Samen leren, samen zorgen
Zorg en WelzijnSint-Oedenrode - Een warme, betrokken sfeer hing er in zalencentrum De Beckart afgelopen week, toen de Zorgcarrousel zijn deuren opende voor mantelzorgers, zorgvragers en zorgprofessionals. Een week lang stond Nijnsel in het teken van ontmoeting, herkenning en bewustwording. Wat begon als een spontaan idee van initiatiefneemster Erry Dortmans, groeide uit tot een uitgebreid programma waar de mantelzorger centraal stond.
Door: Caroline van der Linden
“We hebben allemaal onze mond vol over mantelzorg,” vertelt mede organisator Mari Swinkels tijdens een van de avonden. “Maar als je met mensen in gesprek gaat, hoor je vaak dat ze er heel verschillend naar kijken. Sommigen vinden het vanzelfsprekend en regelen alles zelf. Maar wat als het je te veel wordt? En wie helpt je verder als je er even doorheen zit?” Met deze woorden raakte Swinkels de kern van de Zorgcarrousel. Mantelzorg is prachtig, maar het kan ook zwaar drukken op degene die zorgt. “De onbevangenheid en het enthousiasme waarmee je begint, is vaak na verloop van tijd zwaar,” vervolgde hij. “Dat zou zo zonde zijn als we door die zwaarte mantelzorgers van de toekomst verliezen.” Het doel van de Zorgcarrousel was juist om die last wat lichter te maken, door mensen met elkaar in contact te brengen en hen te wijzen op mogelijkheden die vaak onbekend blijven.
In De Beckart stonden meerdere stands opgesteld, elk met hun eigen verhaal. Van Hospice Dommelrode, Saar aan Huis tot Dagbesteding De Timmushoeve: overal konden bezoekers terecht voor informatie, maar vooral ook voor een luisterend oor. Bij de kraam van de hospice ging het gesprek vaak al snel over de laatste levensfase. “De dood blijft in onze cultuur vaak iets dat we voor ons uit schuiven,” vertelde een medewerker. “Maar hoe waardevol is het om daar tijdig en open over te spreken.” Mari Swinkels haakte daar mooi op in. Als mantelzorger had hij zelf ervaren dat het bespreken van de dood veel te vaak pas gebeurt als het eigenlijk al bijna te laat is. “Waarom hebben we die gesprekken niet veel eerder gevoerd?” vroeg hij zich hardop af. “De dood is de enige zekerheid in het leven. Als we daar eerder bij stilstaan, kan het zoveel rust geven.” Bij de stand van Saar aan Huis ging het over praktische ondersteuning: een helpende hand in huis, iemand die meegaat naar een afspraak of simpelweg gezelschap biedt. Dagbesteding De Timmushoeve liet zien hoe betekenisvol activiteiten zijn voor mensen die extra zorg nodig hebben en tegelijk hoe dat mantelzorgers ademruimte kan geven.
Een bijzonder onderdeel van de avonden was het toneel van Klavertje 4. Zij brachten korte scènes waarin onder meer het omgaan met dementie centraal stond. Op een bijna luchtige manier lieten zij zien hoe je soms de plank volledig kunt misslaan en hoe het ook anders kan. Het publiek zag situaties die velen zullen herkennen: een moeder die steeds dezelfde vraag stelt of zich minderwaardig voelt als haar herinneringen worden gecorrigeerd. De kracht van de voorstelling zat in de herkenning én in de praktische tips die eruit voortkwamen. Wanneer corrigeer je iemand wel, en wanneer laat je het gaan? Hoe toon je geduld, zelfs als dat zwaar valt? De lach die door de zaal ging, werd afgewisseld met momenten van stilte waarin de ernst van het onderwerp voelbaar werd.
De Zorgcarrousel draaide letterlijk om het idee dat je kunt instappen waar je wilt en uitstappen waar je behoefte aan hebt. Acht thema’s kwamen aan bod: van dementie en verslaving tot vitaliteit en financiële zorgen. “Voor mij is ieder mens gelijk,” zei Swinkels. “En ieder mens verdient gelijke zorg. Als dat niet kan, moeten we dat samen organiseren.” Dat samen organiseren werd tijdens de week zichtbaar in de ontmoetingen. Mantelzorgers deelden ervaringen met elkaar: over het regelen van een testament, over het omgaan met eenzaamheid, of over de vraag hoe je jezelf niet voorbijloopt terwijl je voor een ander zorgt. Professionals stonden klaar om deze vragen te beantwoorden.
De opkomst was goed, de betrokkenheid nog beter. Wat vooral opviel, was de openheid waarmee mensen hun verhaal deelden. Mantelzorgers vertelden over de druk die zij voelen, maar ook over de mooie kanten: de diepe gesprekken die soms juist in moeilijke tijden ontstaan. “Toen ik mantelzorger was voor een man hier in Nijnsel, ontdekte ik dat de dood opeens een thema werd waarover we in korte tijd moesten spreken,” deelde Swinkels. “Toch herinner ik die gesprekken als de mooiste die we samen hebben gehad.”
De week werd afgesloten met een feestelijk mantelzorgdiner, compleet met livemuziek. Aan twaalf sjiek ingedekte ronde tafels genoten 96 mantelzorgers en zorgvragers samen van een vijfgangendiner. Een welverdiend moment van ontspanning, na dagen vol informatie en indrukken.
Dat de Zorgcarrousel een succes was, daarover was iedereen het eens. Niet alleen vanwege de opkomst of de breedte van het programma, maar vooral omdat het gesprek op gang kwam, precies wat initiatiefneemster Erry Dortmans voor ogen had. Mantelzorgers gingen niet met lege handen naar huis. Ze namen kennis mee, praktische tips, maar vooral ook het gevoel dat ze er niet alleen voor staan.
En dát is misschien wel de grootste winst van deze bijzondere week in De Beckart.
