Burgemeestersrol in Meierijstad tijdens verkiezingen ontrafeld
Politiek Politiek MeierijstadMeierijstad - Wat doet een burgemeester eigenlijk? Het is een vraag die vaker opduikt dan gedacht. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 sprak de redactie van de lokale kranten uit Meierijstad met burgemeester Kees van Rooij over zijn rol binnen de gemeente. Een functie die zich grotendeels buiten de verkiezingsstrijd afspeelt, maar wel van grote invloed is op het dagelijks leven van inwoners.
Door: Nienke Habraken
De burgemeester wordt niet rechtstreeks gekozen door de inwoners, maar formeel benoemd door de Kroon voor een periode van zes jaar, nadat de gemeenteraad een aanbeveling heeft gedaan. Er is geen wettelijk maximum aan het aantal termijnen. Daarmee staat hij formeel boven de partijen. “De functie van burgemeester staat los van verkiezingen,” benadrukt Van Rooij. “Ik word niet opnieuw gekozen bij de gemeenteraadsverkiezingen, maar mijn rol raakt die verkiezingen wel degelijk.”
Formeel vervult de burgemeester drie hoofdtaken. Hij is voorzitter van de gemeenteraad, voorzitter van het college van burgemeester en wethouders en hij heeft eigen wettelijke verantwoordelijkheden. Als voorzitter van de raad bewaakt hij het democratisch proces. Hij leidt vergaderingen, ziet toe op een ordelijk debat en zorgt ervoor dat besluitvorming volgens de regels verloopt. Inhoudelijk stuurt hij daarbij niet. “Het is aan de raad om keuzes te maken. Mijn rol is ervoor te zorgen dat het proces eerlijk, transparant en zorgvuldig verloopt.”
In het college van burgemeester en wethouders is hij voorzitter, maar niet de baas. De wethouders vormen samen het dagelijks bestuur van de gemeente en zijn ieder verantwoordelijk voor hun eigen portefeuille. De burgemeester ziet toe op de onderlinge samenwerking en bewaakt de bestuurlijke stabiliteit. Die cultuur van samenwerking ziet Van Rooij vooral terug in de gemeenteraad. “Wat deze gemeente typeert, is dat coalitie en oppositie vaak kriskras samenwerken. Het gaat hier minder om politieke spelletjes en meer om het belang van de inwoners,” aldus de burgemeester.
Daarnaast heeft de burgemeester een aantal eigen wettelijke taken, waarbij openbare orde en veiligheid de belangrijkste zijn. Hij is verantwoordelijk voor de politie-inzet, handhaving, evenementenvergunningen en crisisbeheersing. “Uiteindelijk wil je dat mensen veilig kunnen wonen, werken en leven,” zegt Van Rooij. “Daar hoort ook bij dat je prioriteiten stelt. Leg je de nadruk op vuurwerkoverlast, verkeersveiligheid of ondermijnende criminaliteit? Die keuzes worden mede bepaald door de gemeenteraad, die op haar beurt is samengesteld op basis van de stem van inwoners. Op die manier oefenen inwoners indirect invloed uit.”
Juist rond verkiezingen wordt die rol extra zichtbaar. De burgemeester is voorzitter van het centraal stembureau en verantwoordelijk voor een ordentelijk verloop van de verkiezingen. Hij ziet toe op de aanwijzing van stembureaus, de benoeming van stembureauleden en een correcte telling van de stemmen. “In die fase heb je als burgemeester misschien wel een belangrijkere rol dan op andere momenten,” legt hij uit. “De gemeenteraad gaat niet over de verkiezingen zelf, dat is bewust zo geregeld.”
Naast deze formele taken wordt van een burgemeester steeds vaker verwacht dat hij optreedt als boegbeeld en verbinder. Van Rooij herkent dat. “Je bent zichtbaar bij herdenkingen, vieringen en bijvoorbeeld 60- of 65-jarigen huwelijken. En ja, mensen spreken je aan. Soms over grote plannen, soms over heel persoonlijke zaken.” Bezoeken aan jubilerende echtparen noemt hij daarbij
waardevol. “Je zit letterlijk aan de keukentafel. Dat zijn momenten waarop je hoort wat er leeft, zonder agenda.”
Die nabijheid is belangrijk in een gemeente met meerdere kernen. Volgens Van Rooij durft hij te stellen dat alle kernen er op vooruit zijn gegaan sinds de fusie. “Er wordt in alle kernen geïnvesteerd. Natuurlijk vindt iedereen zijn eigen dorp het belangrijkst, maar het is aan de gemeenteraad om het geheel te wegen.” Als burgemeester neemt hij signalen uit dorpen en wijken mee naar het college, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie.
In het gesprek klinkt ook trots door. Van Rooij zegt dat hij in gesprekken met collega-burgemeesters soms hoort over bestuurlijke problemen elders die Meierijstad minder kent. “Dat maakt dat ik trots ben op hoe we hier samenwerken,” zegt hij. “Het bestuur is uiteindelijk een afspiegeling van de samenleving. Mensen kiezen dat bestuur, en die cultuur van luisteren naar elkaar en zoeken naar samenwerking zie je hier terug.” Tegelijkertijd nuanceert hij dat trots niet betekent dat alles vanzelf gaat. “We hebben stevige uitdagingen om te doen wat inwoners belangrijk vinden. Er moet voldoende gebouwd worden, de openbare ruimte moet op orde blijven en we moeten zorgen dat mensen die het moeilijk hebben, kunnen meedoen.”
De rode draad in het gesprek is vertrouwen. Vertrouwen in het bestuur, maar ook in de inwoners. “Verkiezingen doen ertoe,” zegt Van Rooij. “Ook al bepaalt één stem niet alles, samen geven inwoners richting aan de gemeente. De gemeenteraad is het hoogste orgaan en neemt besluiten over zaken die mensen dagelijks raken: wonen, scholen, wegen, zorg en voorzieningen.”
Vooruitkijkend naar 2026 noemt hij de uitvoering van de toekomstvisie richting 2040 een grote bestuurlijke opgave. “Een visie is mooi, maar het gaat erom dat mensen er iets van merken. Dat vraagt investeringen, keuzes en samenwerking.” Zijn motto daarbij is helder: met vertrouwen vooruit. “Ik heb er vertrouwen in dat onze inwoners begrijpen hoe belangrijk hun stem is en dat zij die ook laten horen.”
Dit artikel is onderdeel van een reeks van Stadskrant Veghel, DeMooiSchijndelKrant en DeMooiRooiKrant over de gemeenteraadsverkiezingen van 2026, waarin wordt uitgelegd hoe het lokale bestuur werkt en welke rol inwoners daarin spelen.
