Gezoem in de bomen
NatuurSint-Oedenrode - De hoornaar: sinds een aantal jaren een steeds vaker geziene, ongenodigde gast in Nederland. Ook in Meierijstad zijn inmiddels meerdere hoornaarsnesten gevonden. Doordat de bomen kaal worden, zijn ze steeds meer zichtbaar. De meldingen stromen binnen bij de gemeente. Maar waarom duurt het weghalen hiervan zolang?
Door: Freek Vervoort
Frans Vonk wist de redactie hierop te attenderen. Hoewel zijn achternaam anders doet vermoeden, is hij niet degene die dit zomaar even weghaalt. “Het nest zou verwijderd worden door een bedrijf, maar die zijn hier schijnbaar mee gestopt. Na een steek van een hoornaar, vonden zij de beestjes te agressief. Ze lieten weten niet meer terug te komen hiervoor. Erg naar, maar ook wel begrijpelijk”, vertelt Vonk.
Wie hier meer over kan vertellen is Ruud Onderwater, imker in Meierijstad. Hij is contactpersoon betreffende de Aziatische hoornaar en weet er veel van. “Als imker zie ik ze liever gaan dan komen. Het betreft een invasieve soort die hier niet thuishoort. De laatste jaren zoemen er steeds meer geluiden op en dreigt een ramp. Niet alleen voor imkers, maar zeker voor tuinbouw en natuur. Ze kunnen flink steken, maar dat is niet het enige. Ze voeden zich met andere insecten, maar het eet ook fruit en zoetigheden. De Koninginnen overleven doorgaans de zachte winters en starten in het voorjaar een nieuwe kolonie. Omdat de nesten de omvang van een skippybal kunnen bereiken, gaat het om grote volken. Die hebben ook veel voedsel nodig, waardoor ze bestuivers aanvallen. Dat betekent geen honing en geen fruit”, begint hij meteen zijn relaas.
Iedereen vraagt zich af waarom ze niet weggehaald worden, maar dat blijkt nog niet zo makkelijk. Ze lijken makkelijk te vinden, maar hangen soms wel dertig meter hoog. Door het bladerdek zijn ze lastig te vinden hoog in de boom. En weghalen kost geld omdat dit door gespecialiseerde bedrijven dient te gebeuren. “In Brabant zijn er zo’n 800 meldingen binnengekomen. De provincie heeft al afgeschaald van bestrijden naar beheersen, die denken dat het tij niet meer te keren is. Net zoals andere provincies. Ik denk dat een gecoördineerde aanpak het beste is. Het probleem zal groter worden. Strengere winters zullen ons helpen, maar die zijn er niet meer. Aangezien ze geen natuurlijke vijand hebben, dient menselijk ingrijpen dit op te lossen”, vertelt Onderwater.
Binnen Meierijstad worden steeds meer nesten gesignaleerd. Schijndel en Sint-Oedenrode zijn lijstaanvoerder met waarnemingen, weet ook de gemeente. Vijftien van die nesten staan op de planning om verwijderd te worden. De verantwoordelijkheid voor het verwijderen op eigen terrein ligt echter bij bewoners zelf, meent de gemeente. Een beleid is er niet. Er zijn verschillende bedrijven welke ingeschakeld kunnen worden, echter is dit dus aan inwoners zelf om te doen. Aan actieve opsporing doen ze bij de gemeente ook niet. Via waarneming.nl worden wel alle meldingen verzameld. Op openbaar terrein ligt de verantwoordelijkheid nu nog bij de provincie. Vanaf 2026 verschuift dit naar de gemeente.
Ruud Onderwater maakt zich zorgen, samen met de bijenvereniging. “Sowieso over het groeiende aantal meldingen. Niets is zo vervelend voor een imker om te zien hoe een heel volk verdwijnt door deze jager. Vooral nu in het najaar als de bijenkasten nog de enige voedselbron voor hen is. Door vallen hopen wij de Aziatische hoornaars te vangen. Ook halen we nesten weg die nu beter zichtbaar worden. We proberen te overleggen met partijen die belang hebben bij de bestrijding, zoals imkers, ZLTO en ongediertebestrijding. En dan nog de partijen die het willen en kunnen financieren zoals Rabobank, gemeente en provincie. Als we kunnen organiseren dat elk nets wordt vernietigd binnen 24 uur na de eerste melding zie ik mogelijkheden”, is hij strijdbaar.
Het is dus hopen op een Elfstedentocht. Met veertien dagen strenge vorst zal een groot deel van de Koninginnen het niet overleven. Daarbij zullen burgers meldingen moeten blijven doen. Nesten beginnen vaak in tuinen, vogelhuisjes of onder een afdak. Als dit gemeld wordt, halen zij het kosteloos weg. Dit mag direct bij Ruud via 06 40 99 09 25.
Het probleem blijkt dus groter, dan deze Aziatische soort is. Bestrijding en melding is dus nodig om erger te voorkomen. De hoornaar, naar hoor.
