!”