‘Waarom wordt de fatbike altijd genoemd bij een ongeluk?’
VerkeerSint-Oedenrode - Ze zijn stoer, opvallend en steeds populairder: de fatbike. Toch hangt er een hardnekkig stigma rond deze elektrische fiets. Terwijl liefhebbers de voordelen roemen, wijzen critici op ongelukken en risico’s. Maar is dat beeld wel terecht?
Veel mensen die een fatbike rijden, ervaren dat er met twee maten wordt gemeten. Bij ongelukken waar een fatbike bij betrokken is, wordt dit vaak expliciet in het nieuws vermeld. Gaat het om een elektrische fiets, dan blijft het meestal bij de mededeling dat er een fietsongeval heeft plaatsgevonden. Die ongelijke berichtgeving voedt het beeld dat fatbikes gevaarlijker zouden zijn dan andere e-bikes, en zorgt ervoor dat de fiets nog steeds met een stigma te maken heeft.
Techniek maakt opvoeren lastiger
Willis van Langen, eigenaar van Fatbikes Brabant uit Nijnsel, ziet dit beeld dagelijks terug. Volgens hem twijfelen veel mensen aan de fatbike vanwege dat slechte imago, terwijl de veiligheid juist toeneemt. Technische verbeteringen maken ‘opvoeren’ bijna onmogelijk, en hij benadrukt dat zijn bedrijf dit sowieso niet ondersteunt. “De regels worden strenger, de techniek beter en de fatbike veiliger,” zegt Van Langen.
Niet alleen voor jongeren
Zijn bedrijf kende de afgelopen jaren een mooie groei. Willis verkoopt fatbikes tot ver in de regio. Hij merkt bovendien dat deze type elektrische fietsen steeds vaker worden verkocht aan ouderen, juist vanwege hun stabiliteit en lage instap. “Een fatbike is eigenlijk gewoon een e-bike, net als andere elektrische fietsen. Alleen het uiterlijk is anders”, zegt hij tegen DeMooiRooiKrant.
Cijfers laten verschil zien
Recente data van VeiligheidNL laten zien waarom de discussie vaak oplaait. In één metingweek (30 september t/m 6 oktober 2024) waren fatbike-ongelukken relatief ernstiger: 22 % van de fatbike-slachtoffers moest naar het ziekenhuis, tegenover 16 % bij e-bikes en 13 % bij gewone fietsen. Opvallend is dat de helft van de slachtoffers met fatbikes onder de 16 jaar was, terwijl e-bike-slachtoffers meestal ouder dan 55 zijn. Jaarlijks belanden naar schatting zo’n 5 000 fatbike-rijders op de spoedeisende hulp. Overigens is niet bekend welk deel van deze ongelukken plaatsvindt met opgevoerde fatbikes. Er wordt in de huidige onderzoeken geen onderscheid gemaakt tussen legale modellen en versies die zijn aangepast voor hogere snelheid. Willis is dus zwaar tegen opvoeren en noemt dat ook de oorzaak van de meeste ongevallen met fatbikes.
Eerlijker beeld nodig
De populariteit van fatbikes heeft geleid tot extra aandacht in media en politiek. Er zijn duizenden niet-conforme exemplaren in beslag genomen en er wordt gesproken over strengere regels, zoals een minimumleeftijd en helmplicht. Tegelijkertijd waarschuwen experts dat de focus op fatbikes kan afleiden van bredere oorzaken, zoals verkeersdrukte of ontbrekende fietsinfrastructuur. Willis pleit voor een eerlijker beeld. Hij erkent dat opvoeren gevaarlijk is en moet worden aangepakt, maar vindt dat de fatbike een volwaardige plaats verdient tussen de elektrische fietsen. “Met goede regels, veilige modellen en zonder onnodig stigma kan de fatbike voor veel mensen juist een veilige en comfortabele keuze zijn.”
