Mijn jaren bij de Raiffeisenbank-Rabobank (deel 2)

Sint-Oedenrode - Rooienaar Mia van de Ven (84) vertelt: ,,Een belangrijke maar ook wel nerveuze tijd bij de bank in New York, was toen ik hen behoedde voor witwassen. We hadden een rekening geopend voor een klant en zes maanden na opening van het account belde de klant en vroeg of er een bedrag van 11 1/2 miljoen op de rekening was geboekt. Wat dagen later kwam het bedrag binnen en informeerde ik de rekeninghouder. Toen er maanden niets met het geld gebeurde, wist ik zeker dat er iets goed fout was. Inmiddels had ik de advocaat op ons kantoor op de hoogte gebracht. De financieel directeur van het bedrijf kwam naar New York met allerlei voorstellen, maar wilde zelf niets op papier zetten. Er was bijna niemand meer op kantoor en ik kreeg het benauwd. Ik zei dat ik het met een collega moest overleggen en hem de volgende ochtend om 11 uur zou bellen. Ik verliet het kantoor pas na half 7 via de achterkant van ons gebouw. Ik had geen goed gevoel en dacht misschien staat hij me buiten op te wachten. De volgende ochtend kwam er een FBI-agent naar kantoor, die met me naar de spreekkamer ging. Eén van mijn collega’s zei: ,,Mia heb je een vest aan?” Het was het nieuws van het jaar. Wat later die dag had de FBI uitgevonden waar het geld, 23 miljoen vandaan kwam, uit China, wat via Hong Kong naar een Zwitserse Bank was overgemaakt. Daar was 11 1/2 miljoen naar de Rabobank in New York overgemaakt en de andere helft naar een andere bank. De financieel directeur werd in zijn hotel in New York opgepakt. 

Door: Caroline van der Linden

In 2000 werd de toenmalige General Manager overgeplaatst en stuurde Utrecht een vervanger. Veel oud-medewerkers hadden een probleem met zijn werkwijze en verlieten de bank. Ik werkte er tot dan toe met veel plezier, maar ben na een poosje ook opgestapt. In 2001 ging ik met pensioen, eerder dan gepland.

Ik was altijd van plan terug te keren naar Nederland, maar vond het nog niet de juiste tijd. Ik had het nog heerlijk naar mijn zin. Kort daarna gebeurde er iets vreselijks in New York City, 11 september 2001. Toen we het op tv zagen zei ik tegen vrienden: ,,als ze vrijwilligers vragen meld ik me aan”. En die werden gevraagd. Met de trein ging ik naar de stad en ben zo vlug mogelijk het Grand Central Station uitgehold, want niemand had een idee wat er nog gebeuren kon. Normaal liep je met duizenden door de straat, nu was er bijna niemand. Het was niet het New York dat ik kende. Bij de armory in Manhattan, was ik de vierde die zich meldde. Er werd me gevraagd wat ik wilde doen en had daar geen antwoord op. Ik zei: ,,wat dan ook”. Ze hoorden dat ik geen Amerikaanse was en ik werd ingedeeld bij de vertalers. Ik ging met de Subway naar Down Town om het van dichtbij te zien. Deze ging maar tot de 14de straat, verder moest ik lopen. Ik was zo ongeveer de enige persoon op straat, het was een afschuwelijke gewaarwording. Toch wilde ik het zien. Bij Houston Street stopte alles, er waren alleen brandweerlieden, politie, ziekenauto’s en soldaten, verder mocht je niet. Wel was er de rook en de reuk van brand en dood. Toen ik thuis kwam had ik al een telefoontje van het Rode Kruis om direct naar de stad terug te keren. De volgende ochtend ging ik. Na zo’n vier weken op het familiecentrum, waar familieleden van vermiste personen zich moesten melden, was ik opgelucht dat het voorbij was. Het waren vreselijke weken, maar gelukkig kon ik iets doen. De eerste buitenlanders die ik bijstond kwamen uit Duitsland. Hun broer was op zondag naar New York gevlogen voor een vergadering op dinsdagochtend 9 uur in het World Trade Center. Toen de familie van de vermiste man binnenkwam vroeg zijn broer: ,,Waarom hebben ze ons niet naar een ziekenhuis gebracht?” Mijn antwoord was: ,,De personen in de ziekenhuizen zijn reeds allemaal geïdentificeerd.” Hij vroeg toen: ,,Wat denkt u?”, ik vroeg op welke verdieping de vergadering was. De 94ste verdieping was het antwoord. Ik kon alleen maar zeggen: ,,er bestaan soms wonderen”. Voor identificatie, had de echtgenote een kam en tandenborstel meegebracht. Met zijn broer en zus spraken we de vragenlijst door, waarop van alles stond om persoonlijke dingen van de vermiste te kunnen identificeren. Dit was het eerste zware bericht dat ik moest meedelen en erg genoeg niet het laatste. Er stonden lange rijen tafeltjes met aan beide zijden stoelen. Aan de ene kant zat een politieman en iemand van het Rode Kruis en aan de andere kant de familieleden en ik als vertaler. Het waren zware weken. Ik heb veel verdriet en pijn gezien. Na bijna 4 weken hadden we alle familieleden van vermisten gesproken. Tijdens dit alles werd ik gebeld door het Nederlands Consulaat in New York, die vroeg of ik een interview met een Nederlands tv station en een krant wilde doen. Men vond dat Nederland moest weten dat ook een Nederlandse zich had aangemeld als vrijwilligster.

Na mijn vrijwilligerswerk naar aanleiding van 11 september, volgde ik nog een cursus ‘Ombudsman’ om éénzame ouderen in tehuizen bij te staan indien er problemen waren. Dit werk heb ik bijna zeven jaar gedaan en kwam tot de ontdekking dat ik blij was dat ik in Nederland geboren ben. Ons landje is zo klein dat het vaak maar hooguit een paar uur rijden is om je ouders te bezoeken. In de Verenigde Staten wonen kinderen vaak net zo ver van hun ouders als de afstand tussen Amsterdam – New York.

Wat later ontving ik op zekere dag een telefoontje van het Nederlands consulaat in New York en werd me gevraagd of ik Nederlanders wilde interviewen. Deze oud-Nederlanders, nu wonende in de Verenigde Staten, hadden in de Tweede Wereldoorlog ondergedoken en of in concentratiekampen gezeten in Europa en Indonesië. Ik bezocht deze mensen, maakte tijdens het interview notities en schreef later thuis een volledig verslag. Deze verslagen werden via het consulaat in Los Angeles naar Nederland naar de WUV, een afdeling van de Nationale Verzekeringsbank, gezonden. Daar werden ze beoordeeld of financiële hulp nodig was en hun beslissing naar de regering gestuurd. Ik heb oud-Nederlanders in de Staten: Massachusetts, Connecticut, New Jersey en New York geïnterviewd. Later heeft Steven Spielberg dat bij sommige van deze mensen ook gedaan.”

Mia heeft tijdens haar verblijf in de Verenigde Staten duidelijk heel wat ervaringen opgedaan en vertelt me ook nog over een daad waar ze nog wel het meest trots op mag zijn. ,,In februari 2014, om ongeveer tien uur ’s avonds was ik thuis en rook brandlucht. Ik opende de voordeur, zag vlammen en zei tegen een kennis: ,,bel 911” en ik rende naar het brandende huis. Door mijn gebons op de voordeur werd het gezin wakker en kwam naar buiten. De volgende dag kwamen de brandweer en politiecommandant naar mijn huis en vroegen: ,,Waarom was je daar zo snel?’’. Ik vertelde dat mijn vader commandant bij de vrijwillige brandweer was in het dorp waar ik opgroeide. Ze vertelden me dat als ik een minuut later was geweest, niemand uit het huis gekomen was. 

Na mijn terugkeer in Nederland, december 2019, besefte ik dat er veel veranderd was in het landje waar ik na 40 jaar terugkeerde. Toen ik in Utrecht bij de bank begon, waren er meer dan 2500 lokale banken, groot en klein, nu echter nog 100. Er zijn veel leegstaande gebouwen in Nederland met als eigenaar de Rabobank o.a. aan de Jan Tinbergenstraat in ons dorp. 20 maart 2022, heb ik de heer Wiebe Draijer, CEO van de Rabobank, hierover een brief geschreven met het verzoek dit gebouw aan te passen als opvangcentrum voor vluchtelingen uit Oekraïne. Blijkbaar heeft dit geholpen, een kennis vertelde me zo’n anderhalve week later dat hierover een artikel stond in het Eindhovens Dagblad.

Soms vraag ik me af of dit nog steeds belangrijk is voor klanten, maar als ik om me heen kijk en luister, denk ik van wel. Oudere mensen, er zijn er vele van in ons dorp, riepen naar me toen ik terug was: ,,Mia wat is er met die bank van jou”. Laten we hopen dat we toch wat meer aan die ander denken. Diegene waar de wereld misschien wat te snel voor verandert en probeert het bij te houden”, geeft oud-medewerkster van de Rabobank, Mia van de Ven, tenslotte nog mee.