Hout een veelzijdige en duurzame bouwstof
Hout is een natuurproduct, dat ook nog eens heel duurzaam is en op heel veel verschillende manieren kan worden gebruikt. Al tijdens de groei van de boom vindt er reductie van CO2 plaats. Nadat de boom is omgezaagd blijft de opgenomen CO2 gebonden in de balk, plank of lat. Ook daarna blijft de gebonden CO2 bewaard, zolang we het hout maar niet weg laten rotten of verbranden.
De meesten van ons kunnen het zich zeker nog wel van school herinneren. Bomen geven zuurstof, die wij nodig hebben om te leven. Wellicht hebben sommigen van ons ook nog wel op het netvlies staan dat het bladgroen van de bomen dat doen door CO2 met behulp van water om te zetten in zuurstof en hout. De koolstof uit de CO2 wordt in de boom opgeslagen als hout en daarmee is een boom en zeker een bos, een geweldige natuurlijke CO2-vreter.
“Al sinds dat de mensen op twee benen lopen gebruiken we hout als bouwmateriaal”, legt Erik van Aarle uit. Hij is directeur van Van Aarle houtbedrijf aan de Ollandseweg. “Al ver voor we huizen van steen bouwden, bouwde de mensheid hutten van stro, leem en hout. Stro en leem zijn in onze streken vervangen door stenen, maar er wordt geen huis gebouwd of er komt hout aan te pas. De laatste jaren zelfs weer steeds meer, omdat we herontdekken dat hout een heel praktisch en duurzaam bouwmateriaal is. Zo is hout niet alleen duurzaam omdat het CO2 vasthoudt, maar het is ook een goed isolerende bouwstof”.
Al het hout dat in Nederland te koop is, voldoet aan strenge eisen. Want ondanks dat hout duurzaam is, is het wel noodzakelijk dat de houtteelt ook duurzaam moet plaatsvinden. Zo is veel van het hout dat in Nederland wordt verkocht onder het FSC- of PEFC-keurmerk geteeld. Dat betekent dat onder andere voor elke boom die wordt gekapt, meer bomen terug worden geplant, dat heet duurzaam bosbeheer. Ook is er oog voor arbeidsomstandigheden in derde wereld landen als het hout voldoet aan een van de keurmerken. Hoewel het FSC-keurmerk bij het grote publiek het bekendste is, is er ook nog het PEFC-keurmerk. Beide keurmerken hebben hetzelfde doel, namelijk een duurzame teelt van bomen zodat er altijd bomen en bossen zullen zijn om het voortbestaan van de aarde zoals wij die kennen te garanderen.
Steeds meer inlands hout
Jarenlang had inlands hout emotioneel een achterstand op (tropisch) hardhout. Vuren, grenen en populierenhout zouden snel rotten. Echter als we inlands zachthout goed bewerken en behandelen is het net zo duurzaam als hardhout. “Droog hout rot niet”, zegt Erik van Aarle daarover. “De celwand van hout is heel sterk. Het probleem is het vocht met voedingsstoffen tussen de cellen. Die combinatie is de voedingsbodem voor schimmels en daarmee houtrot. Door het hout onder hoge druk en met een hoge temperatuur te bewerken, verdwijnen de afvalstoffen van het groeiproces en daarmee de voedingsbodem voor houtrot”, zo vervolgt Van Aarle. “Veel hout dat in ons land wordt gebruikt, wordt in productiebossen in Noord- en Oost-Europa geteeld. Al tijdens de groei van de boom, wordt met de snoei rekening gehouden met het toekomstige gebruik. Door de onderstam vrij te houden van takken, krijg je een mooie stam zonder te grote noesten. Dat komt de sterkte en kwaliteit van het hout ten goede. Omdat er in Nederland geen productiebossen meer zijn, zijn er ook geen grote zagerijen meer. Hout moet je zagen op de plaats waar het groeit. Vanuit de zagerij zijn er geen retourvrachten naar het bos mogelijk en dat kost geld, daarom wordt de transportafstand zo kort mogelijk gehouden. Bij het productieproces van houtproducten, is er geen afval. Zaagrestanten en het zaagsel kunnen worden gebruikt voor vezelplaten en alles dat niet inzetbaar is als bouwstof verdwijnt in de kachel en gaat naar de biomassacentrale”.
Hout wordt om verschillende redenen steeds populairder als bouwstof. Enerzijds komt dat omdat hout een duurzaam bouwmateriaal is, anderzijds omdat door behandeling van het hout rotten niet langer een probleem is. Daarnaast is hout relatief licht en kunnen houten constructies in de timmerfabriek worden gemaakt. “Binnen kunnen we onder ideale omstandigheden werken. We hebben alle machines en gereedschappen bij de hand. De geprefabriceerde constructies worden daarna binnen een paar dagen op de bouw in elkaar gezet. Dit heeft voor mensen die een huis willen bouwen als voordeel dat de bouw veel sneller gaat. Veel Rooienaren hebben beslist gezien dat de kap van de voormalige melkfabriek aan de Lindendijk in heel korte tijd is geplaatst. Die hebben we in onze timmerfabriek aan de Ollandseweg in delen klaar gemaakt en toen geplaatst”, zo sluit Erik af.