De politieke voorkeuren binnen ‘CDA-bolwerk’ Meierijstad

Sint-Oedenrode - Het is inmiddels zes jaar geleden dat Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode met elkaar fuseerden tot de gemeente Meierijstad. Een mooi moment om te kijken naar de verschillen en overeenkomsten tussen de dorpskernen op allerlei verschillende gebieden. Met de verkiezingen in volle gang, is het interessant om te kijken naar de politieke voorkeuren van de inwoners van de drie dorpskernen.

Door: Stefan Kerk

Vandaag staan er niet een, maar twee verkiezingen op het programma. De Provinciale Staten worden gekozen, net als de vertegenwoordigers voor waterschap De Dommel in Sint-Oedenrode en waterschap Aa en Maas in Veghel en Schijndel. Ondanks dat er twee keer gestemd mag worden, leken mensen de afgelopen jaren niet erg warm te worden van deze verkiezingen, gezien het magere opkomstpercentage dat traditiegetrouw tussen de veertig en met een beetje geluk iets boven de vijftig procent ligt. De mensen die wel naar de stembussen gingen, geven echter wel een goed beeld van de politieke voorkeur in iedere dorpskern, iets waar we vandaag in gaan duiken.

CDA de gemene deler
Iets waar inwoners van Meierijstad het over het algemeen met elkaar eens over zijn, is dat het CDA een belangrijke rol moet spelen, zeker in de gemeente- en provinciepolitiek. Sterker nog, het CDA – en voorgangers KVP, RKSP en ABRK - hebben sinds de invoering van de Provinciale Statenverkiezing in de gemeentes Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel altijd de meeste stemmen behaald. Bij gemeenteraadsverkiezingen moest de partij her en der lokale partijen voorlaten, al won het nagenoeg altijd van andere landelijke partijen, met een enkele uitzondering, vooral in Schijndel.

Ook tijdens de Tweede Kamerverkiezingen scoort CDA beter in de drie dorpskernen, vergeleken met de rest van Nederland. Zo zou de partij, als het aan de inwoners van Meierijstad zou liggen, in 2012 18 zetels hebben behaald (5 meer), in 2017 26 (7 meer) en in 2021 19 (4 meer). Jan Egmond, politiek expert en redacteur van DeMooiRooiKrant, verklaart waarom het CDA het in onze regio altijd zo goed doet: “Veel mensen die op CDA stemmen, doen dit ‘vanuit hun genen’. Ouders en familie stemden altijd KVP/CDA vanwege het sterke katholieke geloof dat hier aanwezig was. Dat wordt vervolgens overgenomen door de volgende generatie.”

Toch zou 2023 zomaar het einde van het CDA-bolwerk in kunnen luiden. De BoerBurgerBeweging (BBB) lijkt volgens de huidige peilingen sterk te groeien en veel CDA-stemmers over te nemen. Daarnaast hebben de christendemocraten in het buitengebied veel te duchten van de VVD. Volgens de projecties zou de VVD of zelfs de BBB zomaar eens de grootste partij in Meierijstad kunnen worden, een unicum in onze gemeente.

Schijndel onderscheidt zich enigszins
Als we kijken naar de verschillen tussen de drie dorpskernen, dan zien we vooral een verschil in politieke kleur bij de gemeente Schijndel. Waar Veghel en Sint-Oedenrode wat meer paars/blauw (liberaal/conservatief) zijn, neigt Schijndel meer naar rood (socialistisch). Schijndelse kiezers stemmen vaker op linkse partijen als de SP en PvdA, terwijl de andere twee dorpskernen meer stemmen op de CDA en VVD. Volgens Egmond heeft dit vooral te maken met de geschiedenis van de dorpskernen: “In Schijndel was vroeger de grond goedkoper dan in Sint-Oedenrode en Veghel. De inwoners waren dan gemiddeld gezien ook minder welvarend. De arbeiderspartijen doen het daarom altijd goed in Schijndel.”

Eensgezindheid op veel gebieden
Ondanks dat de politieke kleur van de drie dorpskernen niet hetzelfde is, zijn er veel ideologieën die in heel Meierijstad gelijk worden gewaardeerd. Zo zijn er nauwelijks verschillen te zien in de stemmen op populistische partijen als de PVV en Forum voor Democratie.

Daarnaast blijkt uit de verkiezingsresultaten van voorgaande verkiezingen dat deze partijen in Meierijstad iets minder populair zijn vergeleken met het landelijke gemiddelde, al scheelde dit bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 maar een zetel.

Er zijn echter wel partijen die het significant slechter doen in de drie dorpskernen, namelijk de groene partijen (GroenLinks en Partij van de Dieren) en vooral de ‘geloofspartijen’ (ChristenUnie en SGP). Bij iedere landelijke of provinciale verkiezing kan de ChristenUnie rekenen op geen zetels of een moeizame enkele zetel, de SGP had zelfs maar 37 stemmen in heel Meierijstad tijdens de Tweede Kamerverkiezingen, minder dan De Feestpartij van Johan Vlemmix (54 stemmen). GroenLinks zou als het aan Meierijstad ligt, standaard een derde van haar zetels verliezen. Hierin lijkt Sint-Oedenrode van de drie dorpskernen nog iets minder te zitten wachten op groene politiek.

Conclusie
De inwoners van Sint-Oedenrode en Veghel verschillen nauwelijks iets wanneer het aankomt op de politieke voorkeur. Schijndel is iets socialistischer gezind. Daarnaast is Meierijstad altijd een CDA-bolwerk geweest, maar lijken de christendemocraten voor het eerst hun koppositie tijdens de Provinciale Statenverkiezing kwijt te gaan raken.

De geloofspartijen en groene partijen hoeven niet op al te veel steun te rekenen. Een dezer dagen zullen we zien wat de uitslag is geworden.