Geldzorgen in Meierijstad: hulp is dichterbij dan je denkt
Financieel FinancienMeierijstad - Hoewel Nederland tot de rijkste landen van Europa behoort, leven veel mensen in armoede. In Meierijstad zijn er allerlei manieren om hulp te krijgen. “Geldzorgen kan iedereen overkomen.”
Door: Ties van Dooren
Tijdens de feestdagen wordt er op veel plekken uitgebreid gedineerd, pretparken draaien overuren en de cadeautjes vliegen over de toonbank. Dat is echter niet voor iedereen vanzelfsprekend. Doordat de inflatie toeneemt, krijgen mensen het steeds moeilijker om hun rekeningen te betalen. Armoede is een groeiend probleem, zowel in Nederland als in Meierijstad. In de strijd tegen armoede heeft de gemeente Meierijstad verschillende ijzers in het vuur. Zo is Marloes de Beer consulent schuldhulpverlening, Amisa Stelloo is ervaringsdeskundige en Sandra van Helvoort is sinds februari de nieuwe armoedeambassadeur. De Veghelse maakte de overstap vanuit de ambulante hulpverlening. Van Helvoort probeert zoveel als mogelijk aanwezig te zijn op zogenaamde ‘vindplekken’. Ze vervolgt: “Denk aan de voedselbank en op scholen. Eigenlijk overal waar je mensen tegen kan komen met geldzorgen. Ik geef voorlichting over de voorzieningen die wij als gemeente te bieden hebben, biedt een luisterend oor en ga met mensen in gesprek over deze problematiek. Door deze ontmoetingen komen de mensen die hulp nodig hebben bij ons in beeld. Ik deel heel veel kaartjes uit en men mag altijd bellen. De drempel om over problemen te praten ligt lager wanneer je iemand kent.” Van Helvoort laat zich in haar werk niet afschrikken door personen die gefrustreerd of teleurgesteld zijn. “Absoluut niet, kom maar op.”
Onzin
Vaak horen de dames dat ‘mensen die leven in armoede dat aan zichzelf te danken hebben’. Pertinente onzin vinden ze alle drie. “Geldzorgen kan iedereen overkomen”, stelt De Beer. De consulent schuldhulpverlening geeft een voorbeeld: “Een internationaal vrachtwagenchauffeur die 4000 euro per maand verdiend krijgt Parkinson. Hij verliest zijn inkomen, maar heeft wel een gezin dat onderhouden moet worden. Hij hield nog maar 1700 euro in de maand over. Dan loop je tegen problemen aan.” Life-events noemen de dames dat. Gebeurtenissen die iedereen kan overkomen. “Dit soort levensbepalende momenten kunnen geheel onverwachts plaatsvinden of zijn aangekondigde veranderingen zoals het stoppen van de kinderbijslag, zwanger worden of het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Dit heeft grote invloed. Wij zien mensen met allerlei inkomens voorbijkomen. Armoede afdoen als een probleem dat iemand aan zichzelf heeft te danken is veel te makkelijk”, voegt Van Helvoort toe.
Taboe op geld
De dames zijn het erover eens dat het grootste probleem schaamte is. Er heerst een enorm taboe op geld, of specifieker: geldproblemen of nog erger schulden. De Beer is consulent schuldhulpverlening en maakt het dagelijks mee. “Ik snap het goed. Als je kampt met schulden en bij mij aanklopt dan wil ik alles weten. Niet om te veroordelen. We gaan graag het brede gesprek aan met het doel om je duurzaam verder te kunnen helpen. Je moet echt met je billen bloot.”
Het gemeentehuis binnenstappen en de baliemedewerker mededelen dat je kampt met geldproblemen is voor velen een brug te ver. Mede daarom proberen ze bij de gemeente meer de straat op te gaan. Er worden huisbezoeken gearrangeerd en Van Helvoort gaat bijvoorbeeld langs bij scholen en de voedselbank. Alles om maar zoveel mogelijk mensen die in armoede leven in beeld te krijgen. Van Helvoort: “Idealiter gaan we nog meer de straat op. Daar valt voor ons heel veel informatie op te halen.” Toch gebeurt dat nog onvoldoende naar de zin van Van Helvoort. “Durf anders te kijken naar je werk. We moeten het gewoon doen”, vindt ze.
Toeslagenaffaire
Een andere doelstelling in de strijd tegen armoede is het attaqueren van de lokettenjungle. Een vaak gehoord verwijt is dat mensen door de bomen het bos niet meer zien. Stelloo knikt begripvol: “Daar is nog een slag in te winnen. Laagdrempeligheid is superbelangrijk. Eigenlijk zou iedereen één aanspreekpunt moeten hebben in plaats van een paar. Het is ook niet zo dat mensen te koop lopen met hun verhaal. Het kan vervelend zijn als ze dit dan meerdere keren moeten vertellen.” Van Helvoort onderkent dit probleem. Ze vult aan: “Ik maak me daar ook hard voor. Eén aanspreekpunt is ideaal, maar niet eenvoudig om te realiseren. Niet iedereen heeft namelijk alle kennis in huis. Marloes heeft een ander werkgebied dan ik. Maar dat het beter kan, staat buiten kijf. Kleinere teams per cliënt kunnen daarbij helpen, daar gaan we in de toekomst naartoe. Zodoende hoeft men niet tig keer hetzelfde verhaal te vertellen, kan er beter samen worden gewerkt en wordt er gekeken naar het hele plaatje. We moeten proberen om het zo eenvoudig mogelijk te maken voor onze inwoners. “ Zo zien de drie dames het ook echt. Wanneer ze het hebben over Meierijstedelingen dan spreekt het drietal over ‘eigen mensen’ en ‘onze inwoners’. Met de slepende toeslagenaffaire nog vers in het achterhoofd is dat een bewuste keuze. De Beer vult aan: “Wij zijn niet de boeman, maar willen juist helpen. Je bent geen nummertje, maar één van ons.”
Kapotte wasmachine
Vaak loopt armoedebestrijding spaak omdat juist de mensen die gaan over de oplossingen niet snappen wat armoede inhoudt. Namens de gemeente Meierijstad gaan er sinds kort twee ervaringsdeskundigen langs de deuren om mensen de informeren over de mogelijkheden. Stelloo is een van hen. Ze vertelt dat problemen vaak niet alleen komen. Stelloo vertelt dat veel mensen stress en gezondheidsproblemen ervaren door langdurige geldzorgen. “Daardoor neemt je IQ af. Je frontale kwab functioneert namelijk minder. Plannen en organiseren wordt steeds lastiger. Dat helpt niet bij het vechten tegen deze problemen.” Verschillende voorvallen kunnen de druppel zijn die de emmer doet overlopen. Stelloo: “Een kapotte wasmachine bijvoorbeeld. De problemen stapelen zich op. Uiteindelijk steken veel mensen hun kop in het zand en komen ze niet meer uit dit moeras. Daarom is vroeg signalering zo belangrijk. Je wil ze eerder in beeld hebben.”
Een ander groot probleem is de taalbarrière. Inwoners van Meierijstad met een andere culturele achtergrond of gastarbeiders zijn de taal niet altijd machtig. Brieven die ze ontvangen van overheden en andere instellingen zitten vaak vol met moeilijke woorden en lastige zinnen. In Meierijstad zijn er een aantal voorzorgsmaatregelen getroffen om deze problematiek te tackelen. Van Helvoort somt op: “De gemeentewebsite is in verschillende talen te raadplegen, er worden tolken en sleutelfiguren ingezet, is er een DigiTaalhuis en is er goed contact met de verschillende moskeeën.”
Weerstand hulp
Tot slot heb je nog de groep die niet direct geholpen wil worden, bijvoorbeeld door schaamte of wantrouwen. Veel van hen komen uiteindelijk alsnog bij hulpverlening terecht. “Soms moeten mensen eerst verder afglijden totdat ze de ernst van de situatie zelf inzien en openstaan voor hulpverlening. Er wordt wel vast een zaadje geplant. Wanneer men klaar is om aan zijn of haar problemen te werken, weten ze ons snel te vinden.” Om te helpen proberen De Beer en haar collega’s zoveel mogelijk maatwerk te leveren. “Daarvoor krijgen wij vanuit de organisatie ook de mogelijkheden. Ook al heb je het heel bont gemaakt, wij hebben daar geen oordeel over. Je moet alleen wel open kaart spelen, want pleisters plakken is niet genoeg wanneer je een verbandje nodig hebt”, besluit ze.
Heb je vragen over het betalen van een rekening? Begrijp je een brief of formulier niet? Of heb je moeite met het aanvragen van toeslagen? Ga dan langs bij Geld & Zo. Dit is een gratis spreekuur in de bibliotheek in Veghel, de bibliotheek in Sint-Oedenrode en in ‘t Spectrum in Schijndel voor mensen met vragen over geld en formulieren en wordt bemand door vrijwilligers. Vanuit daar word je doorverwezen naar de juiste mensen. Contact opnemen met armoedeambassadeur Van Helvoort kan via: svanhelvoort@meierijstad.nl
