Wim Daniëls taalvirtuoos en ‘Middeleeuws DJ’ bij concert Smitsorgel

Sint-Oedenrode – ‘Middeleeuws DJ’ is misschien wel wat te populair uitgedrukt. Toch wist de Brabantse taalvirtuoos, Wim Daniëls, de deels honderden jaren oude muziekstukken, die afgelopen zondag op het Smitsorgel werden gespeeld vloeiend aan elkaar te praten. Daniëls was te gast in de Martinuskerk op uitnodiging van de Stichting Smitsorgel. Deze stichting beheert het duizend pijpen tellende Rooise kerkorgel.

Wim Daniëls (Aarle-Rixtel 1954) studeerde Nederlands en Duits en gaf ook een aantal jaren les in deze talen. Inmiddels is hij al bijna dertig jaar fulltime schrijver en taaladviseur en verzorgt lezingen en voordrachten. Zo ook afgelopen zondag, toen hij vertelde over de verschillende muziekstukken die Bert Augustus en Jack Evers speelden op het Smitsorgel in de Rooise Martinuskerk. Daarbij waren muziekstukken met een oorsprong in hete einde zestiende en begin zeventiende eeuw, zoals ‘Brabantsche ronden dans ofte Brand uit het Susanne van Soldt-manuscript dat oorspronkelijk voor klavecimbel was geschreven en nu door Jack Evers op het Smitsorgel ten gehore werd gebracht.

Uit diezelfde tijd komt het oorspronkelijke ‘O Heiland, reiss die Himmel auf’ van Friedrich van Spee dat door Bert Augustus met vijf verschillende registers werd gespeeld als ‘O Heiland open wijd de poort’. Omdat het opentrekken van telkens andere registers wat tijd koste viel er tussen de verschillende zettingen steeds een korte stilte en was het voor het publiek de vraag: ‘was het dit of komt er nog meer?’ Schijnbaar niet alleen bij het publiek, want ook Wim Daniëls werd verrast toen hij het derde muziekstuk aan wilde kondigen en Bert het register voor de vijfde zetting opentrok.

Wat nieuwer waren de muziekstukken van Floris van der Putt (1915-1990), geboren in Stratum en later priester in Lieshout, die naast religieuze muziek ook meer wereldse muziek schreef zoals ‘Het lied van hertog Jan’ dat Jack Evers met verschillende interpretaties speelde. Een ander nummer was van de blinde Nederlandse componist Antoon Arts (1866-1918) met de ‘Hymne du Matin’ – Ode aan de ochtend. Arts was muziekdocent aan het blindeninstituut in Grave.

Afsluitend speelden Jack Evers en Bert Augustus samen ‘vierhandig’ het ‘Brandenburg concerto nr 3, van Johann Sebastian Bach (1865-1750) dat voor het orgel bewerkt was door Max Reger (1873-1916). Al met al een concert en voordracht die door het aanwezigen publiek met een luid applaus werd beloond en afgesloten.