Hoe de verkiezingen van 2022 Meierijstad vormden
Vier jaar geleden, op 16 maart 2022, sprak de kiezer in Meierijstad zich uit over de politieke koers van de gemeente. Het resultaat leverde geen aardverschuiving op, maar liet wel duidelijke verschuivingen zien binnen een raad die steeds meer een afspiegeling werd van lokale én landelijke ontwikkelingen. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 is het zinvol om die uitslag opnieuw onder de loep te nemen.
Door: Nienke Habraken
Het CDA kwam in 2022 opnieuw als grootste partij uit de bus, maar deed dat met minder overtuiging dan vier jaar eerder. De partij leverde zetels in en kwam uit op zeven, voldoende om de leidende positie te behouden, maar niet genoeg om vanzelfsprekend het politieke zwaartepunt te blijven.
De uitslag onderstreepte een trend die ook elders zichtbaar was: traditionele bestuurspartijen staan onder druk, maar behouden lokaal vaak nog een stevige basis. In Meierijstad bleek die basis groot genoeg om het CDA aan kop te houden, zij het met een kleinere voorsprong. Daarachter ontstond een breed middenveld waarin meerdere partijen dicht bij elkaar eindigden. HIER, Lokaal Meierijstad en de VVD behaalden elk vijf zetels. Dat zorgde voor een raad zonder uitgesproken tweede partij en maakte duidelijk dat de macht in Meierijstad verdeeld was. Geen van deze partijen wist zich los te maken van de rest, wat de verkiezingsuitslag tot een puzzel maakte voor de coalitievorming. Het was een signaal dat veel kiezers zich niet exclusief aan één partij binden, maar hun stem laten afhangen van thema’s, personen en lokale herkenbaarheid.
Een van de meest in het oog springende resultaten was de winst van Gemeentebelang Meierijstad. De partij groeide van één naar drie zetels en liet daarmee zien dat er ruimte is voor uitgesproken lokale geluiden. De winst werd gezien als een beloning voor zichtbaarheid en een duidelijke focus op dorpsbelangen
In een gemeente die bestaat uit meerdere kernen, bleek die benadering aan te slaan bij een deel van het electoraat dat zich minder herkent in landelijke partijstructuren.
Ook aan de linkerzijde van de raad bleef het beeld gemengd. De SP kwam uit op vier zetels en behield daarmee een stevige positie, terwijl PvdA en GroenLinks gezamenlijk drie zetels haalden. D66 bleef beperkt tot twee zetels, net als Hart. Forum voor Democratie wist met één zetel voor het eerst de raad van Meierijstad binnen te komen, wat paste in het landelijke momentum van die partij in die periode, maar lokaal geen grote doorbraak betekende.
Wat de uitslag van 2022 vooral liet zien, was een raad zonder duidelijke winnaar en zonder uitgesproken verliezers. De verschillen waren klein, de spreiding groot. Dat maakte samenwerking onvermijdelijk en zorgde ervoor dat inhoud en onderhandeling een grotere rol speelden dan machtspolitiek. Tegelijkertijd wees de relatief lage opkomst (48,16%) erop dat een aanzienlijk deel van de inwoners zich niet of minder betrokken voelde bij de lokale politiek.
Terugkijkend kan worden gesteld dat de verkiezingen van 2022 vooral stabiliteit met lichte verschuivingen brachten. De gevestigde partijen bleven overeind, maar kregen te maken met een kritischer en minder loyaal electoraat. Lokale partijen wisten daarvan te profiteren, zonder het politieke landschap volledig op zijn kop te zetten.
Met de verkiezingen van 2026 in zicht vormt die uitslag het vertrekpunt. De vraag is niet alleen wie er wint of verliest, maar ook of de kiezer opnieuw kiest voor spreiding of juist voor scherpere keuzes. De lessen van 2022 zijn duidelijk: Meierijstad stemt genuanceerd, lokaal en met oog voor balans. Of dat in 2026 opnieuw zo zal zijn, moet nog blijken.
Dit artikel vormt het tweede deel in de reeks over de gemeenteraadsverkiezingen. In de komende edities wordt verder ingezoomd op partijen, thema’s en de mensen achter de politiek.