De Geschiedenis van de Knoptoren (deel 3)
In deze reeks vertellen we over een aantal interessante, cultureel historische wetenswaardigheden rondom het Rooise icoon: de Knoptoren. Het eerste artikel besprak de geschiedenis van de dominante toren; daarna was er aandacht voor het bescheiden maar zeer levendige 'Knoptorenkerkje'; nu een stuk over het kerkhof van de Knoptoren en de voormalige Sint-Maartenskerk.
Door: Derk de Bruijn &
Winfried van der Bom
Achter de Knoptorenkerk ligt een klein, intiem kerkhof verborgen achter de muren van de oorspronkelijke grote kerk. Enkele jaren geleden is het kerkhof gesloten, dat wil zeggen er vinden geen begravingen meer plaats. Daarmee is een einde gekomen aan een stuk eeuwenoude Rooise geschiedenis van begraven achter de toren.
Algemene begraafplaats
Rondom de (voormalige) Sint-Maartenskerk, lag een hof waarop begraven werd, een zeer belangrijke plaats binnen de gemeente. Allerlei verordeningen werden daar door de magistraten aan het volk bekend gemaakt; als er haast bij was, werden de bewoners zelfs met klokgelui opgeroepen.
Zo werd op 5 juni 1648 op dit kerkhof van Eerschot de vrede van Munster afgekondigd. Daarna werd de Sint-Maartenskerk door de Hervormden in gebruik genomen want katholieke kerken werden verboden. Maar, omdat het kerkhof bestemd was voor gemeenschappelijk gebruik, werden ook na 1648 de katholieke inwoners van Sint-Oedenrode daar nog gewoon begraven.
Twee eeuwen later bleek de omvang van deze algemene begraafplaats onvoldoende.
Daarom werd in 1854 achter de Sint-Martinuskerk in het dorp een begraafplaats aangelegd waar enkel katholieken begraven konden worden. Sommige nabestaanden lieten hun dierbare overledenen van het kerkhof in Eerschot overbrengen naar de nieuwe begraafplaats bij de katholieke kerk.
Het kerkhof achter de Knoptoren
In 1809 begint achter de Knoptoren de bouw van het huidige kerkje. Binnen de muren van de oude kerk wordt achter de Knoptorenkerk een kerkhof voor de Hervormden aangelegd. Op het kerkhof liggen verscheidene graven van historische waarde. Het bekendste is het graf van Jonkvrouwe Aigline de Girard de Mielet van Coehoorn.
De jonkvrouw woonde indertijd op het kasteel van Sint-Oedenrode en was een geziene persoonlijkheid in ons dorp. Aigline overleed ruim honderd jaar geleden, in 1925.
Een ander graf(monument) met een bijzonder verhaal is dat van Kapitein Willem van Diepenbeek. Tijdens de Eerste Wereld Oorlog (1914-1918) werd een deel van het leger ondergebracht in Brabant omdat de regering beducht was voor een Duitse inval vanuit het zuiden. In Sint-Oedenrode betrof het het 2e regiment huzaren met onder andere Kapelmeester Willem van Diepenbeek.
Op 19 juli 1916 vindt een ernstig ongeluk plaats. Twee huzaren verdrinken in de Moerkuilen, waaronder kapitein Willem van Diepenbeek.
Zij worden onder grote belangstelling door de Rooise bevolking begraven; Willem op het kerkhof achter de Knoptoren, zijn maatje Wilhelmus de Goey op het Martinuskerkhof.
Herdenking
Tien jaar geleden, in 2016, werd na 100 jaar, dit moment uit de geschiedenis herdacht in aanwezigheid van de fanfare Grenadiers en Jagers. Na toespraken door burgemeester Maas en de kleinzoon van Willem van Diepenbeek vond bij het monument van Van Diepenbeek een kranslegging plaats.
De Stichting Knoptoren is eigenaar van de Knoptoren en van het achterliggende kerkhof. Administratief betekent dit het beheer van nog steeds lopende grafrechten volgens de geldende wet- en regelgeving op dit vlak Daarnaast wordt de historische sfeer en waarde van het kerkhof zo goed mogelijk bewaakt.
De Stichting Knoptoren moedigt “heel Rooi” aan om te genieten van “jullie” Knoptorenkerk. Op www.knoptoren.nl lees je meer onder andere over rondleidingen, huurmogelijkheden, openbare evenementen en mogelijkheden om het behoud van de Knoptoren te steunen.
Must sees uit dit artikel: Grafmonument Van Diepenbeek, Grafsteen Jonkvrouwe Aigline de Girard de Mielet van Coehoorn.
Volgende keer: De Knoptoren als een uit een verzameling Lodewijk-kerkjes
Reacties naar:
vrienden@knoptoren.nl