Een tweede hartinfarct is te voorspellen

Regio - Metingen met een minicamera in de kransslagaders rondom het hart kunnen nauwkeurig voorspellen of iemand opnieuw een hartinfarct zal krijgen. Tot nu toe was de interpretatie van deze beelden voor het menselijk oog zo complex, dat het alleen in enkele gespecialiseerde laboratoria gebeurde. Een nieuwe studie van het Nijmeegse Radboudumc laat zien dat Artificial Intelligence (AI) ofwel kunstmatige intelligentie deze analyses betrouwbaar kan overnemen en razendsnel bloedvaten beoordeelt op zwakke plekken.

Door: Jan & Wenny van der Heyden

Een hartinfarct ontstaat wanneer een kransslagader, die het hart van bloed voorziet, verstopt raakt door een bloedpropje. Dat kan gebeuren wanneer door aderverkalking vernauwingen ontstaan in de bloedvaten. Het hart krijgt dan te weinig zuurstof. Er volgt dan een dotterbehandeling, waarbij een arts de slagader als het ware oprekt met een ballonnetje, meestal in combinatie met het plaatsen van een buisje, een zogenaamde stent. Dat gebeurt in Nederland ongeveer 40.000 keer per jaar.

Voorspeller

Toch krijgt ongeveer vijftien procent van de mensen die een hartinfarct meemaakten binnen twee jaar opnieuw een infarct. Technisch geneeskundige Jos Thannhauser en arts-onderzoeker Rick Volleberg van het Radboudumc onderzoeken daarom of ze zwakke plekken in de vaatwand, die een nieuw infarct kunnen veroorzaken, beter kunnen opsporen. De onderzoekers analyseerden de kransslagaders van 438 patiënten met een minicamera en met speciaal ontwikkelde AI en volgden deze deelnemers twee jaar lang.
De studie laat zien dat met behulp van kunstmatige intelligentie zwakke plekken in de vaatwand net zo goed opspoort als gespecialiseerde labs en zelfs nauwkeuriger voorspelt of binnen twee jaar een nieuw infarct of overlijden zal optreden.
Wat betekent dit voor een patiënt? Volleberg: “Als we weten bij wie en waar zwakke plekken met een hoog risico in de bloedvaten zitten, kunnen we daar in de toekomst medicatie op aanpassen of preventief een stent plaatsen.”

Vaatwand

De minicamera maakt gebruik van een techniek genaamd optische coherentietomografie (OCT). Het cameraatje wordt via de arm in de bloedbaan gebracht en maakt opnames van de vaten met infrarood licht. Zo brengt het op microscopisch niveau de structuur van de vaatwanden in beeld.

“Deze techniek gebruiken artsen al in de kliniek om bij een dotterbehandeling te bepalen hoe ze het beste een stent kunnen plaatsen en om te controleren of de stent goed zit”, vertelt Thannhauser. Daarvan is al aangetoond dat dit leidt tot minder nieuwe infarcten en minder sterfte door complicaties. Maar dan kijken artsen dus alleen naar een heel klein plekje in een kransslagader, waar het infarct is ontstaan. De huidige studie laat zien dat deze techniek nog veel meer potentie heeft en ook het hele bloedvat in beeld kan brengen.”

Tot nu toe kunnen artsen heel moeilijk de beelden van OCT beoordelen, omdat de camera 540 opnames per keer maakt en dat zijn er te veel voor het helemaal beoordelen van de kransslagaders. “Tot nu toe kunnen alleen een paar gespecialiseerde laboratoria die beelden beoordelen, maar zij bekijken ook niet alles. Daarnaast is het te duur en te arbeidsintensief om dit als mensenwerk in de kliniek toe te passen.”

Met behulp van Artificial Intelligence kunnen volgens Thannhauser wel alle beelden worden geanalyseerd. Dat is even betrouwbaar als een analyse door een gespecialiseerd laboratorium en veel sneller. ”AI kan artsen nu al helpen bij OCT wanneer ze een stent plaatsen. Daarnaast komt dankzij AI ons doel dichterbij om in de kliniek ook hele bloedvaten te gaan scannen op zwakke plekken. Maar ik verwacht dat dit nog wel een aantal jaar zal duren.”