Overzichtstentoonstelling Henk Rijkers
Cultuur Kunst en CultuurSint-Oedenrode - Het Roois Kultuur Kontakt heeft de kunstschilder Henk Rijkers uit Sint-Michielsgestel gevraagd een representatief deel van zijn werk ten toon te stellen in Cultureel Educatief Centrum Mariëndael. De opening was op zondag 1 september. Henk schetste bij de opening zijn ontwikkeling van kleuter tot nu, een wijze man van zeventig jaar. Hij is autodidact. Voor ons als toehoorders kregen we een duidelijke en constante lijn te horen én te zien. Het interview bij gelegenheid van de opening van deze tentoonstelling was een aanzet tot wat ze konden zien: een groei in techniek en stijl, een ontwikkeling van visie op de kunsten en zijn omgaan met de actuele thema’s, de zorg om de ontwikkelingen zoals die zich nu in de wereld voordoen.
De doeken weerspiegelen de ontwikkeling van Henk als schilder, zowel qua techniek als van visie op de kunst en daarmee ook zijn visie op de werkelijkheid. Deze drie elementen zijn herkenbaar in zijn werk en komen ook in deze recensie aan bod.
Eerst Henks ontwikkeling als schilder, van kleuter tot de wijze man van nu. Als kleuter is hij al aan het tekenen geweest en dat is altijd zo gebleven. Voor de kunstacademie had Henk geen geduld, of geen conditie; een autodidact is hij, zelf werkend, experimenterend en inspiratie zoekend bij grote meesters. Het werk van Picasso heeft hem geholpen op zijn zoektocht van figuratieve naar abstracte kunst. De bron van zijn mozaïek-techniek zou Vincent van Gogh kunnen zijn, waarbij de eigen vorming van Henk een hel eigen ontwikkeling laten zien van een uitermate onafhankelijke persoon. Grote meesters zijn een bron van informatie door hun werk, niet door de manier waarop ze geleefd hebben of door de naam die onder het werk staat.
Naast het schilderwerk zijn zijn mozaïeken en beelden imposant van stijl en techniek. Deze zijn hier niet tentoongesteld. Wie weet is dat voor een volgende keer weggelegd. De doeken die voor het grote publiek toegankelijk zijn laten de ontwikkeling zien zoals hierboven geschetst. De gang van realistisch naar figuratief en abstract is eerder een stappenplan dan een vrijblijvend experiment. De ene fase volgt de andere op waarbij licht en kleur verschillen. Zo zie je een gelijkmatige groei in stijl en in keuze van onderwerpen waarbij de teneur en de sfeer van elkaar verschillen, net als de keuze van kleur en formaat van het werk, al naargelang het thema of onderwerp.
Tegelijk laten zijn schilderijen wél een afweging zien van wat schoonheid is in de schilderkunst. ‘Iets is mooi of niet’, stelt Henk. ‘Er is eigenlijk geen grijs gebied’. De eigenstandigheid van de schilder is hier gekoppeld aan zijn artistieke visie. Deze is in ieder geval gestoeld op ‘schoonheid’ en op betrokkenheid met alles wat er om ons heen gebeurt. Zoals gezegd is zijn artisticiteit in de schilderkunst veel meer dan techniek of de stijl van schilderen, de keuze van felle zonnige kleuren tot sombere grijs- en zwarttinten. De derde dimensie van de ontwikkeling van Henk is de keuze van thema’s én de visie op de werkelijkheid zoals die zich aan ieder van ons voordoet. Om een voorbeeld te geven: in vrolijke, opgewekte kleuren zien we dorpen in een Spaans landschap. Bijzonder is dat die dorpen in de lucht hangen. Eigenlijk kan dat niet, en tóch is dit beeld een deel van de werkelijkheid, alleen zie je die niet. Misschien een luchtspiegeling? Het doek dat een luchtfoto toont is meer dan een blik vanuit de hoogte: de verwarring, vervuiling ligt er heel dik bovenop zodat je de details van díe werkelijkheid niet meer ziet. Dit is een meer kritische en ook sombere kijk op de wereld. Als laatste zijn het de doeken met vluchtelingen en mensen in nood die bewondering afdwingen. Een groot werk met roeiers in een smal schip toont op een magistrale manier het leed van mensen op de vlucht. Een doek verder toont een mens, naakt, berooid en ontdaan van alles, radeloos zoekend naar een wereld of werkelijkheid waar hij/zij/hen welkom zou kunnen of mogen zijn.
Het woord overzicht in overzichtstentoonstelling is een illustratie hoe Henk Rijkers de wereld overziet in de verschillende dimensies die zich aan ieder van ons voordoen. Dat maakt deze tentoonstelling heel bijzonder en de moeite waard om bij stil te staan.
