Waarom mensen niet slijten als een auto
ColumnSint-Oedenrode - Zou het geen slijtage in mijn rug kunnen zijn? Bij langdurige pijn kijken we vaak als eerste naar scans en foto’s van knieën, onderrug of nek. We zoeken naar “slijtage”, afwijkingen of iets wat “niet goed zit”. Als fysiotherapeut hoor ik deze vragen bijna dagelijks. En toch hebben sommige mensen nauwelijks pijn, terwijl er op beeld van alles te zien is. Tegelijkertijd kunnen anderen veel pijn ervaren, terwijl scans niets afwijkends laten zien.
Door: Jan Kemps fysiotherapie
Dat voelt tegenstrijdig.
Maar het is vooral hoopvol.
Toch zeggen we het snel:
“Mijn knie is versleten.”
“Mijn rug is op.”
Het klinkt logisch, maar mensen slijten niet zoals auto’s dat doen.
Ons lichaam is geen verzameling onderdelen die alleen maar achteruitgaat. Het reageert voortdurend op wat we doen: het past zich aan, herstelt en vernieuwt zich. Met het ouder worden gaat dat trager dan vroeger, maar het gebeurt wél.
Neem artrose. Jarenlang dachten we dat dit simpelweg “kraakbeen dat wegslijt” was. Moderne wetenschap laat iets anders zien: artrose is een dynamisch proces waarin afbraak en herstel continu naast elkaar plaatsvinden. Het gewricht is dus niet “op”, maar uit balans. En die balans blijkt beïnvloedbaar.
Dit sluit aan bij wat steeds duidelijker wordt binnen de moderne pijn- en bewegingswetenschap: pijn is zelden één-op-één gekoppeld aan schade.
In mijn werk zie ik dagelijks wat er gebeurt wanneer mensen weer durven bewegen. Onderzoek laat zien dat regelmatig bewegen, sterker worden en, bij overgewicht, afvallen de functie van gewrichten verbeteren en de achteruitgang kunnen afremmen. Ook slaap, voeding en stress spelen hierin een rol. Beweging is daarbij cruciaal: elke stap werkt letterlijk als voeding voor het gewricht.
Toch gebeurt vaak het tegenovergestelde. Mensen worden bang om te bewegen.
“Straks maak ik het erger.”
Maar juist die angst leidt tot minder activiteit, meer pijn en een lichaam dat steeds minder prikkels krijgt om te herstellen.
Het is tijd voor een ander verhaal.
Een hoopvoller verhaal.
Geen slijtage.
Wel invloed.
En altijd ruimte om sterker terug te komen.
