Nieuw boek brengt eeuwenoude Rooise boerderijen tot leven
De geschiedenis van Sint-Oedenrode is nauw verweven met haar boerderijen. Veel van deze hoeves gaan terug tot de middeleeuwen en vertellen verhalen over adellijke families, kloosters en generaties boeren. Eind 2026 verschijnt een omvangrijk nieuw boek dat deze geschiedenis uitgebreid in kaart brengt. Het werk maakt deel uit van een reeks publicaties over historische boerderijen in Het Groene Woud en richt zich ditmaal volledig op Sint-Oedenrode.
Het initiatief voor de publicatie werd in 2023 genomen door Stichting Kartuizerklooster Sinte Sophia van Constantinopel. Historici Ger van den Oetelaar en Joop Steenbakkers werkten de afgelopen jaren aan het 704 pagina’s tellende manuscript. Inmiddels werkt uitgeverij Pictures Publishers aan de vormgeving, zodat het boek aansluit bij eerdere delen over Liempde-Boxtel, Schijndel en Veghel.
De geschiedenis van de Rooise boerderijen blijkt verrassend rijk. Veel ervan zijn ontstaan uit middeleeuwse leengoederen. Dat waren stukken land die door adellijke families in gebruik werden gegeven aan leenmannen. Families zoals Van Erp, Van Amersoijen, De Jeger en Van Oetelaar speelden daarin een belangrijke rol. Sommige van deze boerderijen worden al in de twaalfde eeuw genoemd en kennen dus een geschiedenis van acht tot negen eeuwen.
Een voorbeeld van zo’n historisch complex is Den Hulst, dat al vroeg in de geschiedenis wordt vermeld. Door de eeuwen heen werd het landgoed opgesplitst in verschillende boerderijen in zowel Liempde als Sint-Oedenrode. Daarbij komen families en leengoederen in beeld die een belangrijke rol speelden in de ontwikkeling van het gebied. Ook Hoeve De Grote Laar in Nijnsel en Vressel behoort tot de bijzondere locaties die in het boek worden beschreven. Van deze boerderij bestaan historische foto’s waarop onder meer de familie Van Acht te zien is, trots poserend bij hun boerderij aan het einde van de negentiende eeuw. Dergelijke beelden laten zien hoe het boerenleven er in Rooi vroeger uitzag. Een ander markant voorbeeld is de Stroobolsche Hoeve, eveneens in het gebied rond Nijnsel en Vressel. Foto’s uit de jaren zestig en zeventig tonen de karakteristieke boerderij met drie lindenbomen ervoor, een beeld dat voor veel Rooienaren nog altijd herkenbaar is.
Het boek belicht niet alleen individuele boerderijen, maar ook hun bredere historische context. Zo wordt aandacht besteed aan de band met het middeleeuwse graafschap Rode en aan de invloed van de kartuizers, die een belangrijke rol speelden in de geschiedenis van de regio. Daarnaast wordt onderzocht hoe Rooise families via hun bezit verbonden waren met andere gebieden, soms zelfs buiten Brabant.
Aan het boek werkten veel onderzoekers en vrijwilligers mee. Rooienaren leverden archiefmateriaal, interviews, foto’s en historische kennis. In totaal bevat de publicatie bijna 1900 illustraties, variërend van oude foto’s en kaarten tot speciaal gemaakte tekeningen en heraldieke illustraties.