Een levenstestament op papier: rechtsgeldig of niet?
ColumnSint-Oedenrode - Vandaag wil ik stilstaan bij een misverstand dat ik in de praktijk regelmatig tegenkom: de gedachte dat een levenstestament ook onderhands - dus zonder notaris - geldig kan worden opgesteld. Het lijkt zo eenvoudig: een velletje papier, uw handtekening eronder, en klaar. Maar zo werkt het helaas niet.
Door: Sandra Paulus, SVN Notaris
Wat is een levenstestament?
Een levenstestament is een document waarin u vastlegt wie uw belangen mag behartigen zolang u nog leeft, maar niet meer in staat bent dat zelf te doen. Denk aan dementie, een ernstig ongeluk of een langdurige ziekte. U kunt daarin een of meer gevolmachtigden aanwijzen die namens u financiële beslissingen nemen of medische keuzes maken. Het is daarmee een heel ander instrument dan een gewoon testament, dat pas werking heeft ná uw overlijden.
Het probleem met een onderhandse akte
Een zelfgeschreven of gedownload levenstestament heeft in de praktijk weinig tot geen rechtskracht. De kern van het probleem is de bewijspositie: wie kan later aantonen dat u op het moment van ondertekening wilsbekwaam was? Dat u begreep wat u tekende? Dat er geen sprake was van druk of misleiding? Bij een onderhandse akte is er niemand die dat heeft vastgesteld en vastgelegd.
Banken, zorginstanties en overheidsinstanties accepteren een onderhands levenstestament dan ook vrijwel nooit. Zij verlangen een notarieel opgemaakte volmacht, juist omdat de notaris de identiteit, de wilsbekwaamheid en de vrije wil van de volmachtgever heeft gecontroleerd en in de akte heeft vastgelegd.
De rol van de notaris
De notaris stelt niet zomaar een akte op. Hij of zij voert een inhoudelijk gesprek met u, controleert of u begrijpt wat u vastlegt en zorgt dat de volmacht juridisch waterdicht is. Bovendien wordt het levenstestament geregistreerd in het Centraal Levenstestamentenregister, zodat uw gevolmachtigde op een later moment eenvoudig kan aantonen dat de volmacht bestaat en actueel is. Zonder die registratie tast iedereen in het duister.
Een onderhands document kan die waarborgen simpelweg niet bieden, hoe zorgvuldig het ook is opgesteld.
Concluderend
Heeft u een levenstestament op papier vastgelegd dat niet via de notaris is opgesteld? Dan is het verstandig om dat te laten omzetten in een rechtsgeldige notariële akte. Kom gerust langs voor een oriënterend gesprek. U bent van harte welkom.
