Duurzaamheid: wat ís dat nou eigenlijk?

Duurzaamheid. Bijna iedereen is er tegenwoordig mee bezig. Dat is mooi, want het betekent dat we met z’n allen goed doordrongen zijn van het grote belang ervan. Maar het betekent ook dat het woord ‘duurzaam’ steeds meer een containerbegrip wordt. Niet alles wat duurzaam genoemd wordt, ís duurzaam als je alle belangrijke factoren mee gaat wegen. Dus wat is nu écht duurzaam? En waar moeten oplossingen aan voldoen om dit etiket met recht te mogen dragen?

Eerst even een paar voorbeelden. Als je duurzame brandstof in Zuid-Amerika moet gaan halen, dan heeft de emissie tijdens de reis een dusdanig grote negatieve impact dat de positieve impact van de brandstof teniet wordt gedaan. En sommige ‘duurzame’ producten zijn zo milieubelastend in de productie, dat ook deze niet daadwerkelijk duurzaam zijn. Er zijn dus veel oplossingen die wel duurzaam genoemd worden, maar die dat niet blijken te zijn wanneer je er goed naar gaat kijken.

Bovendien is duurzaamheid in mijn ogen veel breder dan alleen ‘milieuvriendelijk’. Factoren als economie, comfort, levensduur en sociale aspecten spelen ook een rol. Alleen wanneer een product of oplossing met al die factoren rekening houdt, is het in mijn ogen écht toekomstbestendig. Dit is trouwens niet alleen mijn idee: de Verenigde Naties hebben zeventien ‘sustainable development goals’ (duurzame ontwikkelingsdoelen) opgesteld, waarin ‘een goede gezondheid en welzijn’, ‘geen armoede’, ‘waardig werk en economische groei’ en nog veertien andere duurzame doelen zijn opgenomen. In die zin is ook de hulp die nu op grote schaal aan Oekraïne wordt geboden, een mooi voorbeeld van duurzaamheid.

Daarnaast zouden bij duurzame oplossingen wensen en doelstellingen altijd leidend moeten zijn. Neem bijvoorbeeld de wens om je woning duurzaam te verwarmen. Wil je die wens realiseren, dan zal je moeten kijken naar de meest efficiënte manier om dat te doen. Wordt de doelstelling niet behaald - bijvoorbeeld omdat je woning niet comfortabel verwarmd wordt, omdat de verwarming onbetaalbaar is of omdat de levensduur ervan slechts drie jaar bedraagt -, dan is het geen écht duurzame oplossing.

Je kunt dus niet van een bepaalde oplossing zeggen dat die duurzaam is, als je bovenstaande aspecten niet meeweegt. Dat wil overigens niet zeggen dat op alle duurzame producten en ideeën iets aan te merken is: er zijn genoeg duurzame oplossingen die wél op alle aspecten goed scoren. Het is aan ons om ons daar bewust van te zijn, het goed uit te zoeken en ernaar te handelen.

Dus wat is duurzaamheid nou eigenlijk? Naar mijn idee is dat een leefbare planeet voor iedereen, in de breedste zin van het woord. Natuurlijk kun je als individu niet de hele wereld alleen redden, maar je kunt deze visie wel toepassen op je eigen kleine stukje. Vraag je bij iedere wens of doelstelling die je hebt af: hoe kan ik dit realiseren met een zo klein mogelijke negatieve impact op anderen? En laat dat leidend zijn bij de keuzes die je maakt, groot of klein. Samen gaan we voor een mooie toekomst!

Bart-Jan van Alebeek
Eigenaar Enirgy