Geen tijd om uit het raam te kijken
Wij Nederlanders zijn vrij goed in stigmatiseren. Daar weten ambtenaren alles van. Ze worden steevast voor het lapje gehouden. Altijd vakantie, heel de dag uit het raam kijken… Je kent de opmerkingen wel. Wie een dagje meeloopt in het gemeentehuis weet dat dit beeld vrijwel nooit terecht is. Het is hard werken om een gemeente draaiende te houden. Via deze rubriek kom jij te weten wat er daadwerkelijk achter de voordeur van het gemeentehuis gebeurt. In de tweede aflevering gaan we in gesprek met Monique Vonk. Zij is klantmanager participatie, met als hoofdtaak poortwachter.
Monique werkt nu vijftien jaar voor de gemeente. Voor de fusie was ze al dertien jaar werkzaam voor de gemeente Sint-Oedenrode. Daarna is ze doorgegaan onder de vlag van Meierijstad. Monique woont in één van de kerkdorpen van Meierijstad. "Een plek waar de mensen voor elkaar klaar staan, elkaar helpen wanneer het nodig is".
Misschien heeft u in de situatie gezeten, misschien niet, maar wanneer een inwoner van Meierijstad meldt dat hij graag een uitkering wil gaan ontvangen, komt dat binnen bij poortwachter Monique. Tenminste, wanneer de persoon ouder is dan 27. Inwoners van Meierijstad jonger dan 27 jaar worden door collega's van Monique geholpen. Monique en haar collega poortwachter kijken of de aanvrager/melder in basis voor een uitkering in aanmerking komt. Daar zijn uiteraard regels voor, maar om een goed oordeel te vellen, gaat Monique altijd in gesprek. Het doel van het gesprek en de taak van de poortwachter is om te proberen de cliënt in de eigen kracht te zetten. "We proberen mensen, zoveel mogelijk, te begeleiden naar werk en zo te zorgen dat mensen financieel onafhankelijk blijven. Uiteindelijk willen mensen het liefst geen aanspraak hoeven te maken op een Participatiewet uitkering. Het is altijd maatwerk, ieder gesprek en iedere situatie is uniek en dat maakt dit werk ook zo uitdagend. Mensen verder helpen is steeds mijn drijfveer."
"De mensen die bij ons komen, worstelen soms met problemen. Wij kunnen die niet altijd oplossen, maar we helpen ze er uiteraard wel bij. Ons netwerk is heel groot. Ook wanneer iemand niet in aanmerking komt voor een Participatiewet uitkering doen we ons uiterste best om onze hulp aan te bieden. Dit kan bijvoorbeeld door een schuldhulpverlener of een collega met een ander vakgebied in te schakelen", vertelt Monique.
Afgelopen jaar kwamen er 227 aanvragen binnen bij de gemeente. Daarvan hebben 104 aanvragers, door op een ándere manier de helpende hand te bieden, geen gebruik van een Participatiewet uitkering hoeven te maken. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het vinden van een baan of uitbreiding van de uren bij de huidige baan. "Met een beetje hulp van ons als poortwachter of één van mijn collega's is het toch het beste als mensen onafhankelijk zijn en zelfstandig in hun onderhoud kunnen blijven voorzien."
"Soms wordt wel eens geroepen dat iedereen zomaar een uitkering krijgt die er om roept, maar dat is dus niet zo! Tegen die mensen zou ik willen zeggen: lees je wat beter in voor dat je een oordeel velt, want de waarheid is heel anders. 99% van de mensen die een aanvraag indient, wil dat écht liever niet."
Het verwachtingspatroon van de aanvrager kan soms hoger zijn dan hetgeen in een zogenaamd poortgesprek aan de cliënt duidelijk wordt. Soms is er niet meteen begrip of worden mensen boos. Die verwachting bijstellen kost tijd, maar levert vooral voor de cliënt ook iets op: zelfstandigheid is voor ieder mens belangrijk. "Ik probeer het altijd duidelijk en rustig uit te leggen. Soms worden mensen boos, maar uiteindelijk komt dit altijd ook weer goed. Voor ons is het altijd belangrijk om de balans te vinden tussen empathie voor de cliënt en de regels van de wet. Het blijft mensenwerk en het is ons doel is om mensen te helpen. Al zijn er natuurlijk wél grenzen: niet alle problemen zijn makkelijk op te lossen of zijn aan andere professionals."
Wat Monique vooral belangrijk vindt, is dat er vertrouwen is en een cliënt weet dat ze alle mogelijke hulp bieden. Behalve de gesprekken met cliënten is Monique vaak deelnemer van netwerkoverleggen en signaleringsgesprekken. Wie is de cliënt? Wat is zijn situatie en waar kunnen ze hem of haar mee helpen? Die vragen staan dan centraal. Verder spreekt ze met regelmaat de wijkagenten en zet Monique zich in voor nazorg voor gedetineerde inwoners van de gemeente. Een drukke agenda dus. "Zeker, maar uiteindelijk willen we een tevreden, goed geïnformeerde en geholpen cliënt, dus daar doen we het graag voor."