Kleine veranderingen, groot verschil

Regio - Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met langere zomers en extreem hogere temperaturen. Hitte vormt risico’s voor ouderen, jonge kinderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. Maar ook in versteende wijken en op drukbezochte plekken lopen de risico’s snel op voor iedereen. Sint-Michielsgestel wordt door het provinciebestuur gewaardeerd als “één van de koplopers op het gebied van hitte‑aanpak.” De gemeente beschikt over een lokaal Hitteplan.

Door: Jan & Wenny van der Heyden

Provinciebestuurder Saskia Boelema bekeek in Sint-Michielsgestel de voorbeeldtuinen aan de Beekkant, een initiatief van bewoners in samenwerking met woningcorporatie Woonmeij en bezocht het vergroende schoolplein van basisschool De Touwladder. Een plein met bomen, struiken en bosjes, waar de kinderen op houten obstakels balanceren al lopend over een wadi, waarin hemelwater tijdelijk wordt opgeslagen.

Bij de Beekkant heeft Woonmeij een proeftuin aangelegd door twee voortuinen van bewoners met elkaar te verbinden om er een bloemenpark van te maken.

Sint-Michielsgestel is al in 2023 begonnen met maatregelen tegen hitte. Toen zijn de eerste acties gestart voor regentonnen, groene daken, tegelwippers en gratis tuincoaches. Volgend jaar wil de gemeente een klimaatplein als een soort proeftuin inrichten, zodat inwoners kunnen zien wat allemaal kan in een tuin óók als het heel warm is.

Sint-Michielsgestel heeft veel hulp ondervonden van de provincie, die gemeenten ondersteunt bij de aanpak van hittestress met kennis, begeleiding en geld (2,5 miljoen euro). Dat gebeurt onder meer met ‘hittecoaches’ en een subsidieregeling voor het opstellen van een integraal hitte-actieplan én geld voor de uitvoering van dat plan.

Sinds het opendraaien van deze geldkraan in oktober 2025 is ruim een derde van de Brabantse gemeenten aan de slag gegaan met het opstellen van hitteplannen. 

Gemeenten kunnen deze financiële hulp ook inzetten voor fysieke of ‘groenblauwe projecten’, zoals extra water en groen in versteende wijken, meer schaduw op pleinen, koele verblijfsplekken voor kwetsbare inwoners of hittemaatregelen bij renovaties van gemeentelijke gebouwen. Ook maatregelen die gezondheid bevorderen, zoals het vergroenen van zorglocaties of het hittebestendig maken van buurthuizen, komen hiervoor in aanmerking.

Provinciebestuurder Saskia Boelema: “Hittestress is geen tijdelijk probleem, maar een serieuze bedreiging voor de gezondheid. Als provincie pleiten wij voor een integrale aanpak van hittestress. Niet alleen omdat het nodig is vanwege het klimaat, maar vooral ook voor de gezondheid en het welzijn van alle Brabanders.” Ze hoopt dat nog meer gemeenten de kans grijpen om werk te maken van een koele en gezonde leefomgeving.

De provincie noemt Sint-Michielsgestel en Tilburg ‘mooie voorbeelden’. Op het Pieter Vreedeplein in Tilburg, waar het erg heet kan worden, staat een grote fontein die op warme dagen aan is.
“Ze laten zien dat kleine veranderingen een groot verschil maken. Van het planten van bomen tot het vergroenen van parkeerplaatsen en zorglocaties. Elke stap helpt om Brabant koeler te maken.”