Komt rikken op de werelderfgoedlijst?
Iwan en Jeroen van Esch hebben zich tot doel gesteld om jong en oud te enthousiasmeren voor Rikken en zo het bourgondische kaartspel Rikken tot een Unesco cultureel immaterieel erfgoed te maken. Het begon allemaal met een uit de hand gelopen geintje. Inmiddels hebben de twee, van oorsprong Nijnselse, broers hun handen vol met hun stichting rikken.
Kaarten in het algemeen en rikken in het bijzonder, kregen de twee broers met de paplepel ingegeven. “Ons pa zat bij de harmonie in Nijnsel en als hij was repeteren dan kaartten wij altijd met ons ma. De vervolgstap is dan natuurlijk dat ook met vrienden en bekenden wordt gekaart. Ook toen we gingen studeren bleef het kaarten in het weekend altijd vaste prik”, zegt Jeroen. Iwan vult hem aan: “het leuke van kaarten is dat je ook tegelijkertijd kunt blijven praten. Iedereen vertelde wat hij de afgelopen week mee had gemaakt. Zo was je weer meteen van alles op de hoogte. We hebben toen samen met Ad van de Laar, Leo Beekmans en Hein van Esch afgesproken, en dat is inmiddels zeker veertig jaar geleden, om elke week te blijven kaarten. Dat is gelukt en nu we vele levensfases verder zijn, kaarten we nog steeds wekelijks met zijn vijven.''
Rikken in plaats van chatten
“Ruim anderhalf jaar geleden hoorden we dat ‘de mobieltjes de school uit moesten’ en dachten we dat de jongeren maar eens moesten gaan kaarten en misschien konden we dat bereiken door wedstijden te organiseren. We gingen als kaartclub op zoek naar het Nederlands Kampioenschap Rikken we kwamen erachter dat er helemaal geen Nederlands Kampioenschap Rikken was”, vertelt Jeroen. “Dat klopt”, vult Iwan aan.
“Als er iets niet is, dan organiseer je het zelf. In december 2023 hielden we in Sint-Michielsgestel het eerste Nederlandse Rikkampioenschap. We zouden toen tevreden zijn geweest als met zestig deelnemers, het werden er honderdtwintig, later 160. Als de zaal niet vol had gezeten, dan hadden we zeker nog meer deelnemers gehad. We waren positief verrast over de belangstelling en daarom hebben we in april vorig jaar ook nog een WK gehouden, daar waren 180 deelnemers (binnen 2 weken vol). Bij het NK dat vorige maand in Heerle (West Brabant) is gehouden waren zelfs 250 deelnemers.'' De ‘Van de Laartjes’ uit Rooi waren erg succesvol.
Volgens de broers is het tijdens zo’n NK en WK leuk om te zien dat rikken niet alleen een kwestie van geluk en de goede kaarten krijgen is. “We zien elke keer toch dat tactiek en het kennen van je maatje zeker een rol heeft bij het winnen of verliezen van een potje. Daarnaast werd bevestigd dat niet alleen binnen families afwijkende regels voor rikken gelden, maar dat dit ook regionaal aan de orde is. Op dit moment lossen we dat op door de regels van de organiserende vereniging van toepassing te verklaren op het NK en WK”, leggen de broers uit.
Wordt rikken werelderfgoed?
Inmiddels hebben Iwan en Jeroen met hun kaartclub de stichting rikken opgericht. Het algemene doel van de Stichting Rikken is om het kaartspel Rikken ’op de kaart te zetten/houden’ door met name ook jongeren te enthousiasmeren voor het spel. Eén van de doelen van de stichting is dan ook om kaarten en rikken in het bijzonder als immaterieel cultureel erfgoed door de Unesco te laten erkennen. Dat het een hele klus is, hebben de twee broers ontdekt.
Toch hebben ze er alle vertrouwen in dat het gaat lukken. Verder zouden de broers het leuk vinden als zij in 2026 het WK in het provinciehuis kunnen houden. Want rikken is en blijft natuurlijk iets Oer-Brabants. Een ander doel dat de stichting rikken zeker ook nog nastreeft is om rikken ook in de toekomst voort te laten bestaan. “Zover we na hebben kunnen gaan wordt al sinds 1700 gerikt en dan vooral in Brabant en het noorden van België. Omdat tot onze positieve verrassing best wel veel jongere mensen deelnamen aan het NK en het WK, hebben wij er goede hoop op dat kaarten en rikken voorlopig nog blijven bestaan”, vertelt Jeroen.
Om het voortbestaan van rikken te stimuleren heeft de stichting rikken de rik-box uitgebracht. Die gaat de stichting verspreiden op scholen, in buurthuizen en sportkantines want het moet toch ook in de 21e eeuw mogelijk blijven om met elkaar te praten en te rikken in plaats van te chatten en te appen. Wil je Rikken beleven, meld je dan aan voor de Beneluxcup Rikken.
Meer informatie is te vinden op hun site www.stichtingrikken.nl
Weer over het weer
Het weer is één van de meest besproken onderwerpen in ons land. Een goede reden om eens terug te kijken op het weer van de afgelopen maand. Viel er meer of juist minder regen dan normaal? Was het te warm of veel te koud. Hadden we reden om te klagen of kregen we gewoon dat wat we verdienden?
Het weer van de laatste maand van het afgelopen jaar was te warm, iets droger en onvoorstelbaar somber.
Opnieuw te warm
2024 was het warmste jaar ooit sinds het weer wordt geregistreerd. December deed dan ook geen enkele moeite om van dat record ook maar iets af te knabbelen.
Met een middagtemperatuur van 7,5°C was het meer dan een volle graad warmer dan de 6,4°C waar we recht op hebben. Donderdag 19 december steeg het kwik zelfs tot 13,5°C, in juni is het wel eens frisser.
De nachten waren met precies 3,0°C zelfs bijna twee graden warmer dan de 1,2°C die in de periode 1991-2020 gemiddeld is gemeten. Op de 28e koelde het af tot -0,8°C. Dat de gemiddelde etmaaltemperatuur met 5,4°C precies anderhalve graad hoger uitkomt dan de 3,9°C, die we mochten verwachten, zal dan ook niet verbazen.
Het koudste etmaal hadden we zaterdag 28 december met precies 0°C. Tien dagen eerder op de achttiende hadden we met 11,0°C het warmste december etmaal.
Iets minder regen dan normaal
Omdat het op maar liefst 25 dagen van december 2024 regende, zal het weinig mensen zijn opgevallen dat er toch wat minder regen dan normaal viel.
We mogen rekening houden met 74 mm regen in de laatste maand van het jaar, maar afgelopen december tapten we niet meer dan 67,8 liter per vierkante meter af.
De meeste regen viel op de zesde, die dag kregen we 16,5 mm regen op ons dak.
Net wat minder zon
We hebben in december recht op 55 uur zon. Dit jaar moesten we met net iets meer dan de helft ervan genoegen nemen. In totaal scheen de zon 28 uur en 24 minuten.
Dat we dan ook veertien volle dagen geen zon hadden en 24 sombere dagen, dat zijn dagen waarop we de zon minder dan 20% van de daglengte te zien krijgen, is dan ook een nieuw record.
Kort samengevat: warmer, iets droger en veel somberder dan normaal, daar is december 2024 mee de boeken in gegaan.