Drie feestweken vol Oda: geloven, ontmoeten en beleven in Sint-Oedenrode
Wie de komende weken door Sint-Oedenrode loopt, kan er eigenlijk niet omheen: het Odajaar leeft. In kerken, op scholen, op het kerkplein en zelfs op straat krijgt het verhaal van de heilige Oda opnieuw vorm. Pastoor Bryan van de Mortel kijkt vooruit op een programma dat niet alleen rijk is aan traditie, maar ook verrassend eigentijds. “We willen dat heel Rooi mee kan doen, van jong tot oud.”
Door: Caroline van der Linden
De aftrap van de komende feestperiode vindt plaats met een viering op donderdag 14 mei, Hemelvaartsdag. Volgens de pastoor een dag met een bijzondere betekenis. “Dat is eigenlijk het begin van de Odafeesten. Het is een belangrijke dag in de traditie, maar dit jaar komen er meerdere bijzondere momenten samen.”
De kerkelijke betekenis van de datum: “Het is de dag van de zogeheten translatie van de heilige Oda”, legt Van de Mortel uit. “Het moment waarop haar relieken (overblijfselen) in de middeleeuwen werden opgegraven en verheven (naar de kerk gebracht). Dat was destijds hét moment waarop iemand officieel als heilige vereerd kon worden.
Daarnaast de herdenking van monseigneur Bekkers: precies op deze datum is het 60 jaar geleden dat hij werd begraven. Zijn graf, bij de Odakapel op het kerkhof, is onlangs vernieuwd en wordt die dag gezegend door bisschop De Korte. Hij is op 14 mei precies tien jaar bisschop van Den Bosch. Dat maakt zijn aanwezigheid op deze dag natuurlijk extra bijzonder.
Juist deze samenloop van historische, religieuze én actuele momenten maakt 14 mei volgens Van de Mortel tot een “bijzonder rijke” dag en een passend begin van het Odafeesten.
Tijdens de viering in de Martinuskerk worden bovendien twee gerestaureerde schilderijen onthuld. Eeuwenoude werken waarop niet alleen Oda en Sint-Martinus te zien zijn, maar ook historische gebouwen uit het oude Rooi. “Ze zijn van grote cultuurhistorische waarde,” vertelt Van de Mortel. “En straks hangen ze weer op een zichtbare plek in de kerk. Dat maakt het extra bijzonder.”
Na deze feestelijke start volgt een periode van drie weken waarin het Odajaar als een lint door het dorp gaat. Op drie vrijdagen 15, 22 en 29 mei zijn er lezingen in de kerk. Iedere avond staat in het teken van een ander aspect van geloof en traditie. Zo vertelt een jonge zuster uit Nijmegen over een leven van toewijding, spreekt een priester over Mgr. Bekkers en zijn spreuk: de liefde als ‘wapen’, en wordt er stilgestaan bij de betekenis van relieken, tastbare herinneringen aan heiligen, die in veel landen nog altijd een belangrijke rol spelen. “Het zijn geen lange avonden,” zegt Van de Mortel. “We houden het toegankelijk. Mensen worden ontvangen met koffie, er is ruimte voor vragen, en daarna kan men nog even napraten. Het moet laagdrempelig zijn.”
"| We willen het verhaal niet alleen in Sint-Oedenrode houden, maar juist delen
Ook buiten de kerk gebeurt er veel. In het weekend na 14 mei trekt Oda letterlijk door de parochie. Tijdens ‘Oda on tour’ worden relieken en een bijzonder beeld meegenomen naar verschillende kerken in de omgeving. “We willen het verhaal niet alleen in Sint-Oedenrode houden, maar juist delen,” legt de pastoor uit.
Vanaf 22 mei tot en met 5 juni krijgt het Odajaar bovendien een artistiek gezicht met een kunstexpositie in de Martinuskerk. Lokale kunstenaars tonen hun werk, met als rode draad: Oda. “Iedere kunstenaar heeft zich op zijn of haar manier laten inspireren,” zegt Van de Mortel. “Dat levert een mooie diversiteit op.”
De expositie is dagelijks geopend en vrij toegankelijk, net als het kleine pelgrimswinkeltje waar bezoekers een tastbare herinnering aan het Odajaar kunnen meenemen.
Een belangrijke pijler van het programma is verder het onderwijsproject voor basisscholen. Al weken voorafgaand aan de feestperiode zijn scholen bezig met het verhaal van Oda. Met lesbrieven, materialen en zelfs speciale ‘Oda-koffers’ wordt het verleden tot leven gebracht in de klas. “Kinderen leren niet alleen over geschiedenis, maar ervaren het ook,” vertelt Van de Mortel.
Dat ervaren gebeurt ook tijdens bezoeken aan de kerk. Jongere leerlingen genieten van een speelse voorstelling over Oda, terwijl oudere kinderen deelnemen aan een soort escapetocht door de kerk. “Ze gaan echt op ontdekking,” zegt hij. “Dat maakt indruk.”
Het hoogtepunt van het Odajaar volgt in het weekend van 6 en 7 juni. Dan verandert het centrum van Sint-Oedenrode in een levendig decor van activiteiten. De zaterdag staat in het teken van een grote gezinsdag van het bisdom, waarbij honderden deelnemers uit de regio samenkomen. Kinderen trekken in groepen langs workshops, maken kennis met het verhaal van Oda en beleven het als een soort pelgrimstocht. Er wordt geknutseld, gebakken, gespeeld en stilgestaan.
Van het maken van kaarsjes tot het lopen van een processie door het dorp, alles zal in het teken staan van Oda. “Het is een dag vol beleving,” aldus Van de Mortel. “Voor kinderen, maar zeker ook voor hun ouders.” Op het marktplein is er tegelijkertijd van alles te doen, met activiteiten vanuit Roois Kultuur Kontakt in samenwerking met Roois Cultureel Erfgoed.
De zondag vormt een rustiger, maar niet minder betekenisvol slot. Na een plechtige viering is er ruimte voor ontmoeting. Op het kerkplein zullen tafels staan, er zal koffie geschonken worden, muziek en vermaak. Zelfs een valkenier komt langs voor een demonstratie. “We willen het Odajaar afsluiten in dezelfde sfeer als waarin het begon,” zegt Van de Mortel. “Samen, open en gastvrij.”
Hoewel het officiële programma daarna nog doorloopt met onder meer een fietstocht op zondag 12 juli en een congres later in het jaar, zijn deze weken in mei en juni het kloppend hart van het Odajaar.
Wie niets wil missen, kan het volledige programma terugvinden op de website van de parochie. “Dus zorg dat je erbij bent”, besluit Van de Mortel: “Er is altijd wel iets te zien of te beleven. En bovenal: iedereen is welkom.”